Nederlandse Molendatabase
Broeksterwoude, Fryslân
Database nr. 48
Inventaris nr. FR040
Ten-Bruggencatenr. 03071
Naam Broekpoldermûne / De Broekmolen
Bouwjaar 1876
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Poldermolen
Ligging Burgemeester Nautaweg
9108 AK Broeksterwoude
Rijksdriehoek X: 194380 Y: 587879
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Dantumadiel
Kadaster Gemeente Akkerwoude, sectie M, nr. 100
Monumentennummer 11679
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Stichting De Fryske Mole
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig in circuit
Bestemming Vh. bemalen van de Broekpolder, thans buiten bedrijf
Molenaar R. Venema
Telefoon 058 - 21 54 129
Bezoekmogelijkheid Op afspraak

Foto: W. Jans (12-10-2001).
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, met stenen veldmuren
Kap Gedekt met riet
Vlucht 16,80 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen 1911 zelfzwichting, nog met de houten roeden. De later gestoken ijzeren roeden kregen eveneens zelfzwichting.
1937 systeem-Dekker op beide roeden; de binnenroede bovendien zelfzwichting, de buitenroede zeilen.
Bij de grote restauratie van 1975/76 is dit alles gewijzigd in Oud-Hollands met zeilen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0183buiten20082009aanw.16.80 m.
klik voor meer info Vaags0199binnen20082009aanw.16.80 m.
klik voor meer info Derckx0144buiten19741975200916.80 m.
klik voor meer info Derckx0145binnen19741975200916.80 m.
klik voor meer info Pot2516buiten19231923?197516.56 m.
klik voor meer info Pot2422binnen19181918197516.40 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info ????aanw.-
Kruiwerk Neutenkruiwerk met 24 neuten; kruilier
Vang Vlaamse vang; vangbalk met duim; vangstok
Inrichting Stalen vijzel Ø 1,32 m., drie gangen.
Overbrengingen Bovenwiel 44 kammen
Bovenbonkelaar 23 kammen, steek 10,5 cm.
Onderwiel 33 kammen
Vijzelwiel 32 kammen, steek 10,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 1,97
Molenmaker Wietse Jurjen & comp. (1876)
Versiering
Zeer eenvoudige baard, wit geverfd, rood afgebiesd, zonder opschrift
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Deze molen bemaalde de Broekpolder. In de jaren '60 van de 20ste eeuw kwam de molen buiten bedrijf en werd later afgesloten van de Friese boezem; tegenwoordig kan de molen alleen malen in circuit.

Enige wetenswaardigheden uit het verleden:
1911 nieuwe houten roede en zelfzwichting op beide roeden, molenmaker Meindert van der Meulen, Dokkum, getekend door zijn oude vader.
1915 nieuwe as voor ƒ 600,-.
1923 oude roede gebroken, daarom een nieuwe Potroede (nr. 2516) voor ƒ 565,-.
1936 molen verdekkerd, waarbij één roede weer zeilen kreeg, uitvoering door Westra, Franeker, voor ƒ 850,-.

Nadat in 1961 een dieselmotor met nieuwe vijzel in de molen was geplaatst, was het malen op windkracht snel verleden tijd. Rond 1975 was de situatie zeer slecht: het riet grotendeels van romp en kap verdwenen en één roede gebroken.
Een grote restauratie in 1975/76 maakte een einde aan dit intense verval. Daarna was de molen, nu weer Oud-Hollands opgehekt, weer maalvaardig.

Begin 2008 is de molen stilgezet vanwege de slechte staat van beide roeden. In 2009 werden nieuwe roeden gestoken. Aanvankelijk zou dit er één worden; de andere roede bleek echter slechter dan verwacht en moest eveneens worden vervangen. De herstelbeurt hield niet alleen vervanging van het wiekenkruis in: romp en kap werden van nieuw riet voorzien en damwanden rond de molen werden eveneens vervangen.

Opvallend in de kap zijn het bovenwiel met zes plooistukken en de met een betonnen kraag verzwaarde achterzijde van de bovenas.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kon bemalen.
Literatuurverwijzingen:
De Utskoat 16 (dec. 1979)
Overige foto's

© Foto: W. Jans (30-12-2006).

© Foto: W. Jans (30-12-2006).

© Foto: W. Jans (30-12-2006).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 1 november 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Broekpoldermûne / De Broekmolen, Broeksterwoude home vorige pagina