Nederlandse Molendatabase
Roderwolde, Drenthe
Database nr. 26
Inventaris nr. DR020
Ten-Bruggencatenr. 04430
Naam Woldzigt
Bouwjaar 1852
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante molen
Functie Olie- en korenmolen
Ligging Hoofdstraat 60
9315 PC Roderwolde
Rijksdriehoek X: 227686 Y: 576358
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Noordenveld
Kadaster Gemeente Roden, sectie C, nr. 755
Monumentennummer 32541
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Gemeente Noordenveld
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen
2011: 130.639
Bestemming Het malen van graan en het slaan van olie, thans op vrijwillige basis
Molenaar Dirk Magré
Bezoekmogelijkheid Van eind april tot medio september: dinsdag t/m zaterdag 13:30 - 17:00 uur.
Verder (ook buiten deze periode): elke eerste zaterdag van de maand demonstratie olieslaan.

© Foto: Harm Rona (15-6-2005).
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, op deels vierkante, deels achtkante stenen onderbouw met aangebouwde stenen schuren
Kap Gedekt met riet
Vlucht 22,50 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Zeer lang (vanaf 1904?) heeft deze molen zelfzwichting met Oud-Hollandse voorzomen gehad. Later, in ieder geval in 1940, was deze molen op alle enden half-verdekkerd (Oud-Hollands aan de voorzijde, stroomlijnneus aan de achterzijde) met zelfzwichting en  uitneembare dwarskleppen.
Bij de grote restauratie van 1971/1974 is gekozen voor Oud-Hollands met zeilen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Brunia0055Binnen19711971?aanw.22.50 m.
klik voor meer info Brunia0056Buiten19711971?aanw.22.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Koning009519041904?aanw.-
Kruiwerk Voeghoutenkruiwerk; kruilier
Inrichting Maalwerk: één koppel maalstenen (steenzolder); één koppel maalstenen op de begane grond, vroeger elektrisch aangedreven (thans buiten gebruik); kammenluiwerk
Oliewerk: één koppel kantstenen; voor- en naslag; stampers.
Een antieke elektromotor (afkomstig uit een poldergemaal) kan eventueel het oliewerk aandrijven.
Overbrengingen Bovenwiel 72 kammen
Bovenbonkelaar 48 kammen
Spoorwiel 103 kammen
Steenschijfloop 24 staven
Spilrondsel boven 26 kammen
Spilrondsel onder 27 kammen
Onderspoorwiel 103 kammen
Onderbonkelaar 32
Wentelwiel 72 kammen

Overbrengingsverhoudingen
Maalwerk 1 : 6,44
Kantstenen 4,17 : 1
Wentelas 1,47 : 1
Molenmaker Albert Harms van der Heide, Leek (1852)
Versiering
Eenvoudige baard, wit geverfd, rood afgebiesd, zonder opschrift

Sierlijke gevelsteen met het opschrift:
De molen Wold zigt
Gesticht door
S.J. Datama
&
E.F. Aukema
1852
Verwijzingen
Eigen website Woldzigt
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De koren- en oliemolen Woldzigt is in 1852 gesticht door de landbouwers S.J. Datema en E.F. Aukema. In 1902 werd de molen verkocht aan Jan Rietema te Leens, die hem tot 1919 exploiteerde, toen hij vertrok naar de oliemolen te Tjamsweer bij Appingedam. De molen werd daarna eigendom van de coöperatieve olieslagerij en korenmalerij Woldzigt G.A., die per 1 mei 1919 de molen in bedrijf bracht met de meesterknecht van Rietema, Jan Faber, als molenaar. Deze werkte van 1912 tot zijn overlijden in 1946 op de molen. In 1945 werd de Coöperatieve Zuivelfabriek Roden-Zevenhuizen eigenaresse. Zij stichtte hier voor haar leden een depot voor veevoeder en kunstmest. Mulder was toen Frederik van der Velde, die al vanaf 1925 op de Woldzigt werkte. Na Fabers overlijden zette hij het werk voort als bedrijfsleider tot 31 oktober 1961.

Rond 1902 werd in de molen een Deutz-petroleummotor als hulpkracht geïnstalleerd voor de oliemolen. In 1906 werd deze vervangen door een stoommachine. De graanmalerij bleef op windkracht aangewezen. In 1919, toen de molen in handen kwam van de coöperatie kwam, is de stoommachine weer verwijderd.
Nadat in 1941 het olieslaan was opgehouden, werd met de windmolen nog tot 1951 geregeld koren gemalen. Daarbij was een aanzienlijke dagproductie van 5600 kg geen uitzondering.
De molen werd in 1970 eigendom van de toenmalige gemeente Roden, die hem in meteen in bruikleen gaf aan de stichting, genaamd Stichting olie- en korenmolen Woldzigt te Roderwolde.

In 1971 werd begonnen met een dringend noodzakelijke restauratie van de molen. Zo werden de stelling en het wiekenkruis vernieuwd.

In 1976 was niet alleen de molen, maar ook het gehele molencomplex gerestaureerd. De molen is volledig bedrijfsvaardig. Naast het koppel kantstenen en de twee steenkoppels (waarvan één met onderaandrijving), heeft de molen ook een voor- en naslag. Onder de molen bevinden zich enige zeer grote oliekelders.
In één van de zijvleugels bevindt zich het Nederlands Graanmuseum, waarin allerlei zaken zijn ondergebracht, die betrekking hebben op de teelt van granen en oliehoudende zaden, zowel in vroegere tijden als tegenwoordig.

In tegenstelling tot de Zaanstreek, ziet men in het noorden en oosten van Nederland oliemolens meestal uitgevoerd als gecombineerd bedrijf. Het olieslaan was campagnewerk van september tot mei. In mei gaan de koeien weer in de wei en was er geen afzet meer voor de lijnkoeken. Het graanmalen ging uiteraard het hele jaar door.
Vroeger werden hoofdzakelijk lijn-, kool- en raapzaad verwerkt. Lijnzaad leverde lijnolie voor het schildersbedrijf en lijnkoeken voor het vee, terwijl kool- en raapzaad resp. voor consumptie en lampolie werden gebruikt.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen heeft de naam „Woldzigt" al vanaf de bouw in 1852.
Overige foto's

© Foto: Carsten Lucht (12-5-2007).

© Foto: Harm Rona (15-6-2005).

© Foto's: Matthieu Hoogduin (25-8-2012).

© Foto: Matthieu Hoogduin (25-8-2012).

© Foto: Matthieu Hoogduin (25-8-2012).

© Foto: Bernd Käding (20-4-2014).

© Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 6 november 2014 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Woldzigt, Roderwolde home vorige pagina