Nederlandse Molendatabase  
Hank, Noord-Brabant
Database nr. 528
Inventaris nr. NB024
Naam Zuidhollandse Molen
Bouwjaar 1791
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Poldermolen
Ligging Buitenkade 4
4273 GP Hank
Rijksdriehoek X: 122479 Y: 417696
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Werkendam
Kadaster Gemeente Dussen, sectie R, nr. 123
Monumentennummer 14220
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Molenstichting Land van Heusden & Altena
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig in circuit
Omwentelingen
2011: 153.713
Bestemming Vh. bemalen van de Zuidhollandse polder, thans buiten bedrijf
Molenaar Johan Straver
Telefoon 0162-402535 / 0183-401415
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en op afspraak

© Foto: Johan Straver (15-1-2011).   
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, op hoge gemetselde voet
Kap Gedekt met riet
Vlucht 27,86 / 27,65 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0153buiten20072007aanw.27.64 m.
klik voor meer info Pot1732buiten18951895?200727.75 m.
klik voor meer info Pot1203binnen18801880aanw.27.86 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje116018781878?aanw.05.64 m.
Kruiwerk Engels; kruirad
Vang Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangtrommel
Inrichting IJzeren scheprad in de molen (Ĝ 6,40 m.; breedte 0,64 m.); restanten van een woning
Overbrengingen Bovenwiel 69 kammen
Bovenschijf 38 staven
Onderschijf 30 staven
Onderwiel 106 kammen
Overbrengingsverhouding 1,96 : 1
Molenmaker C. Pellikaan (1791)
Versiering
Eenvoudige baard, grotendeels zwart geteerd; tussen de koppen van voeghouten en steunder in geel op een rood fond: "Anno 1791"

In één van de veldmuren een stichtingssteen met de tekst:
MDCCXCI
Gestigt onder dierectie van
Dijkgraaff
Wouter van Eeten Y r
Heemraden
Govert van Dyk
Maarten 't Hooft
Meeuwis Roubos
Hendricus Donkersloot
Pieter Yoppe Verschoor
Penningmeester
Willem van Eeten
Pr Pickee PrZ Fabrico
Cs Pellikaan Aannemer

Daaronder een kleinere steen met het opschrift:
2 El 67,4 dm
boven NAP
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01186
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Deze grote achtkante molen werd in 1791 gebouwd ter bemaling van de in 1682 bedijkte Zuid-Hollandse of Nieuw-Dussense polder. Tot 1791 was het mogelijk, het grootste deel van deze polder op natuurlijke wijze water te laten lozen; door inklinking van de grond werd dat steeds moeilijker.  
Tot 1877 was de molen bewoond; in dat jaar werd een molenaarswoning gebouwd. De gietijzeren bovenas dateert van een jaar later.

Bijzonder was dat de lange spruit voor de restauratie van 1970 achter het bovenwiel lag; toen werd dat gewijzigd. Ook bestond tot dat jaar de staartbalk uit een deel van een roede, afkomstig van de achtkante poldermolen uit het Zuid-Hollandse Langerak.
In 1942 is het wiekenkruis van Van Bussel-stroomlijnwieken voorzien. Na het buiten bedrijfstellen, vanwege de ruilverkaveling, zijn de Potroeden weer van Oudhollands hekwerk voorzien. Ook werd een rondmaalcircuit aangelegd. Het scheprad kon dankzij deze kunstmatige voorziening weer water verzetten.

In mei 2004 werd de molen, voornamelijk vanwege de slechte staat van het wiekenkruis, stilgezet.
Op 8 december 2006 werd begonnen met een welverdiende restauratie. Het werk omvatte: herstel aan het metselwerk, geheel nieuw riet op romp en kap (met daarbij vervanging van lichtkisten, kozijnen en deuren), nieuwe buitenroede en uiteraard teer- en schilderwerk. De uit 1880 daterende Pot-binnenroede was nog in dermate goede staat, dat deze gehandhaafd kon blijven. Op zaterdag 7 juni werd de gerestaureerde molen weer in bedrijf gesteld. Malen was er toen nog niet bij: pas in november 2008 was het onderwiel zover hersteld, dat de molen weer als maalvaardig kon worden beschouwd. Velgen en kammen van het onderwiel waren toen gedeeltelijk resp. geheel vernieuwd.

Deze molen is duidelijk iets 'luxer' uitgevoerd dan de andere poldermolens in het Land van Heusden en Altena: als enige van de overgebleven molens is hij bewoond geweest en ook is er meer geverfd (en niet geteerd, zoals de andere).
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kon bemalen.

© Foto's: Johan Straver (15-1-2011).

© Foto: Bart Mols (19-6-2005).

© Foto: Loek Busser (6-4-2013).

© De molen in overhekse stand.
Foto: Tony Hop (10-7-2013).

© Met de lange spruit nog in het midden.
Foto: verzameling Ton Meesters.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 12 december 2013 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Zuidhollandse Molen, Hank home vorige pagina