Nederlandse Molendatabase
Broeksterwoude, Fryslân
49
Grutte Mûne / De Grote Molen
1887
Grondzeiler
Poldermolen
Teneweg 11
9108 AM Broeksterwoude
X: 193940 Y: 586870
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Dantumadiel
Gemeente Birdaard, sectie P, nr. 1026
Stichting De Fryske Mole
Maalvaardig
Vh. bemalen van de polder De Broek, thans buiten bedrijf
Rolf Dijkema
06-55831216
Belangrijk maar wordt aan één zijde sterk verminderd door beplantingen rond de vroegere molenaarswoning.
FR039
03074
11678
Constructie
22,54 m.
Zelfzwichting met Oud-Hollandse voorzomen op beide roeden
Al zeer lang, in ieder geval vanaf 1902, heeft deze molen zelfzwichting op beide roeden gehad.
In 1975 werd dit vervangen door zeilroeden.
In 2011 keerde, nadat de roeden waren gerepareerd, de zelfzwichting weer terug.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot1916buiten19011902aanw.22.54 m.
klik voor meer info Pot1917binnen19011902aanw.22.54 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje12111879?aanw.-
Neutenkruiwerk met 24 neuten; kruilier
Vaste Vlaamse blokvang; vangbalk met duim; vangstok
Bovenwiel 66 kammen
Bovenbonkelaar 35 kammen, steek 11,8 cm.
Onderwiel 48 kammen
Vijzelwiel 42 kammen, steek 11,8 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,17
Gerben van Wieren, Janum (1887)
Verwijzingen
Geschiedenis
In 1887 werd de Grote Molen van de Broekpolder door brand verwoest en in het zelfde jaar herbouwd door Gerben van Wieren uit Janum. Deze voorzag de waterlopen meteen van twee schroeven. Na ingebruikname van een stoomgemaal te Zwaagwesteinde in 1926 werd de grote schroef ingekort.
In 1934 werd de kleinste schroef overgebracht naar de zgn. Kleine Molen. In 1943 werd in de Grote Molen een centrifugaalpomp geplaatst, waardoor de windkracht buiten werking kwam.

De molen werd gerestaureerd in 1959, 1975 en 1994. Inmiddels is de molen alleen nog maalvaardig in circuit, omdat hij niet meer is aangesloten op de Friese boezem.

Van de in 1934 verwijderde tweede schroef resteren nog de binnenwaterloop, het spil- en vijzelwiel en de toog in de muur. Het spoorwiel, dat met slechts één vijzel in de molen toch geen functie meer had, is rond 1986 verwijderd en draait nu in spinnekop-korenmolen De Vlijt te Koudum, ook weer als spoorwiel (maar dan om een steenschijfloop aan te drijven!).

In 2010/2011 volgde een nieuwe grote opknapbeurt, noodzakelijk vanwege de slechte staat van beide roeden. De Potroeden werden overigens niet vervangen, maar zorgvuldig hersteld en daarna opnieuw gestoken. Na zo'n 25 jaar afwezigheid keerde bij deze gelegenheid de zelfzwichting terug.

De molen heeft een uitzonderlijk hoge utskoat: men kan hier rechtop doorheen lopen.
Overige foto's
Grutte Mûne / De Grote Molen, Broeksterwoude, foto
© foto's: Edo Werkman (21-05-2011)
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 19 april 2014 | Constructie Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Grutte Mûne / De Grote Molen, Broeksterwoude home vorige pagina