Nederlandse Molendatabase  
Tzum, Fryslân
Database nr. 139
Inventaris nr. FR075
Naam Teetlum / Duivenhok
Bouwjaar 1800c
Type Spinnenkop
Kenmerken Spinnekop met achtkante ondertoren
Functie Poldermolen
Ligging Wommelserweg 86
8804 NN Tzum
Rijksdriehoek X: 168172 Y: 571871
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Franekeradeel
Kadaster Gemeente Tjum, sectie A, nr. 2521
Monumentennummer 15877
Eigenaar Gemeente Franekeradeel
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de polder Kramershoek; thans op vrijwillige basis
Molenaar A. Bootsma
Bezoekmogelijkheid Niet bekend

Foto: W. Jans (15-04-2004)   
Constructie
Romp Achtkante ondertoren
Vlucht 11,26 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info ?g.n.binnen?-198611.25 m.
klik voor meer info ?g.n.buiten??198611.25 m.
klik voor meer info Hiemstrag.n.buiten20112012aanw.11.25 m.
klik voor meer info Hiemstrag.n.binnen20102012aanw.11.25 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info ?g.n.??2011-
klik voor meer info Hiemstrag.n.20112012aanw.-
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vang Vlaamse vang, uitgevoerd als trekvang
Inrichting Houten vijzel
Overbrengingen Bovenwiel 37 kammen
Bovenbonkelaar 20 kammen, steek 8,3 cm.
Onderwiel 28 kammen
Vijzelwiel 25 kammen
Overbrengingsverhouding 1 : 2,07
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 03188
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Sinds ongeveer het jaar 1800 staat op deze plaats een spinnekopmolen; vanaf 1961 was de molen buiten bedrijf en werd de vijzel aangedreven door een tractor. De molen werd als gevolg verwaarloosd en raakte bij de zeer zware storm van 2 april 1973 zwaar beschadigd: het complete wiekenkruis werd weggeslagen, waarbij ook het bovenhuis deels werd vernield. Enige jaren later volgde herstel, zij het dat het molentje daarna niet maalvaardig werd gemaakt.

Na een fikse storm in het voorjaar van 1986 stond de molen geruime tijd met drie enden. Najaar 1986 werden twee nieuwe roeden gestoken. Vermoedelijk is bij die gelegenheid het gaandewerk weer gecompleteerd, zodat er sprake was van een maalvaardige molen.

In de zomer van 2010 brak tijdens een onweersbui wederom een roede. Herstel volgde niet meteen: op 9 februari 2012 stak molenmakerij Hiemstra uit Tzummarum een nieuwe houten as en roeden. De oude houten as had op zich nog een paar jaar meegekund, maar besloten werd, dit in één keer te doen, om niet over enkele jaren weer voor hoge kosten komen te staan.

Dat deze molen nog bestaat is vermoedelijk te danken aan het mislukken van een plan om rond het dorp Tzum tot een concentratie van waterschappen te komen. In 1910 werd een eerste vergadering met dit doel gehouden; uiteindelijk stemde de overgrote meerderheid van de betrokkenen er niet mee in. In 1924 werden de plannen definitief opgegeven.
Waren de plannen doorgegaan, dan was ongetwijfeld van deze molen niet meer overgebleven dan een enkele oude foto.
Aanvullingen
Over de naam:
Het waterschapconcentratie, waarvoor in het begin van de 20ste eeuw plannen werden ontwikkeld maar uiteindelijk niet doorging (zie 'Geschiedenis'), zou eerst "Fatum" en later "Teetlum" worden genoemd. Mogelijk is dit blijven hangen en heeft deze molen thans daardoor deze naam.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 20 mei 2012 | Geschiedenis
Toelichting: http://www.friesarchiefnet.nl/index.php?option=com

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Teetlum / Duivenhok, Tzum home vorige pagina