Nederlandse Molendatabase
Broeksterwoude, Fryslân
Database nr. 49
Inventaris nr. FR039
Naam Grutte Mûne / De Grote Molen
Bouwjaar 1887
Type Grondzeiler
Functie Poldermolen
Ligging Teneweg 11
9108 AM Broeksterwoude
Rijksdriehoek X: 193940 Y: 586870
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Dantumadiel
Kadaster Gemeente Birdaard, sectie P, nr. 1026
Monumentennummer 11678
Landsch. waarde Belangrijk maar wordt aan één zijde sterk verminderd door beplantingen rond de vroegere molenaarswoning.
Eigenaar Stichting De Fryske Mole
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Vh. bemalen van de polder De Broek, thans buiten bedrijf
Molenaar Rolf Dijkema
Telefoon 06-55831216

© foto: Edo Werkman (21-05-2011)
Constructie
Vlucht 22,54 m.
Wiekenvorm Zelfzwichting met Oud-Hollandse voorzomen op beide roeden
Wiekverbeteringen Al zeer lang, in ieder geval vanaf 1902, heeft deze molen zelfzwichting op beide roeden gehad.
In 1975 werd dit vervangen door zeilroeden.
In 2011 keerde, nadat de roeden waren gerepareerd, de zelfzwichting weer terug.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot1916buiten19011902aanw.22.54 m.
klik voor meer info Pot1917binnen19011902aanw.22.54 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje12111879?aanw.-
Kruiwerk Neutenkruiwerk met 24 neuten; kruilier
Vang Vaste Vlaamse blokvang; vangbalk met duim; vangstok
Overbrengingen Bovenwiel 66 kammen
Bovenbonkelaar 35 kammen, steek 11,8 cm.
Onderwiel 48 kammen
Vijzelwiel 42 kammen, steek 11,8 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,17
Molenmaker Gerben van Wieren, Janum (1887)
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 03074
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Broekpolder, De Grote Molen (1e), Broeksterwâld/ Broeksterwoude
Geschiedenis
In 1887 werd de Grote Molen van de Broekpolder door brand verwoest en in het zelfde jaar herbouwd door Gerben van Wieren uit Janum. Deze voorzag de waterlopen meteen van twee schroeven. Na ingebruikname van een stoomgemaal te Zwaagwesteinde in 1926 werd de grote schroef ingekort.
In 1934 werd de kleinste schroef overgebracht naar de zgn. Kleine Molen. In 1943 werd in de Grote Molen een centrifugaalpomp geplaatst, waardoor de windkracht buiten werking kwam.

De molen werd gerestaureerd in 1959, 1975 en 1994. Inmiddels is de molen alleen nog maalvaardig in circuit, omdat hij niet meer is aangesloten op de Friese boezem.

Van de in 1934 verwijderde tweede schroef resteren nog de binnenwaterloop, het spil- en vijzelwiel en de toog in de muur. Het spoorwiel, dat met slechts één vijzel in de molen toch geen functie meer had, is rond 1986 verwijderd en draait nu in spinnekop-korenmolen De Vlijt te Koudum, ook weer als spoorwiel (maar dan om een steenschijfloop aan te drijven!).

In 2010/2011 volgde een nieuwe grote opknapbeurt, noodzakelijk vanwege de slechte staat van beide roeden. De Potroeden werden overigens niet vervangen, maar zorgvuldig hersteld en daarna opnieuw gestoken. Na zo'n 25 jaar afwezigheid keerde bij deze gelegenheid de zelfzwichting terug.

De molen heeft een uitzonderlijk hoge utskoat: men kan hier rechtop doorheen lopen.

© foto's: Edo Werkman (21-05-2011)
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 19 april 2014 | Constructie

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Grutte Mûne / De Grote Molen, Broeksterwoude home vorige pagina