Nederlandse Molendatabase  
Budel, Noord-Brabant
Database nr. 505
Inventaris nr. NB014
Naam Janzona
Bouwjaar 1937
Type Beltmolen
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Korenmolen
Ligging Grootschoterweg 17
6023 AN Budel
Rijksdriehoek X: 167769 Y: 363344
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Cranendonck
Kadaster Gemeente Budel, sectie L, nr. 527
Monumentennummer 11261
Landsch. waarde Uit ZW verminderd door bebouwing van Budel-Schoot; tussen ZW en O (over N) sterk verminderd door bebouwing en (vooral) beplantingen; ZO en Z: zeer groot en een goede windvang
Eigenaar P.G.A. Janssen
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen
2010: 203.375
2011: 201.149
2012: 154.855
2013: 109.095
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Peter Janssen / Rob Simons
Telefoon 0495-430617
Bezoekmogelijkheid Molen: op afspraak
Winkel: maandag, woensdag en donderdag 09.00 - 12.30 uur en 13.30 - 18.00 uur.
Dinsdag 09.00 - 13.00 uur; vrijdag 09.00 - 18.00 uur; zaterdag 09.00 - 17.00 uur.

© Foto: Rob Simons (14-11-2012).   
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met icopal, op stenen onderbouw, met betonnen dak, gedekt met dakleer.
Kap Gedekt met icopal
Vlucht 21,72 m.
Wiekenvorm Binnenroede systeem Fauël met automatische remkleppen; buitenroede Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen werd bij de bouw in 1937 uitgerust met het systeem-Van Bussel; sinds ca. 1960 bovendien met remkleppen op binnenroede.
In 1980 werd de ophekking Oud-Hollands.
In 1989 kreeg de binnenroede het systeem-Fauël (fokwieken) met automatische remkleppen. De buitenroede bleef Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?binnen?1937198021.28 m.
klik voor meer info Pot?buiten?1937198021.28 m.
klik voor meer info Derckx0309buiten19791980aanw.21.72 m.
klik voor meer info Derckx0310binnen19791980aanw.21.72 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Penn & Bauduin032818681937aanw.04.64 m.
Kruiwerk Engels; kruilier
Vang Losse Vlaamse blokvang uit drie stukken; vangbalk met haak (vangbalk boven het voeghout); vangstok; pal
Inrichting Eén koppel 16der kunststenen; regulateur; sleepluiwerk; elektrisch luiwerk (buiten gebruik en los opgeslagen)
Overbrengingen Bovenwiel 85 kammen
Bovenschijfloop 42 staven, steek 10,3 cm.
Spoorwiel 73 kammen
Steenschijfloop 24 staven, steek 10,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,16
Hoogte van de 'belt': 3,00 m.
Molenmaker Chr. v. Bussel, Weert (advies); fa. Adriaens, Weert (molenmakerswerk); Chr. Vlassak en Co, Budel (metselwerk), J. Demonte, Weert (betonwerk; 1937)
Versiering
Eenvoudige baard (1980), op de koppen van de voeghouten gemonteerd, met accoladevormige rand, groen geverfd en wit afgebiesd. In witte schrijfletters de naam Janzona en hieronder in kleine cijfers het jaartal 1937. Aan weerszijden van de naam twee korenaren.

Eenvoudige achterbaard (1937) met drie segmentbogen, groen geverfd met witte bies en in kleine witte cijfers het jaartal "1937".
Verwijzingen
Eigen website Janzona
Ten-Bruggencatenr. 06396
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Molen van Rooijmans, Budel-Schoot
Afkomstig uit Molen van Peters / Sint Petrusmolen, Venlo
Geschiedenis
Op de plaats waar deze molen staat hebben eerder molens gestaan, die steeds zijn verbrand.
De laatste voorganger van de huidige molen verbrandde in 1937; deze was pas in 1921 gebouwd met het achtkant van de bekende oliemolen 'De Poelsnip', afkomstig uit Zaandam.

Op 15 maart 1937 werd met het metselwerk begonnen en op 18 september dat jaar werd de molen onder grote belangstelling feestelijk in bedrijf gesteld met de naam 'Janzona'.

Het eiken achtkant is geplaatst op een in 1937 nieuw gebouwde onderbouw, waarvan de binnenring is gemetseld op de oude veldmuren van de Poelsnip. De buitenring is voorzien van rechthoekige raampjes met kleine roeden. Het achtkant heeft geen ondertafelment.
Waarschijnlijk pas sinds de herbouw in Budel zijn er uitbrekers in de vorm van driehoekige houten klossen, verder is het achtkant strak van lijn. Er zijn slechts twee bintlagen. De veldregels zijn vrij zwaar en stroken niet met de hoogte van de bintlagen. De veldkruisen zijn bevestigd in de einden van de veldregels, tegen de achtkantstijlen. Het achtkant heeft blokkelen. De korbelen sluiten op de achtkantstijlen aan met een schuine borst.
De luitafel draait boven de vloer van de hoge kapzolder. De molen vertoont veel overeenkomsten met de molen van Donsbrüggen (bij Kleve) in Duitsland.
De voeghouten zijn deels uitgehakt om het grote bovenwiel in de kap te laten passen. Dat wiel zelf is afkomstig van een molen te Oss.
Zeer karakteristiek is de bedekking met icopal: een rode dakbedekking; vroeger vaker toegepast maar thans alleen nog hier en op de achtkante molen te Zeeland-Oventje aanwezig.

Een groot succes werd de molen na 1937 evenwel niet: de overbrenging van het in verhouding enorme bovenwiel, in combinatie met de vrij kleine vlucht én de Van Busselneuzen, leverde een moeilijk maalbare molen op, waardoor meestal de motor werd gebruikt. De vlucht was in de Venlose periode ook aanmerkelijk groter dan in Budel.
De molen draaide desondanks regelmatig tot 1946. Toen werd één van de koppels stenen uitgebroken, om plaats te maken voor een moderne elektrische hamermolen, een maal- en menginrichting voor de mengvoeders en een elevator. Als gevolg kwam het malen met de windmolen op een steeds lager pitje te staan.
In 1960 kreeg de molen nog een kleine opknapbeurt (Adriaens Weert), waarbij o.a. de bekleding van de molen werd vernieuwd en schilderwerk werd uitgevoerd.

In 1980 werd de molen door de firma Beyk grondig gerestaureerd: drie achtkantstijlen aangescherfd, een aantal veldkruisen en -regels vernieuwd, een gedeelte van de beplanking en de vloeren, ramen en deuren, dakleer en het gehele wiekenkruis. Verder nog een nieuwe lange spruit, staartbalk, kruibok en windpeluw. Beide roeden werden met één hek verlengd, vermoedelijk waren zij iets te kort ingemeten. Los hiervan werd de elektrische maalinrichting weer uitgebroken.
Oorspronkelijk zou men in augustus 1979 beginnen met de restauratie, maar door het (veel te vroege) overlijden van toenmalig eigenaar A. Janssen werd dit uitgesteld naar januari 1980.

In 1989 werden op de binnenroede fokken aangebracht. In 1999 werden korte schoren en korte spruit vervangen; in 2003 gebeurde dat met de windpeluw. In juni 2010 werd de complete staart vernieuwd, waarna een grote schilderbeurt volgde. In de zomer van 2011 volgde de ophekking, fokken, wiggen en keerklossen van de binnenroede. In maart 2012 nam men de de buitenroede onder handen: ca. 10 nieuwe hekkens, wat kluften en voorzoom aan één end en één windbord vernieuwd.

In april 2012 werd de Icopal-bekleding op de kap geheel vervangen. In augustus van dat jaar werd begonnen met de vervanging van de bekleding op het achtkant.

Als er graan voor veevoer wordt aangeboden, wordt dit op windkracht gemalen. De molenaar drijft onderin de molen een winkel in dierbenodigdheden.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen kreeg bij de ingebruikname in 1937 de naam Janzona, waarmee 'Janssen en zonen' wordt bedoeld. Bedenker was Chris Van Bussel, ontwerper van de molen ter plekke.
Uniek aan deze molen:
De vang hier is zeer apart: door het zeer grote bovenwiel beslaat de vang slechts de bovenste helft van het wiel!

© Foto's: Rob Simons (12-9-2010).

© Foto's: Rob Simons (12-9-2010).

© Foto: Rob Simons (12-9-2010).

© Foto: Rob Simons (14-11-2012).

© Foto: ? (verzameling Ton Meesters).
De molen tijdens de opening in 1937.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 26 januari 2014 | Tellerstand

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Janzona, Budel home vorige pagina