Nederlandse Molendatabase
Budel, Noord-Brabant
505
Janzona
1937
Beltmolen
Achtkante Molen
Korenmolen
Grootschoterweg 17
6023 AN Budel
X: 167771 Y: 363338
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Cranendonck
Gemeente Budel, sectie L, nr. 527
P.G.A. Janssen
Maalvaardig

2013: 109.095
2012: 154.855
2011: 201.149
2010: 203.375
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Peter Janssen / Rob Simons
0495-430617
Molen: op afspraak
Winkel: maandag, woensdag en donderdag 09.00 - 12.30 uur en 13.30 - 18.00 uur.
Dinsdag 09.00 - 13.00 uur; vrijdag 09.00 - 18.00 uur; zaterdag 09.00 - 17.00 uur.
Uit ZW verminderd door bebouwing van Budel-Schoot; tussen ZW en O (over N) sterk verminderd door bebouwing en (vooral) beplantingen; ZO en Z: zeer groot en een goede windvang
NB014
06396
11261
Constructie
Houten achtkant, gedekt met icopal, op stenen onderbouw, met betonnen dak, gedekt met dakleer.
Gedekt met icopal
21,72 m.
Binnenroede systeem Fauël met automatische remkleppen; buitenroede Oud-Hollands
Deze molen werd bij de bouw in 1937 uitgerust met het systeem-Van Bussel; sinds ca. 1960 bovendien met remkleppen op binnenroede. In 1980 werd de ophekking Oud-Hollands.
In 1989 kreeg de binnenroede het systeem-Fauël (fokwieken) met automatische remkleppen. De buitenroede bleef Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot ? binnen ? 1937 binnen 1980 21.28
klik voor meer info Pot ? buiten ? 1937 buiten 1980 21.28
klik voor meer info Derckx 0309 buiten 1979 1980 buiten aanw. 21.72
klik voor meer info Derckx 0310 binnen 1979 1980 binnen aanw. 21.72
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Penn & Bauduin 0328 1868 1937 aanw.
Engels; kruilier
Losse Vlaamse blokvang uit drie stukken; vangbalk met haak (vangbalk boven het voeghout); vangstok; pal
Eén koppel 16der kunststenen; regulateur; sleepluiwerk; elektrisch luiwerk (buiten gebruik en los opgeslagen)
Bovenwiel 85 kammen
Bovenschijfloop 42 staven, steek 10,3 cm.
Spoorwiel 73 kammen
Steenschijfloop 24 staven, steek 10,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,16
van de 'belt': 3,00 m.
Chr. van Bussel, Weert (advies); fa. Adriaens, Weert (molenmakerswerk); Chr. Vlassak en Co, Budel (metselwerk), J. Demonte, Weert (betonwerk; 1937)
Eenvoudige baard (1980), op de koppen van de voeghouten gemonteerd, met accoladevormige rand, groen geverfd en wit afgebiesd. In witte schrijfletters de naam Janzona en hieronder in kleine cijfers het jaartal 1937. Aan weerszijden van de naam twee korenaren.

Eenvoudige achterbaard (1937) met drie segmentbogen, groen geverfd met witte bies en in kleine witte cijfers het jaartal "1937".
Verwijzingen
Geschiedenis
Op de plaats waar deze molen staat hebben eerder molens gestaan, die steeds zijn verbrand.
De laatste voorganger van de huidige molen verbrandde in 1937; deze was pas in 1921 gebouwd met het achtkant van de bekende oliemolen 'De Poelsnip', afkomstig uit Zaandam.

Op 15 maart 1937 werd met het metselwerk begonnen en op 18 september dat jaar werd de molen onder grote belangstelling feestelijk in bedrijf gesteld met de naam 'Janzona'.

Het eiken achtkant is geplaatst op een in 1937 gebouwde onderbouw, waarvan de binnenring is gemetseld op de oude veldmuren van de Poelsnip. Het achtkant heeft geen ondertafelment.
Waarschijnlijk pas sinds de herbouw in Budel zijn er uitbrekers in de vorm van driehoekige houten klossen, verder is het achtkant strak van lijn. Er zijn slechts twee bintlagen. De veldregels zijn vrij zwaar en stroken niet met de hoogte van de bintlagen. De veldkruisen zijn bevestigd in de einden van de veldregels, tegen de achtkantstijlen. Het achtkant heeft blokkeels. De korbelen sluiten op de achtkantstijlen aan met een schuine borst.
De molen vertoont veel overeenkomsten met de molen van Donsbrüggen (bij Kleve) in Duitsland. De voeghouten zijn deels uitgehakt om het grote bovenwiel in de kap te laten passen. Dat wiel zelf is afkomstig van een molen te Oss. Ook opmerkelijk: de luitafel draait bóven de vloer van de hoge kapzolder.
Zeer karakteristiek is de bedekking met icopal: een rode dakbedekking; vroeger vaker toegepast maar thans alleen nog hier en op de achtkante molen te Zeeland-Oventje aanwezig.

Een groot succes werd de molen na 1937 evenwel niet: de overbrenging van het in verhouding enorme bovenwiel, in combinatie met de vrij kleine vlucht én de Van Busselneuzen, leverde een moeilijk maalbare molen op, waardoor nogal vaak de motor werd gebruikt. De vlucht was in de Venlose periode ook aanmerkelijk groter dan in Budel.
De molen draaide desondanks regelmatig tot 1946. Toen werd één van de koppels stenen uitgebroken, om plaats te maken voor een moderne elektrische hamermolen, een maal- en menginrichting voor de mengvoeders en een elevator. Als gevolg kwam het malen met de windmolen op een steeds lager pitje te staan.
In 1960 kreeg de molen nog een kleine opknapbeurt (door Adriaens), waarbij o.a. de bekleding van de molen werd vernieuwd en schilderwerk werd uitgevoerd.

Voor 1979 was een restauratie gepland, maar door het (veel te vroege) overlijden van toenmalig eigenaar A. Janssen werd dit uitgesteld naar januari 1980. In dat jaar voerde de firma Beyk een grondige restauratie uit: drie achtkantstijlen aangescherfd, een aantal veldkruisen en -regels vernieuwd, een gedeelte van de beplanking en de vloeren, ramen en deuren, dakleer en het gehele wiekenkruis. Verder nog een nieuwe lange spruit, staartbalk, kruibok en windpeluw. Beide roeden werden met één hek verlengd, vermoedelijk waren zij iets te kort ingemeten. Los hiervan werd de elektrische maalinrichting weer uitgebroken.

In 1989 werden op de binnenroede fokken aangebracht. In 1999 werden korte schoren en korte spruit vervangen; in 2003 gebeurde dat met de windpeluw. In juni 2010 werd de complete staart vernieuwd, waarna een grote schilderbeurt volgde. In de zomer van 2011 volgde de ophekking, fokken, wiggen en keerklossen van de binnenroede. In maart 2012 nam men de de buitenroede onder handen: ca. 10 nieuwe hekkens, wat kluften en voorzoom aan één end en één windbord vernieuwd. In april 2012 werd de Icopal-bekleding op de kap geheel vervangen. In augustus van dat jaar werd begonnen met de vervanging van de bekleding op het achtkant.

Als er graan voor veevoer wordt aangeboden, wordt dit op windkracht gemalen. De molenaar drijft onderin de molen een winkel in dierbenodigdheden.
Aanvullingen

Deze molen kreeg bij de ingebruikname in 1937 de naam Janzona, waarmee 'Janssen en zonen' wordt bedoeld. Bedenker was Chris van Bussel, ontwerper van de molen ter plekke.

De vang hier is zeer apart: door het zeer grote bovenwiel beslaat de vang slechts de bovenste helft van het wiel!
Overige foto's
Janzona, Budel, Foto's: Rob Simons (12-9-2010).
© Foto's: Rob Simons (12-9-2010).
Janzona, Budel, Foto's: Rob Simons (12-9-2010).
© Foto's: Rob Simons (12-9-2010).
Janzona, Budel, Foto: Rob Simons (12-9-2010).
© Foto: Rob Simons (12-9-2010).
Janzona, Budel, Foto: Rob Simons (14-11-2012).
© Foto: Rob Simons (14-11-2012).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 12 juni 2015 | Geschiedenis Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Janzona, Budel home vorige pagina