Nederlandse Molendatabase
Dussen, Noord-Brabant

Noordeveldse Molen / Nieuwe Molen

515

Noordeveldse Molen / Nieuwe Molen

1795 / 1997
Wipmolen
Wipmolen
Poldermolen
Kornboezemweg 4
4271 LR Dussen
X: 125905 Y: 418225
N 51.751969 O 4.965849
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Werkendam
Gemeente Dussen, sectie T, nr. 44
Stichting Land van Heusden & Altena
Maalvaardig in circuit
Vh. bemalen van de polder Noordeveld, thans buiten bedrijf
Bram van der Wiel
0416-391127
Zaterdagmiddag en op afspraak
Zeer groot
NB023
01187
14215

Noordeveldse Molen / Nieuwe Molen

Constructie

Constructie

Ondertoren gedekt met riet
Gedekt met hout; voorzijde in visgraatverband
27,10 / 27,20 m.
Oud-Hollands
Van 1941 tot 1965 had deze molen op beide roeden het stroomlijnsysteem-Van Bussel. Nadat de molen als gevolg van de ruilverkaveling buiten bedrijf kwam, is dit weer vervangen door Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0860 buiten 1997 1997 buiten aanw. 27.20
klik voor meer info Derckx 0861 binnen 1997 1997 binnen aanw. 27.10
klik voor meer info Pot 1859 binnen 1900 1913> binnen 1992 27.00
klik voor meer info Derckx 0020 buiten 1969 1969? buiten 1992 27.00
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld 0072 1997 1997 aanw.
klik voor meer info De Prins van Oranje 1118 1877 1877? 1992 05.86
Wateras
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje 1114 1877 1877? aanw.
Zetelkruiwerk zonder neuten; kruirad met hoge bank
Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangtrommel
Open ijzeren scheprad buiten de molen (Ø 6,06 m.; breedte 0,56 m.).
Onvoldoende gegevens bekend
?? (1795)
J. den Besten, Loenen a/d Vecht; ontwerp en advies; Fa. Bos, Almkerk; molenmakerswerk (1997)

Noordeveldse Molen / Nieuwe Molen

Versiering

Stichtingssteen naast de wachtdeur met de initialen
D.M.K.
B.Ms
H.V.H.W.
1795
(N.B. 'DMK' staat voor 'Dionisius Middelkoop' en HVHW voor 'Henderikus van Honsewijk'. Er zijn meer personen met de naam Dionisius Middelkoop; vermoedelijk ging het hier om de Dionisius (1747 - 1807) die hier indertijd dijkgraaf was).

Naast deze steen een nieuwe herdenkingssteen met de tekst:
"Verbrand 18 maart 1992
Herbouwd in 1995 en 1996
H.A.G. Hellegers voorzitter
A. Bakker secretaris
D.A. Lemmen penningmeester
J. den Besten molenontwerp
M. Bos molenbouw"
 

In de borstnaald zijn op drie plaatsen intialen uitgesneden:
TVH
PM
1855

JB
1969

MB
1995

(N.B. De initialen JB en MB betekenen resp. Jan Bos en Marinus 'Rien' Bos, molenmakers te Almkerk).

Noordeveldse Molen / Nieuwe Molen

Verwijzingen

Verwijzingen

bezoek allemolens.nl voor historische foto’s en documenten.

Noordeveldse Molen / Nieuwe Molen

Geschiedenis

Geschiedenis

Deze molen is in 1795 gebouwd nadat een voorganger was verbrand. Sindsdien is deze molen ook wel "Nieuwe Molen" genoemd. Samen met een 500 m. ten zuidwesten van de huidige molen staande tweede wipmolen, de Oude Molen, werd de polder Noordeveld bemalen.
Op de fundering van de Oude Molen werd in 1888 een stoomschepradgemaal geplaatst en vervolgens in de jaren dertig een dieselschepradgemaal.
Vanwege brandstofschaarste in de oorlog, werd de Nieuwe Molen in 1941 van Van Bussel-stroomlijnwieken voorzien. Tot 1964 bemaalde de Noordeveldse samen met een motorgemaal de polder.

Na de ruilverkaveling, waarbij de boezems op polderniveau werden gebracht, verloren alle molens en gemalen in het Land van Heusden en Altena hun functie. Het waterschap De Alm deed vervolgens de resterende poldermolens over aan de in 1962 opgerichte Molenstichting Het Land van Heusden en Altena. Dankzij een restauratie en een rondmaalcircuit kon het scheprad in 1969 weer in werking worden gezet en was sindsdien weer regelmatig draaiend en ook malend te zien.

Op 18 maart 1992 viel de onbewoonde molen echter ten prooi aan (vermoedelijk) brandstichting. De molen overleefde de brand staande, maar de schade was bijzonder groot. Met veel steun van de plaatselijke bevolking, tal van activiteiten en overheidsinstanties wist men de benodigde ƒ 800.000,– voor de herbouw bij elkaar te sprokkelen. Molenbouwkundige Jan den Besten stelde een bestek op, vrijwillig molenaar Bram van der Wiel maakte in eigen beheer allerlei onderdelen en burgemeester Hellegers bracht de geldstroom uit allerlei potjes en monumentenfondsen op gang. Laatstgenoemde gaf op 21 december 1995 het startsein voor de restauratie.
Uiteindelijk is ongeveer een derde deel van de zware dragende balken na bewerking weer gebruikt. Na het plaatsen van de koker in de nieuwe onderbouw, werd op 15 mei 1996 de in 1795 door het waterschapsbestuur gelegde stichtingssteen opnieuw ingemetseld, tezamen met een nieuwe steen links en rechts van de toegangsdeur.
In juni 1997 werd het nieuwe bovenhuis geplaatst en konden de roeden worden gestoken (de afgekeurde oude bovenas wordt sindsdien los bij de molen bewaard). Op 21 april 1998 werd, nadat het metselwerk van de voorwaterloop was hersteld, de herbouwde molen feestelijk in gebruik gesteld door Prins Claus.

Een deel van de vroegere Derckx-roede nr. 20 (1969) die na de brand van 1992 werd afgekeurd, doet thans dienst als lange spruit in 'De Twee Gebroeders' te Wijk en Aalburg.

Eind 2012 werd de molen stilgezet vanwege problemen met de achterwaterloop: het metselwerk daarvan moest grotendeels vervangen moeten worden, waartoe ook de bladen van het scheprad werden gedemonteerd. In juli 2014 was het werk geklaard en de molen wederom maalvaardig.

Noordeveldse Molen / Nieuwe Molen

Aanvullingen

Aanvullingen


Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kon bemalen. Omdat het om een na brand herbouwde molen ging (brand van 1795!) werd destijds ook wel gesproken van de 'Nieuwe Molen'.

De redactie heeft er in de nazomer van 2015 voor gekozen om in de naamgeving van deze molen één letter te laten vervallen. Van nu af is sprake van de 'Noordeveldse Molen'.

Noordeveldse Molen / Nieuwe Molen

Overige foto's
Noordeveldse Molen / Nieuwe Molen, Dussen, Foto: Rob Pols (29-4-2011).
© Foto: Rob Pols (29-4-2011).
Noordeveldse Molen / Nieuwe Molen, Dussen, Foto: Rob Pols (29-4-2011).
© Foto: Rob Pols (29-4-2011).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 26 augustus 2015 | Aanvullingen Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Noordeveldse Molen / Nieuwe Molen, Dussen home vorige pagina