Eenvoudige baard, wit geverfd, rood afgebiesd, met in blauwe cijfers en letters de opschriften 'De Een dracht' en '18 87'
De poldermolen De Eendracht is gebouwd in 1887 en staat op de fundamenten van een, in dat jaar door blikseminslag afgebrande molen. Deze molen dateerde van 1801, het jaar waarin de Sebaldebuurster Molenpolder werd opgericht. De oprichting van de polder geschiedde onder leiding van ds. Nicolaus Westendorp, destijds Hervormd predikant te Sebaldeburen. Door zijn toedoen werd in 1807 de huidige Hervormde kerk in Sebaldeburen in gebruik genomen.
De molen heeft 2 vijzels of schroeven waarmee het overtollige water uit de sloten in het kanaal kan worden gepompt. Momenteel kan alleen de van hout gemaakte schroef door windkracht worden aangedreven. De ijzeren schroef, sinds 1926 aangedreven door een elektromotor van 22 kW werd tot 1990 gebruikt.
Nieuw gemaal
Door de bouw van een nieuw gemaal aan de Woldweg ter hoogte van De Oude Gaarkeuken heeft de molen thans de functie van reserve bemalingswerktuig. Bij storingen aan het nieuwe gemaal en bij veel neerslag kan de molen worden ingezet om het overtollige water weer weg te werken. Tot 1895 heeft de molen één schroef gehad. In 1926 heeft men de tweede schroef voorzien van elektrische aandrijving om bij windstilte en veel neerslag toch de voeten droog te kunnen houden.
Caspar de Robles
De toevoersloot (of tochtsloot) naar de molen is een gedeelte van het Kolonelsdiep. Deze vaarweg werd in 1571 onder bevel van de Portugese kolonel Caspar de Robles aangelegd. Dat was in de tijd van de 80-jarige oorlog met Spanje. Caspar de Robles wilde een snellere vaarverbinding met Friesland hebben. Voorheen moesten de schepen die richting Friesland gingen altijd over de Waddenzee en werden vaak aangevallen door de Watergeuzen. Het Kolonelsdiep liep vanaf Briltil richting Niekerk-Oldekerk-Sebaldeburen naar de Oude Veenster Vaart en liep door de meren van Oldekerk en Sebaldeburen. Het tracé is nu nog goed te volgen. Het traject was in die tijd de enige vaarverbinding tussen Groningen en Friesland.
Ruilverkaveling
De Sebaldebuurster Molenpolder was tot 1960 ongeveer 438 ha. groot. De polder wordt begrenst door het Grootegasterdiep, de Westzandumerweg, het Wolddiep en De Zandbalk. Door ruilverkaveling in de jaren 50 wordt de omvang van de polder verkleind tot zon 400 ha. Stukken grond in De Banten en ten zuiden van de Zandbalk worden bij de Zuidpolder gevoegd.
Restauraties
In 1956 wordt de molen voor het eerst gerestaureerd. De molen viel onder de, inmiddels weer afgeschafte, Wet BWO en kon hierdoor aanspraak maken op extra overheidssubsidies. (BWO = Wet Bescherming Waterstaatswerken in Oorlogstijd). Reparaties voor die tijd waren altijd volledig voor rekening van de Ingelanden. (Ingelanden zijn eigenaren van stukken grond in de polder). In 1965/66 volgde een 2de restauratie.
In 1983 kwam de 3de restauratie gereed. Een nieuw rietdek werd in 1995 aangebracht op het achtkant, terwijl 2 jaar daarna de kap van de molen onderhanden werd genomen. Daarbij werd ook het gevlucht opgeknapt. Alle kleppen van de zelfzwichting zijn thans van wit gecoat aluminium gemaakt. Verder is al het buitenijzerwerk verzinkt en zijn de bouten en moeren van RVS.Het gebruik van deze materialen vergt minder onderhoud.
Stilstand
In 1970 vertrok de laatste beroepsmolenaar. De aandrijving van de ijzeren vijzel werd geautomatiseerd en de molenaarswoning werd verkocht. De molen stond gedurende 5 jaren stil. Sinds maart 1975 wordt de molen weer bemalen, nu echter niet door een beroepskracht maar op vrijwillige basis door vrijwillig molenaar Henk Berends.
Belangrijke jaartallen
1801 Oprichting Sebaldebuurster Molenpolder, bouw molen en molenaarswoning
1816 nieuwe houten molenroede
1817 nieuwe eikenhouten molen-as
1820 nieuwe houten schroef
1824 molen opnieuw met riet gedekt, 2 nieuwe molenroeden
1834 1 nieuwe molenroede
1836 molen komt in de brandverzekering
1837 nieuwe windpeluw en eikenhouten molen-as
1841 nieuwe schroef met schroefbak
1868 nieuwe houten molenas
1880 aanbrengen van een gietijzeren molen-as
1887 molen brandt af door blikseminslag
1888 ingebruikneming nieuwe molen
1895 plaatsing van een tweede schroef
1903 molen krijgt zelfzwichting
1908 de houten binnenroede wordt vervangen door een ijzeren roede
1914 de houten buitenroede wordt vervangen door een ijzeren roede (fabr. POT, Kinderdijk)
1926 een schroef wordt geëlektrificeerd, er wordt een nieuw molenhuis gebouwd
1954 aanbrengen rondgaande kruiketting (1e restauratie)
1959 door ruilverkaveling wordt de polder verkleind van 509 HA tot 433 HA.
1965 nieuwe binnenroede, bliksemafleider (2de restauratie)
1970 verkoop molenaarswoning, plaatsing ijzeren schroef, automatisering
1977 storm slaat 1 wiek kaal
1980 Voormalige molenaarswoning brandt af
1981 nieuwe buitenroede met hierop stroom-lijnneuzen (fabr. Bremer, Adorp; 3de restauratie)
1983 nieuwe houten schroef
1985 nieuwe zolders
1986 molen tegen houtworm behandeld
1990 elektrisch aangedreven schroef wordt buiten werking gesteld
1992 buiten ijzerwerk wordt vernieuwd en krijgt anticorrosie behandeling
1995 molen achtkant wordt van nieuw riet voorzien door fa. Kleinjan & vd. Vegt
1997 de kap van de molen wordt gerestaureerd en er wordt een nieuwe binnenroede gestoken. Alle kleppen worden vervangen door aluminiumkleppen.
De molen heeft sinds 1895 2 vijzels of schroeven. In 1926 werd hiervan 1 omgebouwd en door een elektromotor aangedreven. Door de bouw van een nieuw gemaal in 1990 werd deze functie overbodig. Na een lange voorbereidingstijd is in 2006 de elektrisch aangedreven schroef weer in oorspronkelijke toestand gebracht, dus is de windaandrijving weer gerestaureerd door het aanbrengen van een maalspil en bijhorende wielen. Tevens werd de vijzelgoot vernieuwd en het vulpunt verlaagd. Hierdoor kan de molen sinds 2006 weer met 2 schroeven op windkracht malen.
Overige wetenswaardigheden:
De buitengewoon zware bovenas is over de volle lengte rond en cilindrisch van vorm, ter plaatse van het bovenwiel vierkant (zodat vulstukken niet nodig zijn). Vermoedelijk is het een ingegoten gebroken as. Het fabrikaat is niet te vinden.
De molen heeft 2 zolders en een tussen zoldertje. Door de aanwezigheid van 2 vijzels bevindt zich op de eerste zolder het spoorwiel en het schijfwiel.
Werktuigen
De molen heeft 2 schroeven, waarvan :- 1 houten (fabr. molenmakerij Dunning te Adorp, 1983). Deze vijzel heeft 3 schroefgangen, gemaakt van amerikaans grenen, die in een as van bilingahout genageld zijn. De diameter van deze vijzel is 1.40 m. De waterverplaatsing is maximaal 50 m3 per minuut.- 1 ijzeren, (fabr. Spaans te Hoofddorp, 1970). Deze vijzel heeft 2 schroefgangen en een diameter van 1.20 m. De waterverplaatsing bedraagt ongeveer 25 m3 per minuut.
De overbreng verhouding is als volgt:
| aantal kammen | | aantal kammen | | versnelling |
| bovenwiel | 59 | bovenbonkelaar | 29 | 2,035 |
| spoorwiel | 56 | schijfwiel | 45 | 1,244 |
| onderbonkelaar | 46 | waterwiel | 41 | 1,122 |
De totale versnelling van de schroef ten opzicht van de bovenas bedraagt 1:3,1. Dit betekent dat de schroef ruim 3 keer rond geweest is als de wieken 1 keer rond zijn gegaan.
Nabij "De Eendracht" heeft Henk Berends een getrouwe kopie gebouwd van deze molen op schaal 1 : 3
