Nederlandse Molendatabase
Etersheim, Noord-Holland

Etersheimer Braakmolen

1229

Etersheimer Braakmolen

1886 / 2002
Grondzeiler
Achtkante binnenkruier
Poldermolen
Etersheimerbraakweg 6
1474 MV Oosthuizen
X: 130524 Y: 509935
N 52.576456 O 5.026132
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Zeevang
Gemeente Oosthuizen, sectie E, nr. 557
Molenstichting Zeevang
Maalvaardig
2014: 300.042
2013: 278.891
2012: 271.858
2011: 309.409
2010: 242.775
Bemalen van de polder Etersheimer Braak op vrijwillige basis; museum
Frans Kroon
06-23618801 (molenaar) / 0299-403316 (beheer)
Zaterdag en zondag 10.00 - 18.00 uur en op afspraak
Bijzonder groot
NH101
01156 c
509340

Etersheimer Braakmolen

Constructie

Constructie

Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geverfde gepotdekselde planken.
Gedekt met riet
22,40 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft bij zijn reconstructie geen wiekverbetering gekregen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags 0062 buiten 2001 2002 buiten aanw. 22.40
klik voor meer info Vaags 0063 binnen 2001 2002 binnen aanw. 22.40
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld 0096 2001 2002 aanw.
50 houten rollen; binnenkruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal
Houten vijzel Ø 1,38 m.
Woning in de molen (in gebruik als museum)
Bovenwiel 45 kammen
Bovenbonkelaar 23 kammen
Onderbonkelaar 24 / 35 kammen
Vijzelwiel 36 kammen
Overbrengingsverhoudingen resp. 1 : 1,30 en 1 : 1,90
Fa. Wed. Gras, Zaandam-Oostzijde (1886)
Kistemaker & Korver, Middenbeemster (2002)

Etersheimer Braakmolen

Versiering

Eenvoudige baard, donkergroen geverfd met enige rode krullen en in grote cijfers de jaartallen '1886 2002'

Etersheimer Braakmolen

Verwijzingen

Etersheimer Braakmolen

Geschiedenis

Geschiedenis

De Etersheimer Braak is, zoals de naam zegt, ontstaan na een doorbraak. Deze 48 ha. grote polder is in 1632 bedijkt en maalt sindsdien bij wijze van onderbemaling, met een opvoerhoogte van 2,20 meter, uit op de de polder De Zeevang. Vanaf 1632 is er ook een molen geweest.
Op 13 juni 1882 verbrandde de molen na blikseminslag. Hierbij kwam de vrouw van de molenaar om het leven. Direct werd de molen herbouwd, maar op 23 juni 1886 was het opnieuw raak, wederom na blikseminslag.

Opmerkelijk is, dat zowel in 1882 als 1886 werd gekozen voor een nieuw te bouwen molen, hoewel er in de nabijgelegen Beemster vermoedelijk ruim voldoende uitstekend sloopmateriaal beschikbaar was. Reeds op 28 augustus 1886 was de nieuwe molen maalvaardig.

In 1920 werd, nadat een nieuw gemaal was gebouwd, de molen stilgezet. In 1926 gingen de roeden eruit en in 1935 werd de romp ter hoogte van de kapzolder afgezaagd. Potsierlijk werd de oude molenbaard omgekeerd bovenop de romp bevestigd.

Deze in de loop der jaren sterk verzakte molenstomp (hij dreigde zelfs van de fundering af te schuiven!) werd tenslotte gered en gerestaureerd. De fundering is geheel opnieuw uitgevoerd; van de oude molen zijn het achtkant (het deel tot aan de kapzolder) en de halssteen gebruikt; voor het overige is de molen nieuw. In september 2002 zijn de kap geplaatst en de roeden gestoken en op Nationale Molendag 2003 deed de molen voor het eerst mee.
Dit grote project voltrok langzaam, omdat er relatief veel aan de infrastructuur (maalcircuit, verbetering en verharding van wegen e.d.) moest worden verricht.
Op 26 mei 2005 werd de Etersheimer Braakmolen officieel in gebruik gesteld.

Sinds lange tijd stond er naast de molen een bliksemschuur (waar de molenaarsfamilie zich in geval van noodweer terugtrok). Deze is niet in oorspronkelijke staat gehandhaafd; op die plaats is een molenaarswoning met bezoekerscentrum gebouwd.

Naar keuze kan de molen uitmalen, dan wel gebruik maken van een (lang) circuit.

Begin 2014 werden diverse duigen van de houten vijzel vervangen en de waterlopen uitgebaggerd. Ook eind 2014 zijn waar nodig duigen vernieuwd.

Etersheimer Braakmolen

Aanvullingen

Aanvullingen


Deze molen is vernoemd naar de polder die hij weer kan bemalen.

Het bezoekerscentrum is wijselijk "Breek" genoemd, en niet "Braak". Dit waarschijnlijk vanwege de appeltaart...

B. Slooten, 'Opgaan, blinken, verzinken en … herrijzen: de molen van de Etersheimerbraakpolder 1631 - 2005', in: Molenwereld 83 (2005) 208 - 219

Etersheimer Braakmolen

Overige foto's
Etersheimer Braakmolen, Etersheim, Foto's: Piet Glasbergen (6-2-2015).
© Foto's: Piet Glasbergen (6-2-2015).
Etersheimer Braakmolen, Etersheim, Foto's: Gerard Roomer (21-6-2009).
© Foto's: Gerard Roomer (21-6-2009).
Etersheimer Braakmolen, Etersheim, Foto's: Gerard Roomer (21-6-2009).
© Foto's: Gerard Roomer (21-6-2009).
Etersheimer Braakmolen, Etersheim, De landschappelijke waarde is hier bijzonder groot, met op de onderste foto uiterst rechts de bliksemschuur.  Foto's: Piet Glasbergen (6-2-2015).
© De landschappelijke waarde is hier bijzonder groot, met op de onderste foto uiterst rechts de bliksemschuur.
Foto's: Piet Glasbergen (6-2-2015).
Etersheimer Braakmolen, Etersheim, Foto: Tony Hop (25-7-2012).
© Foto: Tony Hop (25-7-2012).
Etersheimer Braakmolen, Etersheim, Beeld van de vijzelbalk zonder duigen. Foto: Frans Kroon (31-10-2014).
© Beeld van de vijzelbalk zonder duigen.
Foto: Frans Kroon (31-10-2014).
Etersheimer Braakmolen, Etersheim, De molen zoals deze er jaren bijstond, zij het nog niet eens zo scheef. Bemerk de omgekeerde baard bovenop het achtkant.
© De molen zoals deze er jaren bijstond, zij het nog niet eens zo scheef. Bemerk de omgekeerde baard bovenop het achtkant.

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 11 februari 2015 | Foto Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Etersheimer Braakmolen, Etersheim home vorige pagina