Versiering

Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met het opschrift '1714' en 'De Vos'.

Gevelsteen, grotendeels verweerd, met als enig leesbaar opschrift '1714'.

Verwijzingen

Ten-Bruggencatenr.	01869
allemolens.nl	zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger	Heensche Molen, Heensche Molen

Geschiedenis

Deze molen is gebouwd in 1714 als opvolger van een in dat jaar omgewaaide standerdmolen. Diverse onderdelen van de standerdmolen zijn in de huidige molen, de eerste stenen molen van West-Brabant, verwerkt.

Voor een grondzeiler is de opzet opmerkelijk en doet denken aan 'De Zwaan' te Lienden: grote inrijpoorten (oorspronkelijk één, een tweede sinds ca. 1839) en de maalzolder op de eerste verdieping. Overigens staan beide poorten niet recht, maar iets gedraaid ten opzichte van elkaar.
Tot 1961 werd er op windkracht gemalen; toen verzakte de al tamelijk slechte kap tijdens het kruien en moest er worden gestopt.

In 1979, toen de molen werd overgenomen door de gemeente, was de toestand zeer slecht. De restauratie werd gegund aan de fa. Van Beek, maar uitgevoerd door de fa. Bos uit Almkerk. Kap en wiekenkruis werden vernieuwd; ook het metselwerk moest zeer grondig worden aangepakt.

Deze molen stond goed in de wind en heeft, nog in bedrijf, nooit een wiekverbetering gekregen.
Opvallende details waren waren de ijzeren vangstok en het ontbreken van een vanghaak: het vangtouw werd tijdens het malen simpelweg aan de staartbalk vastgezet. De vanghaak werd los in de molen bewaard....

Eigenaren waren onder meer:

• Jan de Bruijn 1815 - 1837
• Ary Jacobus van Nieuwenhuijzen 1837 - 1866
• Willem Bierens Rzn. 1866 - 1881
• Jacoba Johanna Bierens-Beurkens 1881 - 1890
• Johannes Pieter Vogelaar 1890 - 1899
• Adriaan Jan de Wit 1899 - 1927
• Kornelis Petrus Marinus Huijsmans 1927
• Antonius Petrus Maria Peeters 1927 - 1929
• H. Akkermans 1929 - 1930
• Cornelis Jacob Bart Zeedijk 1930 - 1957
• Arie Baauw 1957 - 1979
• Gemeente Nieuw-Vossemeer 1979 - 1997
• Gemeente Steenbergen 1997 - heden

De molen vormde voorheen tezamen met molenaarswoning en schuur een zeer fraai geheel. Helaas brandde de woning in 1992 af en werd de schuur in 1998 wegens bouwvalligheid gesloopt en vervangen.

Aanvullingen

Over de naam:
De aanduiding "Heensche Molen" is al zeer oud en dateert minimaal van 1866. In de Zierikzeesche Nieuwsbode van 11 april 1866 wordt de molen per advertentie onder die naam te koop aangeboden.

Literatuurverwijzingen:
L. Baauw en T. Meesters: Korenmolen "De Vos" te Heense Molen. In historisch en technisch perspectief bekeken. Uitgave Vereniging 'De Westbrabantse Molens'. Roosendaal 2000.
Heense Molen: voortbestaan kleinste motormaalderij van Nederland op het spel!, in: Molenwereld 134 (feb. 2010), pp. 64 - 68.

---

Laatst bijgewerkt:	maandag 25 juni 2012 | Foto