Nederlandse Molendatabase  
Gassel, Noord-Brabant
Database nr. 519
Inventaris nr. NB007
Naam Bergzicht
Bouwjaar 1815c
Type Beltmolen
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Korenmolen
Ligging Hoeve 23
5438 ND Gassel
Rijksdriehoek X: 181380 Y: 417401
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Grave
Kadaster Gemeente Grave, sectie L, nr. 116
Monumentennummer 8862
Landsch. waarde Niet al te groot; de molen staat helaas nogal ingegroeid
Eigenaar P. van Haren
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar J. van Haren / J. van der Heyden
Telefoon 0485-331241 / 06-19499455
Bezoekmogelijkheid Donderdag 10:00 - 15:00 uur.

Foto: Rob Simons (6-10-2012).   
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, op stenen voet
Kap Gedekt met riet
Vlucht 24,90 / 25,30 m.
Wiekenvorm Systeem van Bussel met neusremkleppen op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0656buiten19901991aanw.25.30 m.
klik voor meer info Derckx0465binnen19841984aanw.24.90 m.
klik voor meer info Franseng.n.binnen19081908?198425.00 m.
klik voor meer info Pot1619buiten1891>1926199124.70 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld003819901990aanw.-
klik voor meer info De Prins van Oranje07231871-199005.04 m.
Kruiwerk Engels; elektrische kruilier
Vang Vlaamse blokvang; vangbalk met haak; vangstok; vangtrommel (buiten gebruik)
Inrichting Eén koppel 17der blauwe en één koppel 17der kunststenen; twee mengketels; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 70 kammen
Bovenbonkelaar 36 kammen, steek 13,5 cm.
Spoorwiel 82 kammen
Steenschijflopen 29 staven, steek 10,4 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,50
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01225
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger (korenmolen), Gassel
Geschiedenis
Deze molen heeft een voorganger gehad, die gebouwd was in 1808. Tijdens het beleg van Grave (1813-1814) werd deze door Franse troepen vernield (zij hielden Grave toen nog steeds bezet!).
De huidige molen werd vermoedelijk in 1815 gebouwd, toen de Fransen definitief verdwenen waren.

In 1962 onderging de molen een restauratie. Daarbij werd het achtkant van riet voorzien omdat het dakleer, mede als gevolg van het bewegen van de achtkantconstructie, steeds bleef scheuren.
Naar later zou blijken, was deze verandering niet juist: deze molen is geen verplaatste molen (een gedachte die voor de hand lag), maar een Brabants achtkant, gebouwd zonder kruisen of verbinding tussen de bintbalken, sterk afwijkend van hoe 'westerse' molens zijn gebouwd (alleen de zeskante Mariamolen te Haps is vergelijkbaar). Dit maakt deze molen tot een uiterst belangrijk monument.
Overigens was het achtkant lang geleden niet met dakleer, maar met schaliën gedekt en de kap met gepotdekselde planken.
Bijzonder is ook de keerkuip: deze is niet voorzien van neuten, maar van ijzeren keerrollen.

In 1984 werd een nieuwe roede gestoken en het systeem Van Bussel, dat deze molen voorheen een tijdlang had, in ere hersteld. In 1990 werd een nieuwe bovenas gestoken; dit nadat de oude as was afgekeurd vanwege een scheur in de kop.
In 2003 werd een koppel maalstenen, dat jarenlang los in de tuin van molenaar Van Haren had gelegen, opnieuw in de molen aangebracht en maalvaardig gemaakt.

Naast de molen bevindt zich een veevoederbedrijf.
Aanvullingen
Over de naam:
Over de herkomst van de naam van deze molen bestaan verschillende lezingen: men zou lang geleden vanaf de belt net de "Mookse Berg" hebben kunnen zien (Mookerhei).
Door anderen wordt deze uitleg betwijfeld: de molen staat aan de rand van een gebied dat tot ca. 1900 'de Berg' of 'Heese Berg' werd genoemd. Dat lijkt logischer dan de eerste uitleg.
Uniek aan deze molen:
Het enige nog bestaande Brabantse achtkant
Literatuurverwijzingen:
R.H. Verkerk, Molens in het land van Cuijk (Cuijk 1988).

© Foto: Rob Simons (6-10-2012).

© Foto: Yvonne Vergouwe (7-8-2012).

© Foto: Yvonne Vergouwe (7-8-2012).

© Boven: de vangtrommel is nog steeds aanwezig, maar niet meer in gebruik.
Onder: de keerkuip is, zeer bijzonder, voorzien van keerrollen i.p.v. neuten (dit is nog uit de tijd dat de molen voorzien was van een gewoon rollenkruiwerk).
Foto’s: Rob S

© Onder: het schudschoentje is voorzien van een geperforeerde bodem, waardoor zand en stof uit het graan gefilterd worden.
Foto’s: Rob Simons (6-10-2012).

© Foto: Rob Simons (6-10-2012).

© Het achtkant is hier nog gedekt met dakleer.
Foto: ? (verzameling Ton Meesters).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 29 augustus 2013 | Bouwjaar

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Bergzicht, Gassel home vorige pagina