Nederlandse Molendatabase
Wyns (Wijns), Fryslân

Wynzer Mûne / Wijnsermolen

151

Wynzer Mûne / Wijnsermolen

1871
Grondzeiler
Achtkante Molen
Poldermolen
Wyns 14
9091 BD Wyns
X: 185566 Y: 586198
N 53.261455 O 5.845258
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Tytsjerkstradiel
Gemeente Giekerk, sectie A, nr. 821
Stichting De Fryske Mole
Maalvaardig
Bemalen van de Wijnserpolder, thans op vrijwillige basis
Jippe Braaksma
058-2563001
Als de molen draait en op afspraak
Zeer groot maar wordt aan de zuidkant wel verminderd door beplantingen
FR036
03211
35691

Wynzer Mûne / Wijnsermolen

Constructie

Constructie

Houten achtkant, gedekt met riet, met stenen veldmuren
Gedekt met riet
19,50 m.
Systeem Fauël met steekborden op beide roeden
Vanouds had deze molen op beide roeden zelfzwichting met Oud-Hollandse voorzomen.
In 1932 werden beide roeden voorzien van het systeem Dekker, maar met zeilen. In 1957 is op de binnenroede het systeem Fauël (fokwieken) aangebracht, enkele jaren later ook op de buitenroede.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags 0232 binnen 2010 2011 binnen aanw. 19.52
klik voor meer info Buurma 0293 buiten 1994 1994 buiten aanw. 19.50
klik voor meer info Visser? g.n. binnen 1957 1957 binnen 2010 19.50
klik voor meer info Pot 2687 buiten 1932 1932 buiten 1994 19.60
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje 1360 1889 aanw.
Neutenkruiwerk met 16 neuten; dubbele kruilier
Vlaamse vang (band aan buitenomtrek); vangbalk met duim; vangstok
Stalen vijzel
Bovenwiel 55 kammen
Bovenbonkelaar 28 kammen, steek 10,9 cm.
Onderwiel 42 kammen
Vijzelwiel 39 kammen, steek 10,9 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,12
Gerben van Wieren, Janum (1871). Zeer waarschijnlijk althans.

Wynzer Mûne / Wijnsermolen

Versiering

Eenvoudige baard, wit geverfd, rood afgebiesd, met het opschrift 'Anno 1871'

Wynzer Mûne / Wijnsermolen

Verwijzingen

Wynzer Mûne / Wijnsermolen

Geschiedenis

Geschiedenis

Deze molen werd in 1871 gebouwd ter bemaling van de Wijnserpolder.

In de periode 1926-1932 werden diverse mogelijkheden van bemaling onderzocht: dit omdat de staat van onderhoud minder werd en de molen steeds zwaarder ging malen. Op dat moment was de molen uitgerust met zelfzwichting op beide roeden.
In 1932 werd gekozen om de molen te behouden. Wat meegespeeld zal hebben is dat deze optie aanzienlijk goedkoper was dan dat men overging op elektrische bemaling. Dat laatste zou minimaal ƒ 12.000,-  gekost hebben. Modernisering van de molen kostte ƒ 6500,- waarvoor het waterschapsbestuur een lening aanging. Op aanraden van de ingelanden had het bestuur contact gezocht met A.J. Dekker uit Leiden, die de modernisering ook begeleidde.
In 1932 kreeg de molen een nieuwe Potroede en werd op beide roeden het Dekkerstroomlijnsysteem aangebracht, nu evenwel zonder zelfzwichting: de molen kreeg weer zeilen.
Verder kwam er een nieuwe stalen vijzel in een betonnen bak. Men koos ervoor om een vijzel met een grotere diameter te nemen als de houten vijzel die eruit kwam. Deze had een diameter van 1,40 m; de nieuwe een diameter van 1,50 m. Ook werd een rollenlager aangebracht als bovenlagering van de schroef (een zgn. Dekkerlager). De potbalk en waterpeluw werden uitgevoerd in stalen profielbalken (H-profielen). Het onderlager van de schroef is verstelbaar in deze profielbalk d.m.v. een schroefdraadconstructie. Ook kreeg de molen in dit jaar bronzer lagerschalen t.b.v de lagering van de bovenas. Een spanconstructie met een brug van profielstaal in de kap behoort ook tot deze modernisering.

In 1957 werd een nieuwe binnenroede gestoken waarbij de Dekkerwiek kwam te vervallen: men koos voor fokwieken. Nadat later ook op de buitenroede de Dekkerbeplating versleten was, kreeg ook deze roede fokken.

De polder is de molen steeds zeer toegewijd geweest: toen in 1967 molenaar W. Sierksma om gezondheidsredenen zijn werkzaamheden beëindigde, kozen twee polderbestuursleden ervoor om de molen zelf te gaan bemalen. In 1970 ging de molen over in eigendom naar Waterschap "de Wâlden". Ook in 1971 investeerde men nog, ondermeer een nieuwe staart met een lier met dubbelwerk (twee versnellingen).

Zo werd tot 1975 de Wijnzerpolder uitsluitend op windkracht bemalen. Daarna was het vooralsnog afgelopen: de koningsspil werd aan de kant gezet en de raderen uitgenomen, en kwam er een dieselmoter uit De Hoop te Roodkerk om de schroef aan te drijven.
Dit dieselgemaal bleef tot 1984 in bedrijf. Nadat elders het gemaal "de Murk" gereedkwam, nam deze de taak over.

In 1993 ging de molen van het waterschap over naar stichting De Fryske Mole. Deze liet de molen in 1994-1995 voor ƒ 250.000,- restaureren. Sindsdien is de molen op vrijwillige basis regelmatig in bedrijf.

In 2006 bestemde het Wetterskip Fryslân deze molen tot reservegemaal in geval van ernstige wateroverlast. In datzelfde jaar werd de omgeving van de molen duidelijk verbeterd, doordat  veel bomen en struiken werden gekapt of gesnoeid.

De molen kwam in 2008 in aanmerking voor rijkssubsidie in het kader van RRWR 2008. Onder meer moesten de uit 1957 daterende binnenroede en de vijzel vervangen worden. Van die laatste was intussen een deel van de beschoeping verdwenen. In februari 2010 werden de roestige binnenroede en de vijzel verwijderd en vervolgens viel het even stil.
In april 2011 werd de nieuwe vijzel geplaatst en op 11 mei de binnenroede gestoken. In augustus 2011 volgde oplevering. Veel aandacht is ook besteed aan de oorspronkelijke kleurstelling.

Deze molen vertoont veel overeenkomsten met De Victor te Wanswerd. De vlucht is gelijk, evenals kammenaantallen en steek van alle raderen (en dus ook de overbrengingsverhouding). Ook hebben beide molens op de tussenzolder in elkaar gevlochten veldkruisen rond de kistramen. Ook is het aantal neuten/vaste rollen gelijk. Beide molens hebben eveneens een gemetselde utskoat (voorwaterloop) met korfboog die onder het erf ligt. Wel zitten de bintlagen niet op gelijke hoogte in het achtkant. Aan te nemen is dat ook deze molen ontworpen en gebouwd is door Gerben van Wieren uit Janum, een molenmaker van wie opvallend veel molens de 21ste eeuw hebben gehaald. 

Wynzer Mûne / Wijnsermolen

Aanvullingen

Aanvullingen


Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.

Wynzer Mûne / Wijnsermolen

Overige foto's
Wynzer Mûne / Wijnsermolen, Wyns (Wijns), Foto: J.G. Borst (11-9-2012)
© Foto: J.G. Borst (11-9-2012)
Wynzer Mûne / Wijnsermolen, Wyns (Wijns), Foto: Jippe Braaksma (04-10-2006)
© Foto: Jippe Braaksma (04-10-2006)
Wynzer Mûne / Wijnsermolen, Wyns (Wijns), Foto: W. Jans (17-01-2001)
© Foto: W. Jans (17-01-2001)

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 13 juli 2015 Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Wynzer Mûne / Wijnsermolen, Wyns (Wijns) home vorige pagina