Nederlandse Molendatabase  
Wijk en Aalburg, Noord-Brabant
Database nr. 1187
Inventaris nr. NB002
Naam De Twee Gebroeders
Bouwjaar 1872
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Maasdijk 28
4261 AE Wijk en Aalburg
Rijksdriehoek X: 137554 Y: 418623
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Aalburg
Kadaster Gemeente Aalburg, sectie F, nr. 620
Monumentennummer 6804
Landsch. waarde Zeer groot; domineert met name van iets grotere afstand
Eigenaar Molenstichting het land van Heusden en Altena
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Molenaar Mari van de Wetering / Johan van Rijswijk / Hilbert van Helden
Telefoon 0416 - 693211
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en op afspraak

Foto: Willem Jans (6-10-2007).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 23,15 / 23,10 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0060buiten2001-aanw.23.15 m.
klik voor meer info Vaags0061binnen2001-aanw.23.10 m.
klik voor meer info Pot1923buiten1902---
klik voor meer info Pot0796binnen1873?200123.04 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed.A.01451861?aanw.04.85 m.
Vang Vlaamse blokvang; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting Eén koppel maalstenen
Overbrengingen Bovenwiel 55 kammen
Bovenbonkelaar 23 kammen
Spoorwiel 70 kammen
Steenrondsel 23 staven
Overbrengingsverhouding  1 : 7,28
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften 'ANNO' '1872' en daaronder 'De twee gebroeders'.

Boven de inrit van de molen draagt een hardstenen sluitsteen de volgende tekst: De eerste Steen gelegd door Arie den Hoet 5 juli 1872.
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01181
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Het kleine Aalburg moet al veel eerder een korenmolen gehad hebben. Reeds in de achttiende eeuw staat er een molen, eigendom van ene A. Duijsers. Deze maalderij op windkracht is verloren gegaan.

Waarschijnlijk zijn het twee broers Den Hoet geweest die de nieuwe molen laten bouwen. De familie Den Hoet verkoopt De Twee Gebroeders in 1896 aan P. Vos uit Genderen, die met zijn zoon H. Vos de molen zestig jaar in gebruik heeft.
In deze periode worden de nodige moderniseringen aangebracht. Zo werd een stalen koningspil met gietijzeren spoorwiel aangebracht, waardoor er met vier koppels maalstenen gewerkt kan worden. Door middel van eveneens gietijzeren rondsels worden de maalstenen aangedreven. Jacobsladders, een centrifugaalbuil, zakkenklopper en draaibank maken De Twee Gebroeders tot een echte productiemolen. Tegen de molen wordt een motorhok geplaatst, de dieselmotor kan bij windstilte de koningspil aandrijven waardoor er toch gemalen kan worden. Ook het wiekenkruis wordt veranderd en voorzien van het systeem Van Bussel.

Helaas gaat de Tweede Wereldoorlog aan De Twee Gebroeders niet ongemerkt voorbij en raakt hij ernstig beschadigd. Gelukkig kan direct na de oorlog de molenmaker de korenmolen herstellen, waarbij gebruik gemaakt wordt van onderdelen van de verwoeste korenmolen van mulder Van Hooff, die op de wallen van Heusden heeft gestaan. Mulder Vos krijgt daarbij steun van jhr. mr. F. van Rijckevorsel, bestuurslid van De Hollandsche Molen, zo vermeldt de uitnodiging voor de opening van de molen op zaterdag 21 december 1946.

In 1954 doet Vos De Twee Gebroeders over aan de Coöperatieve Boerenbond van Aalburg, die de windmaalderij beëindigt en de molen als opslagruimte in gebruik neemt. Na de liquidatie van de coöperatie in 1963 is de molen nog vijf jaar eigendom van de eier- en boterhandelsfirma E.A. van Ballegooijen en Zoon. De molen zelf raakt ondertussen in verval.

In 1968 trekt de Molenstichting Het Land van Heusden en Altena zich het lot van de molen aan en neemt de stellingkorenmolen over. Vier jaar later wordt een omvangrijke restauratie uitgevoerd, waarbij het motorhok wordt gesloopt en de restanten van de gietijzeren gaandewerken verwijderd worden. Er komt een nieuwe koningspil in de molen, alsmede onderdelen die afkomstig zijn van de in juni 1969 gesloopte grondzeiler De Graanhalm te Wissenkerke (Zld.). De molen draait daarna regelmatig en maalt af en toe.

Toch kan niet voorkomen worden dat geleidelijk de staat van onderhoud achteruit gaat. De Molenstichting Het Land van Heusden en Altena kreeg te maken met enkele bijzonder grote projecten, zoals de verplaatsing en restauratie van De Witte Molen te Meeuwen en de reconstructie van de door brand zwaar beschadigde Noordenveldse molen. Herstel van de Aalburgse molen moet daarom wachten.

In 1996 is 'De Twee Gebroeders' aan de beurt: er zijn grote gebreken geconstateerd en het was al niet meer verantwoord met de molen te draaien. Molendeskundige Jan den Besten - die ook de herbouw van de Noordeveldse Molen begeleidde - maakte een bestek voor een grote herstelbeurt. Eerste doel was de molen weer draaivaardig te maken. Er kwam echter ook een totaalplan, waarbij de molen weer maalvaardig wordt.
Dit voorziet verder in herstel van het metselwerk en het gevlucht.
De Hollandsche Molen heeft in haar jubileumjaar 1998 de Molenstichting Land van Heusden en Altena niet in de steek gelaten. De Twee Gebroeders werd betrokken als zuidelijke molen in de actie 4 Windstreken, waarbij voor vier molens in Nederland extra geld werd ingezameld. Restauratie werd snel ter hand genomen.

Bij de zware storm van zondag 27 oktober 2002 kon op hol slaan en verongelukken van deze toen nog in restauratie zijnde molen dankzij ingrijpen van de vrijwillig molenaar worden voorkomen.
Op 5 september 2003 werd de geheel gerestaureerde molen feestelijk in gebruik genomen.

De huidige lange spruit is gemaakt van de voormalige Derckx-roede nr. 20 (1969) van de Noordenveldse molen te Dussen. Die werd na de brand van die molen afgekeurd.
Van het uit Wissenkerke afkomstige gaandewerk is bij de laatste grote restauratie vrijwel alles vervangen omdat het meeste verteerd was door houtworm. Alleen de kruisarmen van het spoorwiel waren nog bruikbaar en die zijn beschikbaar gesteld aan 'De Jonge Sophia' te Groot-Ammers.
Aanvullingen
Over de naam:
Waarschijnlijk zijn het twee broers Den Hoet geweest die in 1872 een nieuwe molen lieten bouwen. Het is aannemelijk hierin de oorsprong van de naam De Twee Gebroeders te zoeken.

© Foto: J. Lindeboom (23-2-2013).

© Foto: J. Lindeboom (23-2-2013).

© Foto: Rob Pols (28-8-2013).

© Foto: John Scholte (2-6-2009).

© De malende Twee Gebroeders vele jaren her.
Let ook eens op het galghout op de staart.
Foto: ? (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 7 december 2013 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Twee Gebroeders, Wijk en Aalburg home vorige pagina