Nederlandse Molendatabase  
Lieshout, Noord-Brabant
Database nr. 545
Inventaris nr. NB050
Naam Vogelenzang / Bettmolen
Bouwjaar 1819
Type Beltmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Molendreef 8
5737 EP Lieshout
Rijksdriehoek X: 168940 Y: 392898
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Laarbeek
Kadaster Gemeente Lieshout, sectie L, nr. 64
Monumentennummer 25889
Landsch. waarde Staat zeer mooi tussen Lieshout en Mariahout; helaas staan er nogal wat bomen in de buurt die het zicht belemmeren; de windvang is (nog) niet bedreigd
Eigenaar Gemeente Laarbeek
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Pieter Sanders
Telefoon 0499-421298
Bezoekmogelijkheid Zaterdag 10.00 - 16.00 uur en op afspraak

© Foto: Mario Collombon (7-7-2013).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 25,80 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0178buiten19761976aanw.25.80 m.
klik voor meer info Derckx0179binnen19761976aanw.25.80 m.
klik voor meer info Verhaeghe0381-1905--26.00 m.
klik voor meer info Pot --binnen....--25.80 m.
klik voor meer info Pot --buiten....--25.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Mercxg.n.??aanw.04.86 m.
Kruiwerk Engels; kruilier
Vang Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangtrommel
Inrichting En koppel 17der stenen (maalvaardig); n koppel 16der stenen (niet maalvaardig); sleepluiwerk, op de begane grond een Awilamolen (verticale stenen) en maalstoel (Poeth Tegelen). Na 2002: pletter, koekenbreker, harp, wanmolen en zakkenklopper.
Overbrengingen Bovenwiel 68 kammen
Bovenschijfloop 31 staven, steek 13 cm.
Spoorwiel 61 kammen
Steenschijflopen 24 staven, steek
Overbrengingsverhouding 1 : 5,58
Versiering
Aardige baard, met de opschriften 'Anno 1819' en daaronder 'Vogelenzang'.

Stichtingssteen met de tekst:
I.F Ribbius-burgemeester van Lieshout-
an 18 9/11 19 no
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01561
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger (standerdmolen), Lieshout
Geschiedenis

De molen is gebouwd ter vervanging van een in 1816 omgewaaide standerdmolen en bevat als gevolg nogal wat onderdelen van die voorganger. De stenen van de molenromp zijn ter plaatse gebakken; de leem ervoor werd gewonnen uit een ven achter de molen.
De molen heeft twee oliebanken gehad; dit was zeer zeldzaam in Brabant; ook blijkt de molen een tijdlang gepeld te hebben, hetgeen in Brabant helemaal ongebruikelijk was.
De stenen zijn naar binnen schuin gemetseld; haaks op de schuinte van de romp, dus eigelijk inwaterend i.p.v. uitwaterend. Dit is n van de eerste stenen molens in de Peel (en oostelijk Brabant). Er zijn vermoedens dat de bouw door een Zuidhollandse molenmaker is verricht, met name te zien aan de opbouw van de gaande werken en van de (bij de restauratie van 1975 vernieuwde) kap.
Bouwheer van de molen was Peter Swinkels, die werd opgevolgd door zijn zoon Antoon. Deze bemaalde de molen tot 1921. In dat jaar werd een knecht van Antoon, Gerardus van der Linden, de nieuwe eigenaar.
In 1933 verkocht Van der Linden de molen aan zijn Venraijse collega Th. van Gerwen, die tot 1949 eigenaar/molenaar bleef. Vervolgens werd J.Th. Sanders eigenaar en die bleef dat tot 1974; hij maalde tot 1964 op windkracht.
Voor de laatste grote restauratie had de molen Van Bussel stroomlijnwieken.

Na aankoop door de gemeente volgde vrij snel restauratie; deze werd tegelijk uitgevoerd met de andere molen van Lieshout. Het was hard nodig, want beide molens verkeerden in behoorlijk slechte staat.

Tot het interieur behoort ook al enkele jaren een zakkenklopper en een wanmolen. Verder staan de pletstenen en de ligger van de afgebroken achtkante molen uit Haaren (NB) in de molen opgesteld voor de show. Verder ligt hier de oude koningspil van De Reus uit Gennep (Lb.).

In 2009 kreeg de molen een grondige opknapbeurt: de roeden werden gestreken om hersteld en herschilderd te worden, geheel nieuwe ophekking waarbij alle scheien weer voorzien zijn van een kluft (zoals het vroeger was), een lange schoor aangelast, de kruibok vernieuwd naar oud model (zoals voor 1975). Verder een nieuw voor- en achterkeuvelens en baansteen en ten slotte een schilderbeurt.


© Foto:Frits Kruishaar (20-8-2011).

© Foto: Mario Collombon (29-4-2007).

© Foto: Rob Pols (6-4-2012).

© Foto: Mario Collombon (29-4-2007).

© De Vogelenzang in 1963.
Foto: n.n. (verzameling Ton Meesters).

© Een heel oude ansichtkaart. (ingezonden door Jos van der Bruggen).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 20 maart 2014 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Vogelenzang / Bettmolen, Lieshout home vorige pagina