Nederlandse Molendatabase
Etersheim, Noord-Holland
Database nr. 1229
Inventaris nr. NH101
Ten-Bruggencatenr. 01156 c
Naam Etersheimer Braakmolen
Bouwjaar 1886 / 2002
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante binnenkruier
Functie Poldermolen
Ligging Etersheimerbraakweg 6
1474 MV Oosthuizen
Rijksdriehoek X: 130524 Y: 509935
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Zeevang
Kadaster Gemeente Oosthuizen, sectie E, nr. 557
Monumentennummer 509340
Landsch. waarde Bijzonder groot
Eigenaar Molenstichting Zeevang
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 264.181
2010: 242.775
2011: 309.409
2012: 271.858
2013: 278.891
Bestemming Bemalen van de polder Etersheimer Braak op vrijwillige basis; museum
Molenaar Frans Kroon
Telefoon 06-23618801 (molenaar) / 0299-403316 (beheer)
Bezoekmogelijkheid Zaterdag en zondag 10.00 - 18.00 uur en op afspraak

© Foto: Tony Hop (25-7-2012).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op lage voet. De onderste ca. 2 meter gedekt met geverfde gepotdekselde planken.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 22,40 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft bij zijn reconstructie geen wiekverbetering gekregen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0062buiten20012002aanw.22.40 m.
klik voor meer info Vaags0063binnen20012002aanw.22.40 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld009620012002aanw.-
Kruiwerk 50 houten rollen; binnenkruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met duim; vangstok; pal
Inrichting Houten vijzel Ø 1,38 m.
Woning in de molen (in gebruik als museum)
Overbrengingen Bovenwiel 45 kammen
Bovenbonkelaar 23 kammen
Onderbonkelaar 24 / 35 kammen
Vijzelwiel 36 kammen
Overbrengingsverhoudingen resp. 1 : 1,30 en 1 : 1,90
Molenmaker Fa. Wed. Gras, Zaandam-Oostzijde (1886)
Kistemaker & Korver, Middenbeemster (2002)
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd met enige rode krullen en in grote cijfers de jaartallen '1886 2002'
Verwijzingen
Eigen website Etersheimer Braakmolen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Etersheimerbraak, Etersheim
Geschiedenis
De Etersheimer Braak is, zoals de naam zegt, ontstaan na een doorbraak. Deze 48 ha. grote polder is in 1632 bedijkt en maalt sindsdien bij wijze van onderbemaling, met een opvoerhoogte van 2,20 meter, uit op de de polder De Zeevang. Vanaf 1632 is er ook een molen geweest.
Op 13 juni 1882 verbrandde de molen na blikseminslag. Hierbij kwam de vrouw van de molenaar om het leven. Direct werd de molen herbouwd, maar op 23 juni 1886 was het opnieuw raak, wederom na blikseminslag.

Opmerkelijk is, dat zowel in 1882 als 1886 werd gekozen voor een nieuw te bouwen molen, hoewel er in de nabijgelegen Beemster vermoedelijk ruim voldoende uitstekend sloopmateriaal beschikbaar was. Reeds op 28 augustus 1886 was de nieuwe molen maalvaardig.

In 1920 werd, nadat een nieuw gemaal was gebouwd, de molen stilgezet. In 1926 gingen de roeden eruit en in 1935 werd de romp ter hoogte van de kapzolder afgezaagd. Potsierlijk werd de oude molenbaard omgekeerd bovenop de romp bevestigd.

Deze in de loop der jaren sterk verzakte molenstomp (hij dreigde zelfs van de fundering af te schuiven!) werd tenslotte gered en gerestaureerd. De fundering is geheel opnieuw uitgevoerd; van de oude molen zijn het achtkant (het deel tot aan de kapzolder) en de halssteen gebruikt; voor het overige is de molen nieuw. In september 2002 zijn de kap geplaatst en de roeden gestoken en op Nationale Molendag 2003 deed de molen voor het eerst mee.
Dit grote project voltrok zich langzaam, omdat er relatief veel aan de infrastructuur (maalcircuit, verbetering en verharding van wegen e.d.) moest worden verricht.
Op 26 mei 2005 werd de Etersheimer Braakmolen officieel in gebruik gesteld.

Sinds lange tijd stond er naast de molen een bliksemschuur (waar de molenaarsfamilie zich in geval van noodweer terugtrok). Deze is niet in oorspronkelijke staat gehandhaafd; op die plaats is een molenaarswoning met bezoekerscentrum gebouwd.

Naar keuze kan de molen uitmalen, dan wel gebruik maken van een circuit.

Begin 2014 werden diverse duigen van de houten vijzel vervangen en de waterlopen uitgebaggerd.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.
Literatuurverwijzingen:
B. Slooten, 'Opgaan, blinken, verzinken en … herrijzen: de molen van de Etersheimerbraakpolder 1631 - 2005', in: Molenwereld 83 (2005) 208 - 219
Overige foto's

© Foto's: Gerard Roomer (21-6-2009).

© Foto's: Gerard Roomer (21-6-2009).

© Foto's: Gerard Roomer (21-6-2009).

© Foto: Tony Hop (25-7-2012).

© Foto: Tony Hop (25-7-2012).

© Beeld van de vijzel zonder duigen, momenteel in reparatie.
Foto: Frans Kroon (31-10-2014).

© Fotokaartje uitgegeven door de stichting.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 3 november 2014 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Etersheimer Braakmolen, Etersheim home vorige pagina