Nederlandse Molendatabase
Groot-Ammers, Zuid-Holland
1268
ZH178A
10215
De Jonge Sophia
1773 / 2003
Grondzeiler
Achtkante molen
Korenmolen
Wilgenweg 3
2964 AM Groot-Ammers
X: 117485 Y: 437947
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Molenwaard
Gemeente Groot-Ammers, sectie E, nr. 967
527675
Groot maar wordt verminderd door beplantingen
Stichting Streekcentrum Ooievaarsdorp Het Liesvelt
Maalvaardig

2010: 315.000
Het malen van graan op vrijwillige basis
Piet Lodder / Jan Mulder / Frits Vermaat / Jaap de Vries / Nelly Sonneveld-Riper / Peter Raggers
06-29265022 (P. Lodder) / 0184-602616 (Streekcentrum)
Via het Streekcentrum, in 2011 1 april t/m 16 september, dagelijks, behalve maandag, 10.00 - 17.00 uur.
Molenaar aanwezig dinsdag t/m zaterdag. Zondag is de molen open maar niet bemensd.
Buiten het seizoen op afspraak.
Constructie
Grenen achtkant, gedekt met riet, op gemetselde onderbouw van ca. 2,40 meter hoog
Gedekt met EPDM
20,20 / 20,30 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0102binnen20032003aanw.20,20 m.
klik voor meer info Vaags0101buiten20032003aanw.20,30 m.
klik voor meer info Pot1389binnen18831883?1926?19.75 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info onbekendg.n.?2003aanw.-
Neutenkruiwerk; kruihaspel
Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Eén koppel 16der blauwe stenen op halfzolder; géén luiwerk
Bovenwiel 45 kammen
Bovenbonkelaar 16 kammen, steek 14,2 cm.
Spoorwiel 48 kammen
Steenschijfloop 21 staven, steek 9,4 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6.43
?? (1773)
Fa. de Gelder (2003)
Fors uitgevoerde baard met de opschriften 'De Jonge Sophia', '1773' en '2003'

Gevelsteen met het opschrift:
"Werkgroep De Jonge Sophia
A. Hoek
A. van der Perk
A.A. Schouten
Sj. J. Veerman
J. de Vries
Aangeboden ter gelegenheid van de opening
A.D. 27-3- 2004"

Op de vangbalk staat in grote letters weergegeven:
"Vergun mij slechts deze ene eer:
Laat mij liever op, dan neer"
Verwijzingen
Geschiedenis
Sinds 1999 staat naast het bekende ooievaarsdorp 'Het Liesveld' deze kleine achtkante korenmolen.

'De Jonge Sophia' werd oorspronkelijk, waarschijnlijk in 1773, te Ottoland gebouwd en was daar steeds in gebruik als korenmolen. Nadat aan het begin van de 20ste eeuw een motor was geplaatst, liet het onderhoud van het buitenwerk te wensen over en werd de molen tenslotte, vermoedelijk 1926, onttakeld. Daarna bleef de romp deel uitmaken van een maalbedrijf.

Na opheffing van dit bedrijf in 1998 werden enige omringende panden gesloopt en bleef de romp achter. Duidelijk was echter, dat het achtkant daar niet kon blijven staan. Er dreigde acuut gevaar dat deze molenromp eveneens zou worden gesloopt als er niets werd ondernomen.
Een snelle reddingsactie van enige Alblasserwaardse molenvrienden leidde in november 1999 tot de verhuizing naar het ooievaarsdorp Het Liesveld te Groot-Ammers. Hier werd de molen voorlopig neergezet.

Iets later werd op die plek een achtkante onderbouw gemetseld, waarop de romp kon worden geplaatst. Na enige tijd was er voldoende geld om de romp van nieuw riet te voorzien en ging de molenmaker aan het werk voor een nieuwe kap. Op 27 december 2003 werd de molen voorzien van kap, roeden en staartbalk.
Begin 2004 werd de molen draaivaardig opgeleverd; begin 2005 kwam het molenaarsverblijf naast de molen gereed.

In oktober 2006 werd aan molenmakerij De Gelder opdracht verstrekt voor het maalvaardig maken met één koppel 16der blauwe stenen. Op 21 maart 2007 werd daarmee voor het eerst gemalen; 29 maart werd de molen opgeleverd. Sindsdien is De Jonge Sophia veelvuldig in bedrijf, waarbij ook regelmatig wordt gemalen.

De herkomst van de diverse onderdelen maakt dit tot een bijzonder geheel: de gehele bovenas (gietijzeren kop en houten binnengedeelte) is afkomstig van een verwaarloosde (en later ingestorte) molen te Lille Ebberup in Denemarken; het bovenwiel komt uit de omgeving van Hoorn; de vanghaak uit de in 1960 gesloopte wipmolen van de Oostbuurtpolder uit Hazerswoude (en was, samen met het ijzerwerk voor een steenkraan, een geschenk van Martin van Doornik); de koekenbreker komt uit het in 2004 gesloopte complex van de voormalige korenmolen De Pauw in Groot-Ammers, naast een aantal molenstenen, een groot aantal meelzakken en een zakkenlift. De vangbalk is een verzaagde spruit van molen De Roode Leeuw uit Gouda. Van het koppel stenen is er een afkomstig van de vm. korenmolen Het Hert te Rhoon.

Maar ook in aanleg is deze korenmolen bijzonder. Deze bovenkruier lijkt hier en daar sterk op een wipkorenmolen en sommigen noemen hem zelfs 'een vermomde wip'. In dit verband verbaast het ook niet dat er nooit een luiwerk aanwezig is geweest.
Aanvullingen

J.S. Bakker, 'De raadselromp van Ottoland', in: Molenwereld 11 (2001) 293 - 297
N. Jurgens,  'Hoeveel lentes telt De Jonge Sophia?', in: Molenwereld 1 (2004) 18 - 22
J.S. Bakker, 'Sophia naar de hand gezet', in: Molenwereld 4 (2004) 172 - 177
J.S. Bakker, 'De Verjongde Sophia', in: Molenwereld 104 (2007) 179 - 183
Overige foto's
De Jonge Sophia, Groot-Ammers, Foto: Ton Koorevaar (7-4-2011).
© Foto: Ton Koorevaar (7-4-2011).
De Jonge Sophia, Groot-Ammers, Foto
© Foto's: Rob Pols (22-10-2011).
De Jonge Sophia, Groot-Ammers, Foto: Rob Pols (3-1-2014).
© Foto: Rob Pols (3-1-2014).
De Jonge Sophia, Groot-Ammers, Links: het bovenwiel met de Deense houten bovenas, rechts: vang met kneppel en vanghaak.  Foto
© Links: het bovenwiel met de Deense houten bovenas, rechts: vang met kneppel en vanghaak.
Foto's: Martin E. van Doornik (17-5-2014).
De Jonge Sophia, Groot-Ammers, De kapzolder heeft geen gewone houten plankenvloer maar een metalen rooster, zodat de bezoekers naar boven kunnen kijken!  Foto: Martin E. van Doornik (17-5-2014).
© De kapzolder heeft geen gewone houten plankenvloer maar een metalen rooster, zodat de bezoekers naar boven kunnen kijken!
Foto: Martin E. van Doornik (17-5-2014).
De Jonge Sophia, Groot-Ammers, Foto: Martin E. van Doornik (17-5-2014).
© Foto: Martin E. van Doornik (17-5-2014).
De Jonge Sophia, Groot-Ammers, Ongewijfeld de enige korenmolen-grondzeiler van Nederland met buitendeuren op paard-en-wagen hoogte, duidelijk afgeleid van de wipkorenmolens.  Foto: Martin E. van Doornik (17-5-2014).
© Ongewijfeld de enige korenmolen-grondzeiler van Nederland met buitendeuren op paard-en-wagen hoogte, duidelijk afgeleid van de wipkorenmolens.
Foto: Martin E. van Doornik (17-5-2014).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 28 februari 2015 | Molenaar Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Jonge Sophia, Groot-Ammers home vorige pagina