Nederlandse Molendatabase
Gassel, Noord-Brabant
|
Foto: Rob Simons (6-10-2012).
|
Constructie
| Romp | Houten achtkant, gedekt met riet, op stenen voet | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kap | Gedekt met riet | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vlucht | 24,90 / 25,30 m. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenvorm | Systeem van Bussel met neusremkleppen op beide roeden | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wiekenkruis |
Bovenas |
Kruiwerk |
Engels; elektrische kruilier |
Vang |
Vlaamse blokvang; vangbalk met haak; vangstok; vangtrommel (buitengebruik) |
Inrichting |
Eén koppel 17der blauwe en één koppel 17der kunststenen; twee mengketels; sleepluiwerk |
Overbrengingen |
Bovenwiel 70 kammen |
Bovenbonkelaar 36 kammen, steek 13,5 cm. Spoorwiel 82 kammen Steenschijflopen 29 staven, steek 10,4 cm. Overbrengingsverhouding 1 : 5,50 Verwijzingen
Geschiedenis
Deze molen is in het begin van de 19de eeuw op deze plaats waarschijnlijk geheel nieuw gebouwd. Het bouwjaar wordt vaak gehouden op 1817; de baard van de molen vermeldt het jaartal 1808.
In 1962 onderging de molen een restauratie. Daarbij werd het achtkant van riet voorzien omdat het dakleer, mede als gevolg van het bewegen van de achtkantconstructie, steeds bleef scheuren. Naar later zou blijken, was deze verandering niet juist: deze molen is geen verplaatste molen (een gedachte die voor de hand lag), maar een Brabants achtkant, gebouwd zonder kruisen of verbinding tussen de bintbalken, sterk afwijkend van hoe 'westerse' molens zijn gebouwd (alleen de zeskante Mariamolen te Haps is vergelijkbaar). Dit maakt deze molen tot een uiterst belangrijk monument. Overigens was het achtkant lang geleden niet met dakleer, maar met schaliën gedekt en de kap met gepotdekselde planken. Bijzonder is ook de keerkuip: deze is niet voorzien van neuten, maar van ijzeren keerrollen. In 1984 werd een nieuwe roede gestoken en het systeem Van Bussel, dat deze molen voorheen een tijdlang had, in ere hersteld. In 1990 werd een nieuwe bovenas gestoken; dit nadat de oude as was afgekeurd vanwege een scheur in de kop. In 2003 werd een koppel maalstenen, dat jarenlang los in de tuin van molenaar Van Haren had gelegen, opnieuw in de molen aangebracht en maalvaardig gemaakt. Naast de molen bevindt zich een veevoederbedrijf. Aanvullingen
Over de naam:
Over de herkomst van de naam van deze molen bestaan verschillende lezingen: men zou lang geleden vanaf de belt net de "Mookse Berg" hebben kunnen zien (Mookerhei). Door anderen wordt deze uitleg betwijfeld: de molen staat aan de rand van een gebied dat tot ca. 1900 'de Berg' of 'Heese Berg' werd genoemd. Dat lijkt logischer dan de eerste uitleg. Uniek aan deze molen:
Het enige nog bestaande Brabantse achtkant 
©
Foto: Rob Simons (6-10-2012).
©
Foto: Yvonne Vergouwe (7-8-2012).
©
Foto: Yvonne Vergouwe (7-8-2012).
©
Boven: de vangtrommel is nog steeds aanwezig, maar niet meer in gebruik.
Onder: de keerkuip is, zeer bijzonder, voorzien van keerrollen i.p.v. neuten (dit is nog uit de tijd dat de molen voorzien was van een gewoon rollenkruiwerk). Foto’s: Rob S 
©
Onder: het schudschoentje is voorzien van een geperforeerde bodem, waardoor zand en stof uit het graan gefilterd worden.
Foto’s: Rob Simons (6-10-2012). 
©
Foto: Rob Simons (6-10-2012).
©
Het achtkant is hier nog gedekt met dakleer.
Foto: ? (verzameling Ton Meesters). Draag zelf bij
|
