Versiering

Aardige baard, wit geverfd, donkergroen afgebiesd, met de opschriften '1804' en '1998' en 'De Lelie'; daarnaast nog enige sterren.

Verwijzingen

Eigen website	De Lelie
Ten-Bruggencatenr.	01642
allemolens.nl	zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie

Geschiedenis

In mei 1800 diende Bartholomeus van Oerle bij de magistraat van Etten een verzoek in om in Etten een zaag- en schorsmolen te kunnen bouwen.
In 1804 verrees deze molen als tweede korenmolen op het grondgebied van Etten-Leur. De andere, de Bisschopsmolen, was tot 1798, toen heerlijke rechten als het windrecht en molendwang werden afgeschaft, zogenaamde ban- of dwangmolens.
Molenaar Jacobus Schrickx maalde in 1815 granen en schors in deze eerste plaatselijke industriemolen, die vlakbij zout- en zeepziederijen, brouwerijen, leerlooierijen, een scheepstimmerwerf en een steen- en pannenbakkerij aan de Leurse haven stond.

In 1833 brandde de molen uit; in 1834 volgde herbouw. Molenmaker was Wouter van Rijmenam uit Leur.
Adrianus van Lith schakelde tassen 1828 en 1841 meer en meer over op meelproductie met een tweede koppel maalstenen.
In 1892 kocht Cornelia Augustijn-Van den Bosch De Lelie. Haar zoon trouwde in 1898 met Wilhelmina Akkermans. Deze molenaarsfamilie maalde tot rond 1920 op De Lelie schors voor de leerlooierijen en gedroogde beenderen voor de lijmindustrie.
Tot 1937, toen de molen uitbrandde als gevolg van een oververhitte petroleummotor, werd met drie koppel maalstenen graan gemalen. De resterende ronde stenen onderbouw werd vervolgens als mechanische maalderij ingericht.

In 1986 bracht de toenmalige burgemeester van Etten-Leur, Frank Houben, naar aanleiding van een manifestatie de herbouw van de molen ter sprake. De Stichting Adriaan van Bergen, vernoemd naar de beroemde schipper van het turfschip van Breda in 1590, riep vervolgens de commissie Herbouw Molen De Lelie, de latere Stichting Molen De Lelie, tot leven. Eigenaar en oud-beroepsmolenaar Martinus Augustijn stortte een startkapitaal en de fondsenwerving werd in gang gezet om de benodigde ƒ 900.000,- te verwerven voor een gefaseerde herbouw. In oktober 1993 startte het Werkvoorzieningschap met het herstel van de molenromp, waarna een jaar later een gedenksteen in de onderbouw werd geplaatst. Na het storten van een zware betonnen ring op de onderbouw werd de molenromp verder opgemetseld tot 20 meter hoogte en eind 1995 een noodkap geplaatst.

25 september 1998 werd de toen geheel gecompleteerde molen door oud-burgemeester, inmiddels Commissaris der Koningin, Frank Houben, officieel geopend.
Binnen 10 jaar is hier een restauratieproject van circa ƒ 1,5 miljoen gerealiseerd dankzij veel zelfwerkzaamheid en steun van tientallen sponsors.

---

Laatst bijgewerkt:	maandag 14 januari 2013 | Constructie