Nederlandse Molendatabase  
Beugen, Noord-Brabant
Database nr. 501
Inventaris nr. NB011
Naam Martinus
Bouwjaar 1866
Type Beltmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Molenstraat 24
5835 AZ Beugen
Rijksdriehoek X: 192993 Y: 409817
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Boxmeer
Kadaster Gemeente Boxmeer, sectie G, nr. 1646
Monumentennummer 10048
Landsch. waarde Groot
Eigenaar Gemeente Boxmeer
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Harm van Es / Ben Verheijen / Marko Sturm
Telefoon 06-51946318
Bezoekmogelijkheid Woensdag 9.30 uur - 12.30 uur
Zaterdag 10.00 uur - 13.00 uur en op afspraak

© Foto: Frits Kruishaar (30-07-2008).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 24,20 m.
Wiekenvorm Systeem-Van Bussel met neusremkleppen op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Beckersg.n.binnen19771978aanw.24.20 m.
klik voor meer info Beckersg.n.buiten19771978aanw.24.20 m.
klik voor meer info Franseng.n.binnen19081908?1976?25.00 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info ?g.n.??aanw.-
Kruiwerk Engels, kruilier
Vang Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangtrommel
Inrichting Twee koppel 16der kunststenen; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 54 kammen
Bovenschijfloop 24 staven, steek 14,9 cm.
Spoorwiel 79 kammen
Steenschijflopen 30 staven, steek 9,6 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,92
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01964
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
In 1866 werd door Bartholomeus Heijs, eigenaar van standerdmolen De Heidebloem (gelegen aan de spoorlijn Nijmegen-Venlo tussen Beugen en Rijkevoort), aan de gemeente toestemming gevraagd om op het Viltse Veld te Beugen een stenen beltmolen te mogen bouwen. In 1868 kwam die molen gereed.
Uit bouwhistorisch onderzoek is gebleken dat bij de bouw gebruik is gemaakt van onderdelen afkomstig van een wipmolen. Uit onderzoek aan de draagbalk van de koningspil is gebleken dat deze wipmolen ongeveer van het jaar 1702 geweest moet zijn. Vele onderdelen zijn nog van de wipmolen, dit is duidelijk te zien aan het bovenwiel, de schijfloop en de kapspanten.
Er zijn nog meer onderdelen in deze molen hergebruikt: op één van de zolders zijn nog houten roeden als afzetting te zien, maar of dit fragmenten uit de eigen roeden zijn is niet bekend.

In 1917 werd de molen verkocht aan Martinus van den Berg, tot die tijd mulder te Sambeek. Ruim dertig jaar later volgde Gerrit van den Berg zijn vader op. Gerrit heeft het molenaarsvak tot in 1955 uitgeoefend. Daarna stond de molen stil en raakte langzaam maar zeker in verval.

In 1974 heeft de gemeente Boxmeer de molen gekocht; in 1977 volgde opdracht tot restauratie aan molenmaker Beckers uit Bredevoort.

In 1978 werd de restauratie voltooid en werd de molen op 16 september in dat jaar feestelijk geopend. Sindsdien werd de molen draaiende gehouden door vrijwillige molenaars. De eerste jaren door Theo van Bergen en later door Frits Harteman en Hans Heijs, de laatste achterkleinkind van stichter Bartholomeus Heijs. Vervolgens maalde Ben Verheijen hier. 

De Martinus is in 1996 gerestaureerd in verband met aantasting van cruciale balken door bonte knaagkevers. Dankzij een moderne conserveringsmethode op basis van verhitting van het hout en restauratie met epoxyhars konden de authentieke (wipmolen)onderdelen behouden blijven.
Aanvullingen
Over de naam:
De molen wordt tegenwoordig "Martinus" genoemd, naar Martinus van den Berg, die deze molen in 1917 kocht.
Eerder is deze molen ook wel "Zeldenrust" genoemd.
Trivia:
In de nadagen van de Tweede Wereldoorlog kreeg deze molen tijdens gevechten een voltreffer op de kruilier. Die werd vernield; de rest van de molen bleef onbeschadigd. Enige tijd later bleek de kruibok van de door oorlogsgeweld onherstelbaar beschadigde standerdmolen "De Warande" in het nabije Boxmeer te koop. De broer van molenaar Van den Berg toog naar Boxmeer en kwam vervolgens met de kruibok én de molenaarsdochter terug!

© Foto: Joop Vendrig (04-01-2002).

© Foto: Marc Crins (28-05-2005).

© Foto: ? (verzameling Ton Meesters).
Foto uit de vijftiger jaren.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 3 december 2013 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Martinus, Beugen home vorige pagina