Nederlandse Molendatabase
Moergestel, Noord-Brabant
|
© Foto: Michiel de Waard (14-5-2011). |
Constructie
| Romp | Kast gedekt met hout, donkerrood geverfd. Paraplu gedekt met schaliën | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met schaliën | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 25,40 m. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Oudhollands | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Kruiwerk |
Zetelkruiwerk, kruihaspel |
Vang |
Vlaamse blokvang; vangbalk met haak; vangtrommel |
Inrichting |
Drie koppel kunststenen en één elektrische maalstoel (in de paraplu) |
Overbrengingen |
Onvoldoende gegevens bekend |
Verwijzingen
Geschiedenis
De kast van de huidige molen is in aanleg zeer oud; enkele delen dateren uit ca. 1600. Hij staat op de huidige plaats sinds 1852, toen C. Roozen vergunning kreeg om de molen daarnaartoe te kunnen brengen. Daarvoor stond de molen in het nabijgelegen Biest-Houtakker. De oudste vermelding van een molen op die locatie dateert al van 1280!
Deze standerdmolen moet ooit 'gerezen' zijn: de vlucht kon, door verhoging van de teerlingen, vrij gemakkelijk worden vergroot (waardoor het vermogen van de molen aanzienlijk kon toenemen). Hier schijnt dit echter voornamelijk te zijn gedaan om de benedenruimte beter te benutten: het was zeer gemakkelijk als de kruisplaten zo hoog lagen, dat de molenaar eronderdoor kon lopen! Deze molen heeft daarom een vrij hoge onderbouw en een, gezien de vlucht, kleine kast. Niet duidelijk is, of die verhoging plaatvond in 1852 of al eerder. In 1974 werden de roeden vervangen; in 1985 en 1992 volgden verdere restauraties. In de 21ste eeuw stond de molen geruime tijd stil en vanaf 2007 zelfs tijdelijk zonder as en roeden, vanwege problemen met de gietijzeren askop. Uiteindelijk werd die afgekeurd. Volledig herstel liet op zich wachten vanwege plannen om de molen te verplaatsen of te verhogen. Uiteindelijk is de molen gehandhaafd zonder dat de omgeving wezenlijk werd veranderd. Begin 2010 was de molen weer maalvaardig met een nieuwe gietijzeren as (dus geen insteekas meer). De Derckx-roeden van 1974 werden weer gestoken. Het houten gedeelte van de vorige as werd opengehakt en dient nu als vulstukken rond de nieuwe as. Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen heeft, voorzover bekend, nooit een naam gehad. Uniek aan deze molen:
De enige standerdmolen in Nederland waarvan de constructie van de kast niet gesteund wordt door weegbanden, maar door veldkruisen. 
©
Foto: Rob Pols (6-4-2012)
©
Foto: Rob Pols (25-7-2012).
©
Bijzonder fraaie opname uit 1915 of daaromtrent.
Foto: verzameling Ton Meesters. Draag zelf bij
|
