Nederlandse Molendatabase
Geffen, Noord-Brabant
Database nr. 521
Inventaris nr. NB032
Ten-Bruggencatenr. 12196
Naam Zeldenrust
Bouwjaar 1621 / 1870 / 1981 / 2008
Type Standerdmolen
Kenmerken Gesloten standerdmolen
Functie Korenmolen
Ligging Elzendreef t/o nr. 36A
5386 GS Geffen
Rijksdriehoek X: 160796 Y: 417080
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Maasdonk
Kadaster Gemeente Geffen, sectie C, nr. 4809
Monumentennummer 16028
Landsch. waarde Groot maar wordt inmiddels weer bedreigd door woonwijk en de beplantingen
Eigenaar Gemeente Maasdonk
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Molenaar Rien van Wanrooij / Ton v.d. Boom / Hemmy Berendsen / Leny Romme / Frans v.d. Water / Gerard Gerrits / Henk van Dinther
Telefoon 073-5324386
Bezoekmogelijkheid Zaterdag 9.30 - 12.00 en op afspraak

© Foto: Rob Pols (22-5-2009).
Constructie
Romp Kast grotendeels donkerrood geverfd; borst gedekt met beplanking in visgraatverband, zwart geteerd.
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 24,80 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen kreeg in 1939 op beide roeden het systeem-Dekker.
Bij de verplaatsing en restauratie van 1981 is weer gekozen voor Oud-Hollands en dit bleef zo na het grote herstel van de verwoesting door de storm van 18 januari 2007.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?binnen??197624.80 m.
klik voor meer info Pot?buiten??197624.80 m.
klik voor meer info Derckx0393binnen19811981/2008aanw.24.80 m.
klik voor meer info Derckx0392buiten19811981/2008aanw.24.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Smuldersg.n.??199105.15 m.
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld004119911991/2008aanw.-
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vang Vlaamse blokvang; vangbalk met haak; vangtrommel
Inrichting Eén koppel 17der kunststenen; kammenluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel (tandkrans trapzijde) 81 kammen
Steenschijfloop 15 staven, steek 11,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,40
Molenmaker ?? (1870)
Beijk Molenbouw, Afferden (1981)
Beijk Molenbouw, Afferden (2008)
Verwijzingen
Eigen website Zeldenrust
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit Zeldenrust (2e plek), Geffen
Geschiedenis
Deze standerdmolen werd in 1621 gebouwd. In 1870 volgde verplaatsing vanwege de aanleg van de spoorlijn 's-Hertogenbosch-Oss-Nijmegen.

Tussen 1930 en 1940 werd de molen gemoderniseerd: allereerst werden beide roeden voorzien van het systeem-Dekker; in 1939 werd de galerij aan de achterzijde geheel omtimmerd. Dat laatste was zeker niet fraai maar wel praktisch.

Omstreeks 1950 raakte de molen, min of meer tegelijk met de andere standerdmolen van dit dorp, buiten bedrijf. Na ongeveer 20 jaar was er sprake van ernstig verval.

In 1981, nadat de toenmalige gemeente Geffen beide standerdmolens op haar grondgebied had aangekocht, volgde in verband met de aanleg van een nieuwe rijksweg afbraak en overplaatsing.
Feitelijk stond er daarna een geheel nieuwe molen, want er was - op de standerd en de gietijzeren askop na - vrijwel niets meer bruikbaar gebleken. Helaas wijzigde ook het uiterlijk van de molen sterk door een totaal andere kleurstelling. Vóór 1981 was de kast wit geschilderd met groene randen. De kap en de paraplu waren gedekt met dakleer

In 1991 werden standerd, kruisplaten en steekbanden geheel vernieuwd; ook de gietijzeren insteekkop bleek niet meer betrouwbaar en werd vervangen door een nieuw gegoten exemplaar. Dus: sinds 1991 is geen enkel onderdeel ouder dan 1981!

Op 18 januari 2007 overkwam deze molen de grootste ramp uit zijn geschiedenis: bij zware storm werd de kast van de standerd geblazen, dit nadat de stormpen was af gebroken. De schade was enorm; slechts de standerd bleef overeind.

Luttele dagen hierna was al duidelijk dat men de molen wilde herbouwen. De onderdelen werden door molenmaker Beijk afgebroken en opgeslagen.

In april 2008 werd ter plaatse begonnen met de herbouw. Veel onderdelen van de ongewaaide molen konden worden hergebruikt; beide roeden werden gerepareerd en opnieuw gestoken. De borst van de molen is weer met beplanking in visgraatverband gedekt, zoals het vóór 1981 ook was.
De rode kleur, beslist niet origineel op deze molen, bleef in 2008 gehandhaafd; van terugkeer van het Dekkersysteem of omtimmering van de galerij (situatie 1939) werd eveneens afgezien.
Aanvullingen
Literatuurverwijzingen:
Bart Mols, 'Zuidwesterstorm verwoest Zeldenrust te Geffen', in: Molenwereld 101 (2007) 52 - 54
Overige foto's

© Foto: John Scholte (16-8-2009).

© De molen, gereed voor de offciële heropening op 9 augustus a.s. om 14.00 uur!
Foto: Rien van Wanrooij (14-7-2008).

© De molen, één dag nadat bij windkracht 11 de stormpen in de standerd afbrak. Merk op dat de standerd zelf is blijven staan.
Foto: Luc Kluijtmans (19-1-2007).

© De Zeldenrust in zijn gedaante van na 1939, met omtimmering van de galerij en het systeem Dekker.
Foto: n.b. (verzameling Ton Meesters).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 7 december 2013 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Zeldenrust, Geffen home vorige pagina