Nederlandse Molendatabase  
Moergestel, Noord-Brabant
Database nr. 560
Inventaris nr. NB061
Naam (standerdmolen)
Bouwjaar 1852
Type Standerdmolen
Kenmerken Gesloten standerdmolen
Functie Korenmolen
Ligging Schoolstraat 65
5066 ED Moergestel
Rijksdriehoek X: 140643 Y: 394342
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Oisterwijk
Kadaster Gemeente Moergestel, sectie B, nr. 3065
Monumentennummer 29946
Landsch. waarde Niet onbelangrijk; goed zichtbaar vanaf de snelweg A58. De directe omgeving is echter verloederd door lage industriŽle bebouwing
Eigenaar Gemeente Oisterwijk
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Victor Theeuwes / Michiel de Waard
Telefoon 013-5132187
Bezoekmogelijkheid In de regel zaterdag

© Foto: Michiel de Waard (14-5-2011).   
Constructie
Romp Kast gedekt met hout, donkerrood geverfd. Paraplu gedekt met schaliŽn
Kap Gedekt met schaliŽn
Vlucht 25,40 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0114buiten19741974/2010aanw.25.40 m.
klik voor meer info Derckx0115binnen19741974/2010aanw.25.40 m.
klik voor meer info Franseng.n.binnen19141914?197425.60 m.
klik voor meer info Franseng.n.binnen19041904?197426.00 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Mercxg.n.??2007-
Kruiwerk Zetelkruiwerk, kruihaspel
Vang Vlaamse blokvang; vangbalk met haak; vangtrommel
Inrichting Drie koppel kunststenen en ťťn elektrische maalstoel (in de paraplu)
Overbrengingen Onvoldoende gegevens bekend
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 02525
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit Molen van Gestel, Moergestel
Geschiedenis
De kast van de huidige molen is in aanleg zeer oud; enkele delen dateren uit ca. 1600.† Hij staat op de huidige plaats sinds 1852, toen C. Roozen vergunning kreeg om de molen daarnaartoe te kunnen brengen. Daarvoor stond de molen ook in Moergestel, en wel op de Molenakker in het gehucht De Heuvel. De molen stond tot 1852 dus niet te Biest-Houtakker, zoals meestal is beweerd.

Deze standerdmolen moet ooit 'gerezen' zijn: de vlucht kon, door verhoging van de teerlingen, vrij gemakkelijk worden vergroot (waardoor het vermogen van de molen aanzienlijk kon toenemen).
Hier schijnt dit echter voornamelijk te zijn gedaan om de benedenruimte beter te benutten: het was zeer gemakkelijk als de kruisplaten zo hoog lagen, dat de molenaar eronderdoor kon lopen! Deze molen heeft daarom een vrij hoge onderbouw en een, gezien de vlucht, kleine kast. Niet duidelijk is, of die verhoging plaatvond in 1852 of al eerder.

In 1974 werden de roeden vervangen; in 1985 en 1992 volgden verdere restauraties.

In de 21ste eeuw stond de molen geruime tijd stil en vanaf 2007 zelfs tijdelijk zonder as en roeden, vanwege problemen met de gietijzeren askop. Uiteindelijk werd die afgekeurd. Volledig herstel liet op zich wachten vanwege plannen om de molen te verplaatsen of te verhogen.
Uiteindelijk is de molen gehandhaafd zonder dat de omgeving wezenlijk werd veranderd. Begin 2010 was de molen weer maalvaardig met een nieuwe gietijzeren as (dus geen insteekas meer). De Derckx-roeden van 1974 werden weer gestoken. Het houten gedeelte van de vorige as werd opengehakt en dient nu als vulstukken rond de nieuwe as.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen heeft, voorzover bekend, nooit een naam gehad.
Uniek aan deze molen:
De enige standerdmolen in Nederland waarvan de constructie van de kast niet gesteund wordt door weegbanden, maar door veldkruisen.

© Foto: Rob Pols (6-4-2012)

© Foto: Rob Pols (25-7-2012).

© Foto: Tony Hop (8-6-2013).

© Foto: John Scholte (6-8-2009).

© Bijzonder fraaie opname uit 1915 of daaromtrent.
Foto: verzameling Ton Meesters.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 12 december 2013 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen (standerdmolen), Moergestel home vorige pagina