Nederlandse Molendatabase
Beugen, Noord-Brabant
501
Martinus
1866
Beltmolen
Ronde stenen molen
Korenmolen
Molenstraat 24
5835 AZ Beugen
X: 192993 Y: 409817
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Boxmeer
Gemeente Boxmeer, sectie G, nr. 1646
Gemeente Boxmeer
Maalvaardig
2014: 118.754
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Harm van Es / Pieter Aarts / Marko Sturm
06-51946318
Woensdag 9.30 uur - 12.30 uur
Zaterdag 10.00 uur - 13.00 uur en op afspraak
Groot
NB011
01964
10048
Constructie
Ronde stenen molen
Gedekt met dakleer
24,20 m.
Systeem-Van Bussel met neusremkleppen op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Beckers g.n. binnen 1977 1978 binnen aanw. 24.20
klik voor meer info Beckers g.n. buiten 1977 1978 buiten aanw. 24.20
klik voor meer info Fransen g.n. binnen 1908 1908? binnen 1976? 25.00
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info ? g.n. ? ? aanw.
Engels, kruilier
Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangtrommel
Twee koppel 16der kunststenen; sleepluiwerk
Bovenwiel 54 kammen
Bovenschijfloop 24 staven, steek 14,9 cm.
Spoorwiel 79 kammen
Steenschijflopen 30 staven, steek 9,6 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,92
Verwijzingen
bezoek allemolens.nl voor historische foto’s en documenten.
Geschiedenis
In 1866 werd door Bartholomeus Heijs, eigenaar van standerdmolen De Heidebloem (gelegen aan de spoorlijn Nijmegen-Venlo tussen Beugen en Rijkevoort), aan de gemeente toestemming gevraagd om op het Viltse Veld te Beugen een stenen beltmolen te mogen bouwen. In 1868 kwam die molen gereed.
Uit bouwhistorisch onderzoek is gebleken dat bij de bouw gebruik is gemaakt van onderdelen afkomstig van een wipmolen. Uit onderzoek aan de draagbalk van de koningspil is gebleken dat deze wipmolen ongeveer van het jaar 1702 geweest moet zijn. Vele onderdelen zijn nog van de wipmolen, dit is duidelijk te zien aan bovenwiel, schijfloop en kapspanten.
Er zijn nog meer onderdelen in deze molen hergebruikt: op één van de zolders zijn nog houten roeden als afzetting te zien, maar of dit fragmenten uit de eigen roeden zijn is niet bekend.

In 1917 werd de molen verkocht aan Martinus van den Berg, tot die tijd mulder te Sambeek. Ruim dertig jaar later volgde Gerrit van den Berg zijn vader op. Gerrit heeft het molenaarsvak tot in 1955 uitgeoefend. Daarna stond de molen stil en raakte langzaam maar zeker in verval.

In 1974 heeft de gemeente Boxmeer de molen gekocht; in 1977 volgde opdracht tot restauratie aan molenmaker Beckers uit Bredevoort.

In 1978 werd de restauratie voltooid en werd de molen op 16 september in dat jaar feestelijk geopend. Sindsdien werd de molen draaiende gehouden door vrijwillige molenaars. De eerste jaren door Theo van Bergen en later door Frits Harteman en Hans Heijs, de laatste achterkleinkind van stichter Bartholomeus Heijs. Vervolgens maalde Ben Verheijen hier. 

De Martinus is in 1996 gerestaureerd in verband met aantasting van cruciale balken door bonte knaagkevers. Dankzij een moderne conserveringsmethode op basis van verhitting van het hout en restauratie met epoxyhars konden de authentieke (wipmolen)onderdelen behouden blijven.
Aanvullingen

De molen wordt tegenwoordig "Martinus" genoemd, naar Martinus van den Berg, die deze molen in 1917 kocht. Eerder werd deze molen ook wel "Zeldenrust" genoemd.

In de nadagen van de Tweede Wereldoorlog kreeg deze molen tijdens gevechten een voltreffer op de kruilier. Die werd vernield; de rest van de molen bleef onbeschadigd. Enige tijd later bleek de kruibok van de door oorlogsgeweld onherstelbaar beschadigde standerdmolen "De Warande" in het nabije Boxmeer te koop. De broer van molenaar Van den Berg toog naar Boxmeer en kwam vervolgens met de kruibok én de molenaarsdochter terug!
Overige foto's
Martinus, Beugen, Foto: Joop Vendrig (04-01-2002).
© Foto: Joop Vendrig (04-01-2002).
Martinus, Beugen, Foto: Marc Crins (28-05-2005).
© Foto: Marc Crins (28-05-2005).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Martinus, Beugen home vorige pagina