Nederlandse Molendatabase
Lith, Noord-Brabant
548
Zeldenrust
1800
Beltmolen
Ronde stenen molen
Korenmolen
Molenstraat 44
5397 EL Lith
X: 159190 Y: 424175
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Oss
Gemeente Lith, sectie A, nr. 3014
Gemeente Oss
Gemeente Oss is eigenaar sinds 1-1-2011, daarvoor de gemeente Lith
Maalvaardig
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Mari van Breda / Hans Schamp
Zaterdag van de even weken 10.00 - 12.00 uur
NB051
02476
25913
Constructie
Ronde stenen molen
Gedekt met dakleer
25,60 m.
Systeem van Bussel op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?binnen??198925.60 m.
klik voor meer info Pot?buiten??197725.60 m.
klik voor meer info Derckx0617binnen19891989-25.50 m.
klik voor meer info Derckx0211buiten19761977aanw.25.60 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Hartogh Heijs00221863?aanw.04.91 m.
Engels; kruilier
Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangtrommel
Eén koppel 17der blauwe en één koppel 17der kunststenen; sleepluiwerk; elektrische maalapparatuur
Bovenwiel 65 kammen
Bovenbonkelaar 37 kammen, steek 11,5 cm.
Spoorwiel 99 kammen
Steenschijflopen 30 staven, steek 8,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,80
Opmerkelijk baard, want 'meegekromd' met de vorm van de romp; donkergroen geverfd, wit afgebiesd met de opschriten: 'Zeldenrust' en ''ANNO' '1800'.

Op het zeer smalle achterkeuvelens staat een sierlijke hoge windvaan, met bovenop een pelikaan.
Verwijzingen
Geschiedenis
De huidige korenmolen is omstreeks 1800 gebouwd op oude fundamenten van een voorganger die waarschijnlijk in 1677 is opgericht. Aan te nemen is, dat dat een standerdmolen was.
In de 19e eeuw was molenaar R. "Rien" Verhagen eigenaar van deze ronde stenen beltmolen. Zijn toenmalige knecht J.J. "Sjef" van Eerd nam in 1907 de molen over. Diens zoon Godefridus "Frits" van Eerd heeft van jongsaf aan op de molen van zijn vader gewerkt. In 1955 nam Frits de molen van zijn vader over.

De molen heeft lang dienst gedaan voor de boeren en bakkers uit de omgeving. Met name gedurende de oorlogsjaren was dit maalwerktuig onmisbaar voor de gemeenschap. Uiteindelijk raakte de molen toch buiten bedrijf. Bij gebrek aan een opvolger en bij het vorderen der jaren stopte Van Eerd zijn bedrijf in 1972.

In 1973 kwam dit monument in bezit van de gemeente Lith. Van Eerd werd prompt benoemd als beheerder, een taak die hij met behulp van een wisselend aantal vrijwilligers tot medio 1996 heeft vervuld. Vanaf dat moment is die taak overgenomen door René Vogels.

Met de molen wordt regelmatig graan voor veevoer gemalen.
Aanvullingen

De bekende roman "Dorp aan de rivier", van Anton Coolen (1934) wordt algemeen gesitueerd in Lith. Bij de verfilming van dit boek door Fons Rademakers (1958) speelde de molen een belangrijke rol, onder meer omdat een molenaarsknecht zichzelf van het leven berooft.
Overige foto's
Zeldenrust, Lith, Foto: Rob Pols (20-7-2006).
© Foto: Rob Pols (20-7-2006).
Zeldenrust, Lith, Foto: Rob Pols (20-7-2006).
© Foto: Rob Pols (20-7-2006).
Zeldenrust, Lith, Foto: John Scholte (16-8-2009).
© Foto: John Scholte (16-8-2009).
Zeldenrust, Lith, Molen Zeldenrust tijdens reparatie aan de kap, terwijl de onderste wiek is versierd.  Foto: P. van Helden (11-6-2005).
© Molen Zeldenrust tijdens reparatie aan de kap, terwijl de onderste wiek is versierd.
Foto: P. van Helden (11-6-2005).
Zeldenrust, Lith, De Zeldenrust in 1958. Foto: ? (verzameling Ton Meesters).
© De Zeldenrust in 1958. Foto: ? (verzameling Ton Meesters).
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Zeldenrust, Lith home vorige pagina