Nederlandse Molendatabase
Halsteren, Noord-Brabant

Sancto Antonio / St. Antonius

527

Sancto Antonio / St. Antonius

1817 / 1947
Beltmolen
Ronde stenen molen
Korenmolen
Halsterseweg 57
4661 KM Halsteren
X: 77925 Y: 392623
N 51.517323 O 4.276745
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Bergen op Zoom
Gemeente Halsteren, sectie C, nr. 4933
Familie Moerland
Maalvaardig
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Corneel Droogers
Molen en molenwinkel open woensdag en zondag 13.00 - 17.30 uur.
Groot
NB038
00709
19991

Sancto Antonio / St. Antonius

Constructie

Constructie

Ronde stenen molen, geheel gewit
Gedekt met dakleer
24,50 m.
Binnenroede systeem Van Bussel met remkleppen; buitenroede Oud-Hollands
In 1937 bracht molenmaker M. van Riet (Goes) hier een experimenteel wieksysteem aan met draaibare voorzoom. De kleppen werden bediend met een zwichtring.
Bij het herstel na oorlogsschade (met andere as en roeden) kreeg de molen het systeem-Van Bussel.
In 1958 kreeg de molen op de binnenroede het systeem-Fauël met regelborden (die later werden vastgezet). De buitenroede bleef de Busselneus houden, tot dit eind jaren '80 weer gewijzigd werd in Oud-Hollands.
In 2004 kreeg de nieuwe binnenroede het systeem-Van Bussel met regelkleppen; de nieuwe buitenroede behield de Oud-Hollandse ophekking.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0986 buiten 2004 2004 buiten aanw. 24.30
klik voor meer info Derckx 0987 binnen 2004 2004 binnen aanw. 24.30
klik voor meer info Pot ? buiten ? 1947 buiten 2004 24.50
klik voor meer info Pot ? binnen ? 1947 binnen 2002 24.50
klik voor meer info Pot 2762 binnen 1937 1937? binnen 1947 24.50
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Aerschot, van g.n. ? ? 1947/48 ?
klik voor meer info De Prins van Oranje 1338 1888 1947/48 aanw. 04.00
Engels; kruilier
Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangstok; pal (gedem.)
Twee koppel 17der kunststenen; één regulateur, haverpletter, sleepluiwerk, elektrisch aangedreven mengketel
Bovenwiel 66 kammen
Bovenschijfloop 37 staven, steek 12, 0 cm.
Spoorwiel 71 kammen
Steenschijflopen resp. 21 en 20 staven, steek 11,5 cm.
Overbrengingsverhoudingen resp 1 : 6,03 en 1 : 6,33

Sancto Antonio / St. Antonius

Versiering

Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, met grove letters:
ANNO 1817

Op de windpeluw staat in dezelfde letter 'St. Antonius' geverfd.

Op de sluitsteen boven de inrijpoort staat boven een bloemafbeelding: SANCTO ANTONIO XIII JUNII MDCCCXVII.

Eenvoudige windwijzer in de vorm van een molen

Opvallend is de met seringenstruiken begroeide molenbelt; in bloei geeft dit de molen een zeer apart aanzien.

Sancto Antonio / St. Antonius

Verwijzingen

Sancto Antonio / St. Antonius

Geschiedenis

Geschiedenis

Opdracht tot bouw van deze molen werd in 1817 gedaan door de Bergen op Zoomse broodbakkers Henricus Daverveldt, Adriaan Dietvorst en Johannes Goossens. Later was Johannes Dietvorst eigenaar. In 1844 werd hij opgevolgd door de Wouwse herbergier en grutter Petrus Antonius Sprangers die later de molen overdeed aan Cornelis Schrier.
Daarna kwam de molen in bezit van de familie Moerland. De in 1951 opgerichte firma Anthonie Moerland en Zonen ging in 1969 over in de firma G. Moerland en Zoon.

Molenmaker De Groote uit Kloetinge herstelde in 1947-48 de opgelopen oorlogsschade. Hiervoor werd gebruik gemaakt van de roeden van de verdwenen korenmolen te Dinteloord. Omdat de oude askop (uitgerust met boutgaten) voor deze roeden te nauw was, kreeg de molen ook een andere as, namelijk die van de in september 1944 verongelukte molen van Kleppe te Ritthem (Zld.).

Al die jaren was de molen zo mogelijk dagelijks in bedrijf voor het malen van graan.
Frans 'Suus' Moerland was niet bang uitgevallen en liet zijn molen vaak flink doorlopen. Hij timmerde destijds de regelborden in de fokken dicht, omdat die naar zijn mening te snel open gingen!

Op 12 augustus 2002 brak tijdens het malen de binnenroede. Moerland maalde daarna tot in 2004 met één roede; in april 2004 werd de molen stilgezet voor een noodzakelijke restauratie. Zeer veel werd als sponsoring door locale bedrijven gedaan (o.m. de levering van hout en verf). Grote rol hierbij speelde de Stichting Vrienden van de Antoniusmolen.

Frans Moerland overleed onverwacht op 1 maart 2011 op 77-jarige leeftijd, hij had geen opvolger. Inmiddels wordt de molen regelmatig in beweging gesteld door Corneel Droogers.

In 2012 heeft de molen geruime tijd in de steigers gestaan: het voegwerk van de romp is onder handen genomen, de balkkoppen gerepareerd, de vloeren vernieuwd en een nieuwe korte spruit. Het werk uitgevoerd door John de Jongh uit Oerle. Op 24 november werd de molen weer in gebruik genomen. Daarmee werd de restauratie voorlopig afgerond.
Voorlopig, want in het onderste gedeelte van het metselwerk zitten nog slechte stukken. Die zullen nog worden aangepakt.

Sancto Antonio / St. Antonius

Aanvullingen

Aanvullingen


De molen kwam gereed op de feestdag van Sint Antonius (13 juni), wat nog te lezen is op de sluitsteen boven de inrijpoort.

De volgende ontboezeming bereikte de redactie in februari 2008:
"Ben absoluut geen kenner van de technische kanten van de molen. Ik heb er echter wel mijn hele jeugd tegenover gewoond, en heb op die wijze een emotionele band ermee. Elke dag wakker worden, uit het raam kijken en de molen zien vormt je. Mij heeft het in ieder geval een warm hart voor molens gebracht en in het bijzonder die in Halsteren! Ben blij te zien dat hij er weer zo mooi bij staat tegenwoordig! En te horen dat Suus (Frans) nog steeds maalt! Ik zal nooit vergeten dat hij mij als klein kind de molen liet zien (inclusief het stof, de geur van het graan, de muizen en het wankele trapje naar de kap!)".

Sancto Antonio / St. Antonius

Overige foto's
Sancto Antonio / St. Antonius, Halsteren, Foto's: Frits Kruishaar (3-9-2011).
© Foto's: Frits Kruishaar (3-9-2011).
Sancto Antonio / St. Antonius, Halsteren, Foto: Ton Koorevaar (20-5-2011).
© Foto: Ton Koorevaar (20-5-2011).
Sancto Antonio / St. Antonius, Halsteren, Foto: Frits Kruishaar (3-9-2011).
© Foto: Frits Kruishaar (3-9-2011).
Sancto Antonio / St. Antonius, Halsteren, Foto: Anna Meesters (13-2-2013).
© Foto: Anna Meesters (13-2-2013).
Sancto Antonio / St. Antonius, Halsteren, Foto's: Rob Simons (1-4-2006).
© Foto's: Rob Simons (1-4-2006).
Sancto Antonio / St. Antonius, Halsteren, Foto: Rob Simons (1-4-2006).
© Foto: Rob Simons (1-4-2006).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 10 juli 2015 | Bezoekmogelijkheid Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Sancto Antonio / St. Antonius, Halsteren home vorige pagina