Nederlandse Molendatabase  
Beugen, Noord-Brabant
Database nr. 501
Inventaris nr. NB011
Naam Martinus
Bouwjaar 1866
Type Beltmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Molenstraat 24
5835 AZ Beugen
Rijksdriehoek X: 192993 Y: 409817
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Boxmeer
Kadaster Gemeente Boxmeer, sectie G, nr. 1646
Monumentennummer 10048
Landsch. waarde Groot
Eigenaar Gemeente Boxmeer
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2008: 121.379
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Ben Verheijen
Bezoekmogelijkheid Zaterdag 9.30 - 13.00 uur en op afspraak

© Foto: Frits Kruishaar (30-07-2008).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 24,20 m.
Wiekenvorm Systeem-Van Bussel met neusremkleppen op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Beckersg.n.binnen19771978aanw.24.20 m.
klik voor meer info Beckersg.n.buiten19771978aanw.24.20 m.
klik voor meer info Franseng.n.binnen19081908?1976?25.00 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info ?g.n.??aanw.-
Kruiwerk Engels, kruilier
Vang Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangtrommel
Inrichting Twee koppel 16der kunststenen; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 54 kammen
Bovenschijfloop 24 staven, steek 14,9 cm.
Spoorwiel 79 kammen
Steenschijflopen 30 staven, steek 9,6 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,92
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01964
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
In 1866 werd door Bartholomeus Heijs, eigenaar van standerdmolen De Heidebloem (gelegen aan de spoorlijn Nijmegen-Venlo tussen Beugen en Rijkevoort), aan de gemeente toestemming gevraagd om op het Viltse Veld te Beugen een stenen beltmolen te mogen bouwen. In 1868 kwam de molen gereed.
Uit bouwhistorisch onderzoek is gebleken dat bij de bouw gebruik is gemaakt van onderdelen afkomstig van een wipmolen. Uit onderzoek aan de draagbalk van de koningspil is gebleken dat deze wipmolen ongeveer van het jaar 1702 geweest moet zijn. Vele onderdelen zijn nog van de wipmolen, dit is duidelijk te zien aan het bovenwiel, de schijfloop en de kapspanten.
De molen heeft in de loop der tijden de nodige onderhoudsbeurten gehad. Op één van de zolders zijn nog houten roeden als afzetting te zien, maar of dit fragmenten uit de eigen roeden zijn is niet bekend.

In 1917 werd de molen verkocht aan Martinus van den Berg, tot die tijd mulder te Sambeek. Ruim dertig jaar later volgde Gerrit van den Berg zijn vader op. Gerrit heeft het molenaarsvak tot in 1955 uitgeoefend. Daarna stond de molen stil en raakte langzaam maar zeker in verval.

In 1974 heeft de gemeente Boxmeer de molen gekocht; in 1977 volgde opdracht tot restauratie aan molenmaker Beckers uit Bredevoort.
In 1978 werd de restauratie voltooid en werd de molen op 16 september in dat jaar feestelijk geopend. Sindsdien werd de molen draaiende gehouden door vrijwillige molenaars. De eerste jaren door Theo van Bergen en vanaf 1989 door Frits Harteman en Hans Heijs. Laatstgenoemde is achterkleinkind van stichter Bartholomeus Heijs. Tegenwoordig maalt Ben Verheijen hier voornamelijk op zaterdagen.

De Martinus is in 1996 voor het laatst gerestaureerd in verband met aantasting van cruciale balken door bonte knaagkevers. Dankzij een moderne conserveringsmethode op basis van verhitting van het hout en restauratie met epoxyhars konden de authentieke (wipmolen)onderdelen behouden blijven.
Aanvullingen
Over de naam:
De molen wordt tegenwoordig "Martinus" genoemd, naar Martinus van den Berg, die deze molen in 1917 kocht.
Eerder werd eerder ook de naam "Zeldenrust" wel gebruikt.
Trivia:
In 1945 werd voor deze molen de kruibok aangekocht van de door oorlogsgeweld onherstelbaar beschadigde standerdmolen "De Warande" in het nabije Boxmeer. De broer van molenaar Van den Berg, die de onderhandelingen over de aankoop deed, kwam, behalve met de kruibok, ook met de molenaarsdochter terug!

© Foto: Joop Vendrig (04-01-2002).

© Foto: Marc Crins (28-05-2005).

© Foto: ? (verzameling Ton Meesters).
Foto uit de vijftiger jaren.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 26 februari 2013 | Bezoekmogelijkheid

bovenzijde Colofon en copyrights    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Martinus, Beugen home vorige pagina