Nederlandse Molendatabase  
Wyns (Wijns), Fryslân
Database nr. 151
Inventaris nr. FR036
Naam Wynzer Mûne / Wijnsermolen
Bouwjaar 1871
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Poldermolen
Ligging Wyns 14
9091 BD Wyns
Rijksdriehoek X: 185566 Y: 586198
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Tytsjerkstradiel
Kadaster Gemeente Giekerk, sectie A, nr. 821
Monumentennummer 35691
Landsch. waarde Zeer groot maar wordt aan de zuidkant wel verminderd door beplantingen
Eigenaar Stichting De Fryske Mole
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de Wijnserpolder, thans op vrijwillige basis
Molenaar Jippe Braaksma
Telefoon 058-2563001
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en op afspraak

Foto: Jippe Braaksma (23-02-2007).   
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, met stenen veldmuren
Kap Gedekt met riet
Vlucht 19,50 m.
Wiekenvorm Systeem Fauel met steekborden op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0232binnen20102011aanw.19.52 m.
klik voor meer info Buurma0293buiten19941994aanw.19.50 m.
klik voor meer info Visser?g.n.binnen19571957201019.50 m.
klik voor meer info Pot2687buiten19321932199419.60 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje13601889-aanw.-
Kruiwerk Neutenkruiwerk met 16 neuten; dubbele kruilier
Vang Vlaamse vang (band aan buitenomtrek); vangbalk met duim; vangstok
Inrichting Stalen vijzel
Overbrengingen Bovenwiel 55 kammen
Bovenbonkelaar 28 kammen, steek 10,9 cm.
Onderwiel 42 kammen
Vijzelwiel 39 kammen, steek 10,9 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,12
Molenmaker Gerben van Wieren, Janum (1871). Zeer waarschijnlijk althans.
Versiering
Eenvoudige baard, wit geverfd, rood afgebiesd, met het opschrift 'Anno 1871'
Verwijzingen
Eigen website Wynzer Mûne / Wijnsermolen
Ten-Bruggencatenr. 03211
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Deze molen werd in 1871 gebouwd ter bemaling van de Wijnserpolder.
In de periode 1926-1932 werden diverse mogelijkheden van bemaling onderzocht: dit omdat de staat van onderhoud minder werd en de molen steeds zwaarder ging malen. Op dat moment was de molen uitgerust met zelfzwichting op beide roeden.
In 1932 werd gekozen om de molen te behouden. Wat meegespeeld zal hebben is dat deze optie aanzienlijk goedkoper was dan dat men overging op elektrische bemaling. Dat laatste zou minimaal € 12.000,-  gekost hebben. Modernisering van de molen kostte € 6500,- waarvoor het waterschapsbestuur een lening aanging. Op aanraden van de ingelanden had het bestuur contact gezocht met A.J. Dekker uit Leiden, die de modernisering ook begeleidde. In 1932 kreeg de molen een nieuwe potroede en werd op beide roeden het Dekkerstroomlijnsysteem aangebracht. Zónder zelfzwichting: de molen kreeg weer zeilen.
Verder kwam er een nieuwe stalen vijzel in een betonnen bak. Men koos ervoor om een vijzel met een grotere diameter te nemen als de houten vijzel die eruit kwam. Deze had een diameter van 1,40m, de nieuwe vijzel een diameter van 1,50 m. Ook werd een rollenlager aangebracht als bovenlagering van de schroef (een zgn. Dekkerlager). De potbalk en waterpeluw werden uitgevoerd in stalen profielbalken(H-profielen). Het onderlager van de schroef is verstelbaar in deze profielbalk d.m.v. een schroefdraadconstructie. Ook kreeg de molen in dit jaar bronzer lagerschalen t.b.v de lagering van de bovenas. Een spanconstructie met een brug van profielstaal in de kap behoort ook tot deze modernisering.

In 1957 werd er een nieuwe binnenroede gestoken, hier werd gekozen voor het systeem Fauel. Nadat de Dekkerbeplating op de buitenroede ook versleten was, werd ook op deze roede gekozen voor het systeem Fauel.

Nadat in 1967 de laatste beroepsmolenaar W. Sierksma om gezondheidsredenen stopte, kozen twee bestuursleden ervoor om de molen zelf te bemalen.
In 1970 ging de molen over in eigendom naar Waterschap "de Wâlden". Ook in 1971 investeerde men nog in de molen, ondermeer een nieuwe staart met een lier met dubbelwerk (twee versnellingen).

Tot 1975 werd de Wijnzerpolder uitsluitend op windkracht bemalen. In 1975 werd de koningsspil aan de kant gezet en werden de raderen uitgenomen, en kwam er een dieselmoter uit de molen de Hoop uit Roodkerk voor de schroef.
Dit dieselgemaal bleef tot 1984 in bedrijf. Nadat het gemaal "de Murk" gereedkwam, nam deze de taak over.
In 1993 ging de molen over van het waterschap naar stichting De Fryske Mole. Deze liet de molen in 1994-1995 restaureren voor € 250.000,-. Ook werd er in dit jaar een rondmaalcircuit aangelegd. Hierna is de molen op vrijwillige basis regelmatig in bedrijf.

In 2006 bestemd het Wetterskip Fryslân deze molen tot reservegemaal in geval van ernstige wateroverlast. In datzelfde jaar werd de omgeving van de molen duidelijk verbeterd, doordat veel bomen en struiken werden gekapt of gesnoeid.

De molen is ondertussen in aanmerking gekomen voor rijkssubsidie in het kader van RRWR 2008. Vervangen moesten onder meer worden: de uit 1957 daterende binnenroede en de vijzel. Van die laatste was een deel van de beschoeping inmiddels verdwenen. 
In februari 2010 zijn de roestige binnenroede en de vijzel verwijderd. In september dat jaar was de situatie nog niet gewijzigd.
Inmiddels is duidelijk dat de opleverdatum 31-12-2010 niet kan worden gehaald: de molen is moeilijk bereikbaar en er gaat geen verharde weg naartoe.

In april 2011 werd de nieuwe vijzel geplaatst en op 11 mei de nieuwe binnenroede gestoken. In augustus 2011 werd de molen opgeleverd. Veel aandacht is ook besteed aan de oorspronkelijke kleurstelling.

Deze molen vertoont veel overeenkomsten met De Victor te Wanswerd. De vlucht is gelijk, evenals alle raderen; ook kammenaantallen en steek zijn gelijk (en dus ook de overbrengingsverhouding). Ook hebben beide molens op de tussenzolder in elkaar gevlochten veldkruisen rond de kistramen. Ook is het aantal neuten/vaste rollen gelijk. Beide molens hebben eveneens een gemetselde utskoat (voorwaterloop) met korfboog die onder het erf ligt. Wel zitten de bintlagen niet op gelijke hoogte in het achtkant. Aan te nemen is dat ook deze molen gebouwd is door Gerben van Wieren uit Janum.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.

© Foto: Jippe Braaksma (04-10-2006)
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 28 augustus 2011 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Wynzer Mûne / Wijnsermolen, Wyns (Wijns) home vorige pagina