Versiering

Eenvoudige baard, wit geverfd, met rood afgebiesde krullen, met in wit op een groen fond de opschriften 'De Witte Molen' en daaronder '17 60'

Verwijzingen

Ten-Bruggencatenr.	00266
Voorganger	Looijmolen, Nijmegen

Geschiedenis

De molen is in 1760 als beltmolen gebouwd ter vervanging van een in dat jaar verbrande standerdmolen, die eigendom was van Mauritz de Bruyn en Jan Broesterhuysen. Die standerdmolen stond niet op dezelfde locatie, maar vermoedelijk op de stadswal.

In 1916 werd, ter verbetering van de windvang, de stenen romp hoger opgetrokken met een cilindrisch gedeelte. Als gevolg daarvan waren de wieken niet meer bereikbaar voor behandeling van de zeilen. Daarom werden de wieken voorzien van zelfzwichting en de staart verlengd, wat deze molen een zeer uitzonderlijke aanblik gaf.
Langzaam maar zeker groeide de molen uit tot maalbedrijf; hetgeen voor de molen slechte gevolgen had: in 1928 werd hij grotendeels uitgesloopt en verbouwd tot maalderij.

In 1933 werd dit, onder invloed van de crisisjaren (brandstof was duur en wind gratis!) weer gewijzigd en kreeg de molen een lage stelling, met behoud van de belt; onder de stelling (op de belt dus) werd een pakhuis gebouwd. De lange staart verviel uiteraard; er kwamen Dekkerwieken en een nieuw gaandewerk waarbij, zeer uitzonderlijk voor een bovenkruier, één rechtstreeks door het bovenwiel aangedreven koppel stenen werd aangebracht.
Omstreeks 1955 moet aan het op windkracht malen een einde gekomen zijn: de toenmalige molenaar Teunis Jansen overleed en zijn opvolgers kochten een hamermolen.

In 1974 kwam de toen al jaren buiten bedrijf zijnde en vervallen molen in bezit van de gemeente Nijmegen. In 1978-1979 volgde een ingrijpende restauratie, waarbij de molen definitief in een stellingmolen werd veranderd (de nog steeds aanwezige belt werd afgegraven!) en fokwieken met zeilen werden toegepast. Ook kreeg de molen een meer gebruikelijk gaandewerk, met spoorwiel en steenschijven.
Deze situatie was geen lang leven beschoren: op 6 november 1981 werd de nog maar pas gerestaureerde molen door een felle binnenbrand geteisterd, vermoedelijk als gevolg van vonken bij laswerk. Het gaandewerk en verschillende zolders waren volledig verbrand.
Twee jaar later werd de molen hersteld en weer in bedrijf genomen. Van de stenen romp werd het door de brand aangetaste bovenste gedeelte geheel afgebroken en daarna weer opgemetseld.

De molen is veelvuldig als ambachtelijk maalwerktuig in bedrijf.

Aanvullingen

Over de naam:
Naast de huidige naam "Witte Molen" staat de molen bekend als Looimolen; de molen was vroeger namelijk ook runmolen. Wanneer de naam "Witte Molen" in gebruik kwam, is niet bekend; de stenen romp is al zeer lang wit geverfd.

Uniek aan deze molen:
Al met al een molen die vaak van uiterlijk en innerlijk is veranderd en in dat opzicht uniek!

---

Laatst bijgewerkt: maandag 30 augustus 2010