Nederlandse Molendatabase
Hank, Noord-Brabant
528
Zuidhollandse Molen
1791
Grondzeiler
Achtkante Molen
Poldermolen
Buitenkade 4
4273 GP Hank
X: 122479 Y: 417696
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Werkendam
Gemeente Dussen, sectie R, nr. 123
Molenstichting Het Land van Heusden en Altena
Maalvaardig in circuit

2011: 153.713
Vh. bemalen van de Zuidhollandse polder, thans buiten bedrijf
Johan Straver
0162-402535 / 0183-401415
Als de molen draait en op afspraak
Zeer groot
NB024
01186
14220
Constructie
Houten achtkant, gedekt met riet, op hoge gemetselde voet
Gedekt met riet
27,86 / 27,65 m.
Oud-Hollands
Van 1942 tot ca. 1978 was deze molen op beide roeden voorzien van het systeem Van Bussel.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags 0153 buiten 2007 2007 buiten aanw. 27.64
klik voor meer info Pot 1732 buiten 1895 1895? buiten 2007 27.75
klik voor meer info Pot 1203 binnen 1880 1880 binnen aanw. 27.86
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje 1160 1878 1878? aanw.
Engels; kruirad
Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangtrommel
IJzeren scheprad in de molen (Ø 6,40 m.; breedte 0,64 m.); restanten van een woning
Bovenwiel 69 kammen
Bovenschijf 38 staven
Onderschijf 30 staven
Onderwiel 106 kammen
Overbrengingsverhouding 1,96 : 1
C. Pellikaan (1791)
Eenvoudige baard, grotendeels zwart geteerd; tussen de koppen van voeghouten en steunder in geel op een rood fond: "Anno 1791"

In één van de veldmuren een stichtingssteen met de tekst:
MDCCXCI
Gestigt onder dierectie van
Dijkgraaff
Wouter van Eeten Y r
Heemraden
Govert van Dyk
Maarten 't Hooft
Meeuwis Roubos
Hendricus Donkersloot
Pieter Yoppe Verschoor
Penningmeester
Willem van Eeten
Pr Pickee PrZ Fabrico
Cs Pellikaan Aannemer

Daaronder een kleinere steen met het opschrift:
2 El 67,4 dm
boven NAP
Verwijzingen
bezoek allemolens.nl voor historische foto’s en documenten.
Geschiedenis
Deze grote achtkante molen werd in 1791 gebouwd ter bemaling van de in 1682 bedijkte Zuid-Hollandse of Nieuw-Dussense polder. Tot 1791 was het mogelijk, het grootste deel van deze polder op natuurlijke wijze water te laten lozen; door inklinking van de grond werd dat steeds moeilijker.  
Tot 1877 was de molen bewoond; in dat jaar werd een molenaarswoning gebouwd. De gietijzeren bovenas dateert van een jaar later.

Bijzonder was dat de lange spruit voor de restauratie van 1970 achter het bovenwiel lag; toen werd dat gewijzigd. Ook bestond tot dat jaar de staartbalk uit een deel van een roede, afkomstig van de achtkante poldermolen uit het Zuid-Hollandse Langerak.
In 1942 is het wiekenkruis van Van Bussel-stroomlijnwieken voorzien. Na het buiten bedrijfstellen, vanwege de ruilverkaveling, zijn de Potroeden weer van Oud-Hollands hekwerk voorzien. Ook werd een rondmaalcircuit aangelegd. Het scheprad kon dankzij deze kunstmatige voorziening weer water verzetten.

In mei 2004 werd de molen, voornamelijk vanwege de slechte staat van het wiekenkruis, stilgezet.
Op 8 december 2006 werd begonnen met een welverdiende restauratie. Het werk omvatte: herstel aan het metselwerk, geheel nieuw riet op romp en kap (met daarbij vervanging van lichtkisten, kozijnen en deuren), nieuwe buitenroede en uiteraard teer- en schilderwerk. De uit 1880 daterende Pot-binnenroede was nog in dermate goede staat, dat deze gehandhaafd kon blijven. Op zaterdag 7 juni werd de gerestaureerde molen weer in bedrijf gesteld. Malen was er toen nog niet bij: pas in november 2008 was het onderwiel zover hersteld, dat de molen weer als maalvaardig kon worden beschouwd. Velgen en kammen van het onderwiel waren toen gedeeltelijk resp. geheel vernieuwd.

Deze molen is duidelijk iets 'luxer' uitgevoerd dan de andere poldermolens in het Land van Heusden en Altena: als enige van de overgebleven molens is hij bewoond geweest en ook is er meer geverfd (en niet geteerd, zoals de andere).
Aanvullingen

Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kon bemalen.
Overige foto's
Zuidhollandse Molen, Hank, Foto's: Johan Straver (15-1-2011).
© Foto's: Johan Straver (15-1-2011).
Zuidhollandse Molen, Hank, Foto: Bart Mols (19-6-2005).
© Foto: Bart Mols (19-6-2005).
Zuidhollandse Molen, Hank, Foto: Loek Busser (6-4-2013).
© Foto: Loek Busser (6-4-2013).
Zuidhollandse Molen, Hank, De molen in overhekse stand.  Foto: Tony Hop (10-7-2013).
© De molen in overhekse stand.
Foto: Tony Hop (10-7-2013).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 9 juli 2015 | Constructie Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Zuidhollandse Molen, Hank home vorige pagina