Nederlandse Molendatabase
Bergeijk, Noord-Brabant
499
(standerdmolen)
1758c
Standerdmolen
Halfgesloten standerdmolen
Korenmolen
Ekkerstraat 4
5571 LH Bergeijk
X: 152353 Y: 369957
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Bergeijk
Gemeente Bergeijk, sectie D, nr. 5003
Gemeente Bergeijk
Gemeente Bergeijk is eigenaar sinds 1955
Maalvaardig

2013: 66.078
2011: 84.203
2010: 77.482
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Gerrit Jurgens / Marinus Feijen
040-2042533 / 06-41268041
Zaterdag 10.00 - 16.00 uur en op afspraak
Niet bijzonder groot: de molen was oorspronkelijk mooi gelegen op een oude grafheuvel waar vijf wegen samenkomen, maar is tegenwoordig omringd door huizen, industriële bebouwing en ook beplantingen.
NB009
02508
9260
Constructie
Kast bekleed met staande delen, naden afgedekt met tengels, lichtgrijs geverfd, wit afgebiesd
Kap gedekt met dakleer
25,50 m.
Oud-Hollands
Op deze molen is geen wiekverbetering toegepast.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0677 binnen 1991 1991 binnen aanw. 25.50
klik voor meer info Fransen g.n. binnen 1905 1905? binnen 1990? 25.00
klik voor meer info Pot 0945 buiten 1876 ? buiten aanw. 25.50
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Aerschot, van g.n. ? ? aanw.
Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vlaamse vang; vangbalk met haak; binnenvangstok; pal
Eén koppel 17der (I) en één koppel 16der kunststenen (II); kammenluiwerk
Bovenwiel (tandkrans trapzijde) 76 kammen
Steenschijfloop (I) 15 staven, steek 12,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,07

Bovenwiel (tandkrans borstzijde) 72 kammen
Steenschijfloop (II) 14 staven, steek 12,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 5,14
Het interieur van de molen kent talloze inscripties
Verwijzingen
bezoek allemolens.nl voor historische foto’s en documenten.
Geschiedenis
De molen is de voormalige banmolen van de Norbertijnenabdij te Postel (België). Dit wil zeggen dat omwonenden verplicht waren om hun meel op deze molen te laten malen, waardoor de abdij een vaste bron van inkomsten had. Postel was rijk en machtig en bezat meerdere molens in de regio.

De oudste vermelding van een molen op deze plaats dateert uit 1330; de huidige molen stamt uit de 18e eeuw. Een standerdmolenexpert schat, op grond van typisch 18e eeuwse kenmerken (en door verder deduceren en combineren), dat het bouwjaar omstreeks 1758 ligt. Na blikseminslag in 1897 werd de molen hersteld en in 1970 opnieuw bekleed.

Aan het einde van de 20ste eeuw raakte de molen in minder goede staat, werd de omgeving langzamerhand volgebouwd en nam ook de begroeiing sterk toe. Begin 2003 volgde stilzetting.

In april 2005 begon molenmaker Coppes met de dringend noodzakelijke restauratie. Om te beginnen werd de kast onderstut om de steenbalk te kunnen herstellen.
De molen is vervolgens deels in de staat van rond 1930 teruggerestaureerd: zo werd het wachthuisje op de galerij gereconstrueerd en keerde de binnenvangstok terug. Helaas bleef de niet al te fraaie schrootjesbekleding op de borst gehandhaafd. Dat hadden beter, in stijl met de kap, schaliën kunnen zijn.
Niet te vermijden was, dat er hier en daar historische inscripties verdwenen. De steenbalk werd met epoxy hersteld; de steenkuip van de voormolen, die zeer slecht was, werd vernieuwd door een kopie van de kuip van de achtermolen.
Bij deze restauratie werd eveneens de ophekking geheel vernieuwd. Helaas kreeg het nog geheel oorspronkelijke gevlucht teveel schoot en een te grote bordopstand, waardoor het mooie lichte lopen van deze molen is veranderd in (voornamelijk) zeilslag.

Het interieur van deze molen bleef gaaf bewaard; zeer veel inscripties houden hier de geschiedenis levend.
Aanvullingen

Deze molen wordt in 1948 in een krantenknipsel (geciteerd in 'Molenwereld') "Hoop van Beter" genoemd. Die naam is kennelijk niet algemeen geweest of geworden, want de molen is tegenwoordig naamloos.

Vlak voor de Tweede Wereldoorlog was molenaar Henk Andeweg (van de Simonia te Piershil)  nabij Bergeijk gemobiliseerd. Toen de molenaar van de standerdmolen ziek werd, zocht men een invaller en vond Andeweg. Toen kort daarna tijdens het kruien een schoor brak - en het kruien daardoor zwaarder ging - moest er iets gebeuren. In een naburig bos werd een spar neergehaald die vervolgens, compleet met schors, aan de molen werd gehangen. Het was niet fraai, maar het werkte!
Overige foto's
(standerdmolen), Bergeijk, Foto's: Frits Kruishaar (20-8-2011).
© Foto's: Frits Kruishaar (20-8-2011).
(standerdmolen), Bergeijk, Foto's: Rob Pols (24-10-2012).
© Foto's: Rob Pols (24-10-2012).
(standerdmolen), Bergeijk, Foto's: Rob Simons (7-10-2006).
© Foto's: Rob Simons (7-10-2006).
(standerdmolen), Bergeijk, Foto: Rob Simons (7-10-2006).
© Foto: Rob Simons (7-10-2006).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
« De Hoop    |    Martinus »
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen (standerdmolen), Bergeijk home vorige pagina