Nederlandse Molendatabase
Zevenaar, Gelderland

De Buitenmolen

306

De Buitenmolen

15..(?) / 1969
Torenmolen
Beltmolen
Korenmolen
Molenstraat 63
6901 CC Zevenaar
X: 201655 Y: 437655
N 51.925411 O 6.065470
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Zevenaar
Gemeente Oud-Zevenaar, sectie L, nr. 960
Gemeente Zevenaar
Maalvaardig
2014: 180.000
Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
0316-525834 / 06-12430884
Zaterdag 10.00 - 16.00 uur en op afspraak
Groot
GL145
00862
40427

De Buitenmolen

Constructie

Constructie

Ronde stenen molen
Gedekt met schaliën
24,40 m.
Oud-Hollands
Van tenminste 1909 tot de onttakeling omstreeks 1930 was de buitenroede voorzien van zelfzwichting. De binnenroede bleef onverbeterd.
Bij de grote reconstructie van 1969 werd weer gekozen voor Oud-Hollands met zeilen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags 0070 buiten 2002 2002 buiten aanw. 24.40
klik voor meer info Vaags 0071 binnen 2002 2002 binnen aanw. 24.40
klik voor meer info Beckers g.n. buiten 1969 1969 buiten 2002 25.00
klik voor meer info Beckers g.n. binnen 1969 1969 binnen 2002 25.00
klik voor meer info Pot 2370 binnen 1915 1915? binnen 1930 24.50
klik voor meer info Pot 2123 buiten 1909 1909? buiten 1930 24.50
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags g.n. 2002 2002 aanw. 09.00
klik voor meer info Beckers g.n. 1969 1969 2002 09.00
IJzeren rollen; specifiek binnenkruiwerk (elektrisch of met de hand aangedreven)
Vlaamse vang; vangbalk met haak; vangtrommel
Eén koppel 16der kunststenen; mengmachine; sleepluiwerk
Bovenwiel 55 kammen
Bovenbonkelaar 28 kammen, steek 14,0 cm.
Spoorwiel 116 kammen
Steenschijfloop 33 staven, steek 9,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,90
?? (15..)
A. Beckers, Bredevoort (1969)
Fa. Vaags, Aalten (2002)

De Buitenmolen

Versiering

Eenvoudige baard, wit geverfd, rood afgebiesd met het opschrift 'Buitenmolen'

De Buitenmolen

Verwijzingen

Verwijzingen

bezoek allemolens.nl voor historische foto’s en documenten.

De Buitenmolen

Geschiedenis

Geschiedenis

De oudste vermelding van een molen op deze plaats dateert uit 1408. Zevenaar maakte toen deel uit van het Hertogdom Kleef. Sinds 1510 bevond dit hertogdom zich met de graafschappen Gulik en Mark en het land Ravensberg (bij Bielefeld) in één hand. In 1666 kwamen deze gebieden aan Frederik Wilhelm von Hohenzollern, keurvorst van Brandenburg, beter bekend als de Grote Keurvorst, tevens landheer van het hertogdom Pruisen.
Sinds 1701 werd van het Brandenburgs-Pruisische gebied (sindsdien Pruisen geheten) Berlijn de hoofdstad. In 1806 werd het rechts van de Rijn gelegen gedeelte van het oude hertogdom Kleef (de huidige Nederlandse gemeenten Zevenaar, Duiven en Wehl) een deel van het hertogdom Berg. In 1808 kwamen Zevenaar, Duiven en Wehl bij het toenmalige Koninkrijk Holland.
Na de verdrijving van de Franse bezettingstroepen uit Nederland in 1813, kwamen deze drie plaatsen tot 1 juni 1816 nog onder het Koninkrijk Pruisen. Vanaf die datum zijn ze onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden.

Wie vanwege het jaartal 1408 denkt, dat deze molen de oudste nog bestaande molen van Nederland is, vergist zich zeer waarschijnlijk. Bouwhistoricus Dick Zweers kwam na grondige bestudering van en vergelijking met vrijwel alle in Nederland en Duitsland nog bestaande torenmolens en hun restanten, tot de conclusie, dat het metselwerk op zijn oudst uit ca. 1500 kan dateren en niet eerder. Verder is het zo goed als zeker, dat er eerder op deze plaats een standerdmolen stond. Oudere vermeldingen hebben dus zeer waarschijnlijk betrekking op een standerdmolen en niet op de huidige torenmolen; destijds werd gesproken van de 'Hertogelijke wind- en rosmolen buiten Zevenaar', een zelfde situatie dus als thans (weer) in Zeddam.

Tot 1866 bleef de molen in beheer als domeingoed (bezit van de landsheer). In dat jaar werd de molen verkocht aan de toenmalige pachter Jac. van Grinten. Diens erven verkochten het in 1879 aan de molenaarsknecht Johannes Gerritsen.
Omstreeks 1930 werden van deze bovenkruier de wieken (toen met zelfzwichting) en de staart afgenomen en leeggehaald en werd de molen een motormaalderij, die in 1955 werd stilgelegd. De romp (met daarop een lege kap) bleven evenwel gespaard.
In 1958 werd de molen verkocht aan F.Th. Korthaus, die op zijn beurt de molen in 1966 overdeed aan de gemeente Zevenaar.

In 1969 en 1970 werd de molen gereconstrueerd. Gekozen werd toen voor een echte houten as, evenwel met ijzeren roeden.
In 2002 werden as, roeden en voorkeuvelens vervangen.

Het kruiwerk van deze molen is opvallend: het wordt via tandkransen en gaffelwielen bediend. Met de hand betekent één meter touw inpalmen dat de kap één centimeter verschuift. Terecht dat men daarom een elektromotor heeft gemonteerd! Kettingkruien (vanaf de belt, d.m.v. een rondgaande ketting) is ook mogelijk.

De Buitenmolen

Aanvullingen

Aanvullingen


De grootste met een houten as uitgeruste molen van Nederland.

Het metselwerk van de romp behoort tot het oudste nog bestaande molenmetselwerk in Nederland.

De Buitenmolen

Overige foto's
De Buitenmolen, Zevenaar, Foto: W. Hendriks (9-5-2013).
© Foto: W. Hendriks (9-5-2013).
De Buitenmolen, Zevenaar, Foto's: Piet Glasbergen (23-5-2013).
© Foto's: Piet Glasbergen (23-5-2013).
De Buitenmolen, Zevenaar, Foto: Barth Glasbergen (25-6-2013).  Broer van Piet Glasbergen, die vlakbij deze molen woont.
© Foto: Barth Glasbergen (25-6-2013).
Broer van Piet Glasbergen, die vlakbij deze molen woont.
De Buitenmolen, Zevenaar, De kap nader bekeken: vang, bovenbonkelaar, vangbalk en aandrijving voor het kruiwerk duidelijk in beeld.  Foto: Willem Jans (25-9-2004).
© De kap nader bekeken: vang, bovenbonkelaar, vangbalk en aandrijving voor het kruiwerk duidelijk in beeld.
Foto: Willem Jans (25-9-2004).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 9 augustus 2015 Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Buitenmolen, Zevenaar home vorige pagina