Nederlandse Molendatabase
Dalen, Drenthe

Jan Pol

Jan Pol

1876 / 1971 / 1991
Stellingmolen
Achtkante molen
Koren- en pelmolen
Molenwijk 8
7751 CG Dalen
Drenthe
X: 247422 Y: 524581
N 52.700769 O 6.754537
toon op Google Maps
toon in Google Streetview
Dalen
Coevorden
Gemeente Dalen, sectie M, nr. 566
Gemeente Coevorden
Tijdelijk niet maalvaardig (zie 'Geschiedenis')
2016: 111.354
2015: 120.891
2014: 117.799
2013: 244.096
2012: 149.900
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis; museum
06-29355418 / 06-15310483
1 april tot 1 november: dinsdag, woensdag, donderdag en zaterdag 13.30 - 16.30 uur
1 november tot 1 april: donderdag 13.30 - 16.30 uur.
Meelverkoop
Belangrijk maar wordt beperkt door hoge bomen
5
DR004
02730
44562

Jan Pol

Constructie

Constructie

Grenen achtkant, gedekt met riet, op stenen onderbouw
Gedekt met riet
21,60 m.
Oud-Hollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Verhaeghe ? ? 1909 ? ?
klik voor meer info Huberts g.n. binnen 1972 1972 binnen aanw. 21.90
klik voor meer info Huberts g.n. buiten 1972 1972 buiten aanw. 21.90
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje 040_ 1866 ? aanw.
Neutenkruiwerk; kruirad
Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal
Eén koppel 17der kunststenen (maalvaardig) en één koppel 16der kunststenen (niet maalvaardig); één pelsteen; kammenluiwerk
Bovenwiel 61 kammen
Bovenbonkelaar 32 kammen
Spoorwiel 115 kammen
Steenschijfloop Z 37 staven
Steenschijfloop N 38 staven
Pelschijfloop 28 staven
Overbrengingsverhoudingen
Maalwerk: 1 : 5,92 / 1 : 5,76
Pelwerk: 1 : 7,83

Luibonkelaar 34 kammen
Luiaswiel 17 kammen
van de stelling: 9,90 m.
Schiller, Dalfsen (1876)
Huberts, Coevorden (1971)
Fa. Doornbosch, Adorp (1991)

Jan Pol

Versiering

Eenvoudige baard, wit geverfd met rood afgebiesde krullen, met daarop de naam "Jan Pol"

Jan Pol

Verwijzingen

Jan Pol

Geschiedenis

Geschiedenis

Deze als 'rogge-en gerstmolen' (koren- en pelmolen) ingerichte stellingmolen werd in 1876 gebouwd als opvolger van een in 1820 gebouwde molen, die in 1875 als gevolg van blikseminslag was verbrand. Aangenomen wordt, dat dat een standerdmolen was.
Het achtkant van de in 1876 gebouwde hoge stellingmolen was niet nieuw. Jan Pol, de laatste particuliere eigenaar, heeft altijd beweerd dat de molen houtzaagmolen in Amersfoort was geweest en inderdaad: er zijn bovenin het achtkant krukbalken aanwezig. Het is dus in ieder geval juist, dat dit ooit een houtzaagmolen is geweest.

Karakteristiek aan de verschijning van de molen is de hoogopgetrokken, achthoekig gemetselde onderbouw, die destijds voor optimale windomstandigheden zorgde en die tegenwoordig nog duidelijk boven de omliggende huizen uitsteekt.
De stellingmolen bleef lange tijd 'naamloos'; zijn tegenwoordige benaming gaat terug op Jan Pol, die tot zijn overlijden in 1982 veertig jaar lang eigenaar was.

Verval, maar ook het herstel daarvan, is deze molen bepaald niet onbekend: in 1958 werd de molen grotendeels onttakeld, waarna in 1971 uitwendig herstel volgde door de fa. Huberts. Helaas bleek deze restauratie niet voldoende, want hoewel de molen daarna regelmatig draaide en onder meer als lesmolen door vrijwillige molenaars werd gebruikt, ging de toestand snel achteruit; later volgde zelfs wederom onttakeling.

In 1980 verkocht de weduwe Pol molen en molenaarswoning aan de plaatselijke huisarts K.E. Lameris. Door een schoorbreuk had de molen vanaf ca. 1986 al niet meer kunnen kruien. Een nieuwe lange schoor lag naast de molen maar financiële middelen ontbraken om hem te plaatsen.
In 1988 wilde Lameris de molen verkopen, volgens verhalen zou Schiermonnikoog interesse hebben gehad. De toenmalige gemeente Dalen kocht vervolgens de molen aan.

In 1992/94 volgde een nieuwe restauratie, waarbij de roeden opnieuw werden gestoken en het kruiwerk grondig herzien. Dit herstel werd uitgevoerd door de fa. Doornbosch. 
De molen is ingericht als museum, maar bleef daarbij maalvaardig.

In 2009 werden door de fa. Molema de bovenbonkelaar vernieuwd en het bovenwiel van nieuwe kammen voorzien, zodat er ook weer kon worden gemalen. Dat dat wiel zelf moest worden vernieuwd, was inmiddels ook duidelijk: het oude wiel was slecht en al te vaak provisorisch hersteld om te kunnen worden gehandhaafd. In de zomer van 2014 gebeurde dit: het nieuwe bovenwiel werd in de werkplaats zoveel mogelijk voorbereid, waarna het oude in brokken werd gezaagd en afgevoerd. Op 10 juli maakte de molen met het nieuwe wiel de eerste rondjes.

In het vroege najaar van 2015 is onderzoek gedaan naar het verzakken van de molen. Dit is onder meer opgemerkt omdat de molenstenen steeds minder goed liepen. Tot die tijd wordt er niet meer gemalen. Draaien doet de molen evenwel volop!

Jan Pol

Aanvullingen

Aanvullingen


Bij de grote restauratie van 1971 kreeg de molen de naam 'Jan Pol', naar de laatste molenaar. Voor die tijd werd al gesproken van 'de molen van Pol'.

De hoogste nog bestaande molen van Drenthe

In de oorlogsjaren heeft een aantal Joodse mensen in de molen ondergedoken gezeten. Zonodig werden zij verstopt onder de pelvloer. In diezelfde tijd schijnt men ook een zender gehad te hebben. Een klein huisje tegenover de molen is destijds door de Duitsers een keer overhoop gehaald, omdat men dacht dat de berichten van daaruit werden verstuurd!

Jan Pol

Historische foto's

Historische foto's

Kijk op allemolens.nl voor historische foto’s en documenten van deze molen.

Jan Pol

Actuele foto's
Jan Pol, Dalen, Foto: Bernd Käding (3-10-2013)
© Foto: Bernd Käding (3-10-2013)
Jan Pol, Dalen, Foto's: Vincent Mepschen (december 2009).
© Foto's: Vincent Mepschen (december 2009).
Jan Pol, Dalen, De molen met de nieuwe kleuren bij de askop en de bovenkant van de roeden.  Foto: Wesley de Best (29-12-2012).
© De molen met de nieuwe kleuren bij de askop en de bovenkant van de roeden.
Foto: Wesley de Best (29-12-2012).
Jan Pol, Dalen, Foto: Robert Swijghuizen (september 2006).
© Foto: Robert Swijghuizen (september 2006).
Jan Pol, Dalen, Foto: Boukje van Leijen (18-7-2015)
© Foto: Boukje van Leijen (18-7-2015)

Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 17 februari 2017 | Geschiedenis Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Jan Pol, Dalen home vorige pagina