Nederlandse Molendatabase  
Bergeijk, Noord-Brabant
Database nr. 499
Inventaris nr. NB009
Naam (standerdmolen)
Bouwjaar 1758c
Type Standerdmolen
Kenmerken Halfgesloten standerdmolen
Functie Korenmolen
Ligging Ekkerstraat 4
5571 LH Bergeijk
Rijksdriehoek X: 152353 Y: 369957
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Bergeijk
Kadaster Gemeente Bergeijk, sectie D, nr. 5003
Monumentennummer 9260
Landsch. waarde Niet bijzonder groot: de molen was weliswaar oorspronkelijk mooi gelegen op een oude grafheuvel waar vijf wegen samenkomen, maar is tegenwoordig helaas omringd door (industriŽle) bebouwing en ook beplantingen. In 2013 is er wel het nodige gekapt en gesn
Eigenaar Gemeente Bergeijk sinds 1955
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 73.996
2010: 77.482
2011: 84.203
2013: 66.078
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Gerrit Jurgens / Marinus Feijen
Telefoon 040-2042533 / 06-41268041
Bezoekmogelijkheid Zaterdag 10.00 - 16.00 uur en op afspraak

© Foto: Frits Kruishaar (20-8-2011).   
Constructie
Romp Kast bekleed met staande delen, naden afgedekt met tengels, lichtgrijs geverfd, wit afgebiesd
Kap Kap gedekt met dakleer
Vlucht 25,50 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Op deze molen is geen wiekverbetering toegepast.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0677binnen19911991aanw.25.50 m.
klik voor meer info Franseng.n.binnen19051905?1990?25.00 m.
klik voor meer info Pot0945buiten1876?aanw.25.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Aerschot, vang.n.??aanw.05.20 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vang Vlaamse vang; vangbalk met haak; binnenvangstok; pal
Inrichting Eťn†koppel 17der (I) en ťťn koppel 16der kunststenen (II); kammenluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel (tandkrans trapzijde) 76 kammen
Steenschijfloop (I) 15 staven, steek 12,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,07

Bovenwiel (tandkrans borstzijde) 72 kammen
Steenschijfloop (II) 14 staven, steek 12,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,14
Versiering
Het interieur van de molen kent talloze inscripties
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 02508
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De molen is de voormalige banmolen van de Norbertijnenabdij te Postel (BelgiŽ). Dit wil zeggen dat omwonenden verplicht waren om hun meel op deze molen te laten malen, waardoor de abdij een vaste bron van inkomsten had. Postel was rijk en machtig en bezat meerdere molens in de regio.

De oudste vermelding van een molen op deze plaats dateert uit 1330; de huidige molen stamt uit de 18e eeuw. Een standerdmolenexpert schat, op grond van typisch 18e eeuwse kenmerken (en door verder deduceren en combineren), dat het bouwjaar omstreeks 1758 ligt. Na blikseminslag in 1897 werd de molen hersteld en in 1970 opnieuw bekleed.

Aan het einde van de 20ste eeuw raakte de molen in minder goede staat en werd de omgeving langzamerhand volgebouwd en nam ook de begroeiing sterk toe. Begin 2003 werd de molen stilgezet.

In april 2005 begon molenmaker Coppes met de dringend noodzakelijke restauratie. Om te beginnen werd de kast onderstut om de steenbalk te kunnen herstellen.
De molen is vervolgens deels in de staat van rond 1930 teruggerestaureerd: zo werd het wachthuisje op de galerij gereconstrueerd en keerde de binnenvangstok terug. Helaas bleef de niet al te fraaie schrootjesbekleding op de borst gehandhaafd. Dat hadden beter, in stijl met de kap, schaliŽn kunnen zijn.
Niet te vermijden was, dat er hier en daar historische inscripties verdwenen. De steenbalk werd met epoxy hersteld; de steenkuip van de voormolen, die zeer slecht was, werd vernieuwd door een kopie van de kuip van de achtermolen.
Bij deze restauratie werd eveneens de ophekking geheel vernieuwd. Helaas kreeg het nog geheel oorspronkelijke gevlucht teveel schoot en een te grote bordopstand, waardoor het mooie lichte lopen van deze molen veranderde in (voornamelijk) zeilslag.

Het interieur van deze molen bleef gaaf bewaard; zeer veel inscripties houden hier de geschiedenis levend.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen wordt in 1948 in een krantenknipsel (geciteerd in 'Molenwereld') "Hoop van Beter" genoemd. Die naam is kennelijk niet algemeen geweest of geworden, want de molen is tegenwoordig naamloos.
Trivia:
Vlak voor de Tweede Wereldoorlog was molenaar Henk Andeweg (van de Simonia te Piershil)† nabij Bergeijk gemobiliseerd. Toen de molenaar van de standerdmolen ziek werd, zocht men een invaller en vond Andeweg. Toen kort daarna tijdens het kruien een schoor brak - en het kruien daardoor zwaarder ging - moest er iets gebeuren. In een naburig bos werd een spar neergehaald die vervolgens, compleet met schors, aan de molen werd gehangen. Het was niet fraai, maar het werkte!

© Foto: Rob Pols (24-10-2012).

© Foto: Rob Pols (24-10-2012).

© Foto's: Rob Simons (7-10-2006).

© Foto: Rob Simons (7-10-2006).

© Boven: de malende Bergeijkse standerdmolen omstreeks 1940. Foto: ? (verzameling Ton Meesters).
Onder: Datum onbekend (ingezonden door Arie Hoek).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 3 januari 2014 | Tellerstand

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen (standerdmolen), Bergeijk home vorige pagina