Nederlandse Molendatabase  
Groot-Ammers, Zuid-Holland
Algemeen
Database nr. 1268
Inventaris nr. ZH178A
Naam De Jonge Sophia
Bouwjaar 1773 / 2003
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante molen
Functie Korenmolen
Ligging Wilgenweg 3
2964 AM Groot-Ammers
Rijksdriehoek X: 117485 Y: 437947
toon op kaart
Gemeente Liesveld
Kadaster Gemeente Groot-Ammers, sectie E, nr. 967
Monumentennummer 527675
Landsch. waarde Groot maar wordt verminderd door beplantingen
Eigenaar Stichting Streekcentrum Ooievaarsdorp Het Liesvelt
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan op vrijwillige basis
Molenaar Piet Lodder / Jan Mulder / Frits Vermaat / Jaap de Vries / Nelly Sonneveld-Riper
Telefoon 06-29265022 (P. Lodder) / 0184-602616 (Streekcentrum)
Omwentelingen 2005: 205.996
2006: 265.100
2007: 305.320
2008: 324.326
2009: 308.954
Bezoekmogelijkheid Via het Streekcentrum, 1 april - 1 oktober 10.00 - 17.00 uur, dagelijks behalve maandag.
Molenaar aanwezig dinsdag t/m zaterdag. Zondag is de molen open maar niet bemensd.
Buiten het seizoen op afspraak.

© Foto: Piet Lodder (december 2007).   
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op gemetselde onderbouw van ca. 2,40 meter hoog
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 20,20 / 20,30 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0102binnen20032003-20,20 m.
klik voor meer info Vaags0101buiten20032003-20,30 m.
klik voor meer info Pot1389binnen18831883?1926?19.75 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info onbekendg.n.?2003--
Kruiwerk Neutenkruiwerk; kruihaspel
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Inrichting Eén koppel 16der blauwe stenen op halfzolder; géén luiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 45 kammen
Bovenbonkelaar 16 kammen, steek 14,2 cm.
Spoorwiel 48 kammen
Steenschijfloop 21 staven, steek 9,4 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6.43
Molenmaker ?? (1773)
Fa. de Gelder (2003)
Versiering
Fors uitgevoerde baard met de opschriften 'De Jonge Sophia', '1773' en '2003'

Gevelsteen met het opschrift:
"Werkgroep De Jonge Sophia
A. Hoek
A. van der Perk
A.A. Schouten
Sj. J. Veerman
J. de Vries
Aangeboden ter gelegenheid van de opening
A.D. 27-3- 2004"

Op de vangbalk staat in grote letters weergegeven:
"Vergun mij slechts deze ene eer:
Laat mij liever op, dan neer"
Verwijzingen
Eigen website De Jonge Sophia
Ten-Bruggencatenr. 10215
Voorganger De Jonge Sophia, Ottoland
Geschiedenis
Deze molen werd te Ottoland gebouwd, vermoedelijk in 1773. Nadat aan het begin van de 20ste eeuw een motor was geplaatst, liet het onderhoud van het buitenwerk te wensen over en werd de molen tenslotte, vermoedelijk in 1926, onttakeld. Al die tijd bleef de romp deel uitmaken van een maalbedrijf. Na opheffing van dit bedrijf en de sloop van enige omringende panden liep de romp van de molen acuut gevaar.
Een snelle reddingsactie van enige Alblasserwaardse molenvrienden leidde in november 1999 tot de verhuizing naar het ooievaarsdorp Het Liesveld te Groot-Ammers. Hier werd de molen voorlopig neergezet.
Iets later is op die plek een nieuwe onderbouw gemetseld, waarna de romp weer kon worden geplaatst. Na enige tijd was er voldoende geld om de romp van nieuw riet te voorzien en ging de molenmaker aan het werk voor een nieuwe kap. Op 27 december 2003 werd de molen voorzien van kap, roeden en (stalen) staartbalk.
In 2004 werd de molen draaivaardig opgeleverd; begin 2005 kwam het molenaarsverblijf naast de molen gereed.

De herkomst van de diverse onderdelen maakt dit tot een bijzondere geheel: de gehele bovenas (gietijzeren kop en houten binnengedeelte) is afkomstig van een verwaarloosde (en later ingestorte) molen te Lille Ebberup, Denemarken; het bovenwiel komt uit de omgeving van Hoorn; het sabelijzer uit de in 1960 gesloopte wipmolen van de Oostbuurtpolder uit Hazerswoude (en was, met het ijzerwerk voor een steenkraan een geschenk van Martin van Doornik); de koekenbreker komt uit het in 2004 gesloopte complex van vm. molen De Pauw in Groot-Ammers, naast een aantal molenstenen, een groot aantal meelzakken en een zakkenlift. De vangbalk is een verzaagde spruit van molen De Roode Leeuw uit Gouda.
In oktober 2006 werd opdracht aan molenmakerij De Gelder verstrekt voor het maalvaardig maken met één koppel 16der stenen; één steen daarvan is afkomstig van de vm. korenmolen Het Hert te Rhoon. Op 21 maart 2007 werd er voor het eerst weer op windkracht gemalen; 29 maart werd de molen opgeleverd.
Aanvullingen
Uniek aan deze molen:
De molen heeft zeer bijzonder karaktertrekken, zoals de lage en hoge deuren. Qua opzet lijkt deze bovenkruier hier en daar sterk op een wipkorenmolen en sommigen noemen hem zelfs 'een vermomde wip'. Ook het ontbreken van een luiwerk is een opmerkelijk detail.
Vermeldenswaard is ook de reddingsactie die hier werkelijk op het laatste moment plaatsvond. Een zeer bijzonder molenrestant werd gered en vervolgens gerehabiliteerd.
Literatuurverwijzingen:

J.S. Bakker, De raadselromp van Ottoland, in: Molenwereld 11 (2001), pp. 293 - 297.
N. Jurgens, Hoevel lentes telt De Jonge Sophia?, in: Molenwereld 1 (2004), pp. 18 - 22.
J.S. Bakker, Sophia naar de hand gezet, in: Molenwereld nr. 4 (2004), pp. 172 - 177.
J.S. Bakker, De Verjongde Sophia, in: Molenwereld nr. 104 (2007), pp. 179 - 183.


© De Jonge Sophia (weer) in de oorspronkelijke kleurstelling. Foto: Joop Vendrig (oktober 2004)

© Foto: Tom Blaak (maart 2007).
De Jonge Sophia is weer maalvaardig met één koppel stenen!

© Foto: Rob Pols (15-07-2006).
Tekst

Stuur ons uw teksten over deze molen

Foto's
De redactie is tevreden over de huidige foto's.
Hier vindt u een lijst met molenfoto's die we momenteel wel zoeken.

Laatst bijgewerkt: maandag 30 augustus 2010


bovenzijde Colofon en copyrights    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Jonge Sophia, Groot-Ammers home vorige pagina