Nederlandse Molendatabase
Haarlem, Noord-Holland
Database nr. 1163
Inventaris nr. NH139A
Ten-Bruggencatenr. 10693
Naam De Adriaan
Bouwjaar 2000
Type Stellingmolen
Kenmerken Achtkante molen
Functie Korenmolen
Ligging Papentorenvest 1
2011 AV Haarlem
Rijksdriehoek X: 104314 Y: 488699
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Haarlem
Kadaster niet bekend
Monumentennummer g.m.
Landsch. waarde Bijzonder groot; markant en goed in de wind gelegen tegenover de binnenstad van Haarlem.
Eigenaar Gemeente Haarlem
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan op vrijwillige basis; daarnaast bezoekersmolen en expositieruimte
Molenaar Koos de Groot / Barbara Tanner / Elly Mense
Telefoon 023 - 5450259 (molen)
Bezoekmogelijkheid Vrijdag, zaterdag en zondag 10.00 - 16.00 uur
De molen draait in de regel iedere zaterdag maar ook wel door de week.

© Foto: Rob Pols (3-9-2004).
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met verticale houten delen, op deels achtkant houten en deels ronde stenen onderbouw (met steunberen) met stenen aanbouw.
Kap Gedekt met verticale houten delen
Vlucht 24,30 m.
Wiekenvorm Systeem-Fauël met steekborden op beide roeden
Wiekverbeteringen De molen is sinds de bouw in 2001 uitgerust met het systeem-Fauël (fokwieken, hier nogal breed) met steekborden.
De in 1932 verbrande voorganger had geen wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0906binnen20002000aanw.24.30 m.
klik voor meer info Derckx0907buiten19992000aanw.24.30 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld00851999?2000aanw.-
Kruiwerk Engels met 32 rollen; kruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; pal
Inrichting Een koppel 17der kunststenen; steenkraan; sleepluiwerk; elektrische takel
Overbrengingen Bovenwiel 66 kammen
Bovenschijfloop 30 staven
Spoorwiel 86 kammen
Steenschijfloop 26 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 7,28
Hoogte van de stelling: 12,0 m.
Molenmaker Fa. Poland, Oterleek (2001)
Versiering
Fraaie baard met "1778 - 1932 ANNO 2001 De ADRIAAN" en een afbeelding van het gemeentewapen van Haarlem.

Gevelsteen naast de ingang met "1778 / 1932 DE ADRIAAN 1999 1e STEEN DR. IR. R. VAN DE WAAL".

In het bovenwiel en in twee achtkantstijlen "Molenbouwer
Poland Oterleek 2000".
Verwijzingen
Eigen website De Adriaan
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger De Adriaan (1e), Haarlem
Geschiedenis
De oorspronkelijke molen is 1779 gebouwd op de funderingsresten van de Goevrouwetoren, onderdeel van de middeleeuwse vestingwerken rond Haarlem.
De Adriaan heeft verschillende bestemmingen gehad: het eerste was het malen van tras (tras werd gebruikt in metselspecie voor metselwerk dat waterdicht moest blijven); daarna werd snuiftabak gemalen. Tenslotte werd de molen omgebouwd tot korenmolen.

Om nog te kunnen concurreren werd in 1865 een stoommachine als tweede energiebron geplaatst. In 1925 dreigde de sloop. De net opgerichte vereniging De Hollandsche Molen kocht vervolgens de molen en wist zo sloop te verhinderen.
Na een aantal jaren diverse functies te hebben gehad, raakte de molen toch licht in verval. Zo moest de buitenroede worden gestreken.

23 april 1932 kwam de grote klap: onder in de molen brak brand uit en vervolgens ging De Adriaan in een geweldige vuurzee ten onder.

Na de brand werden vanuit de Haarlemse burgerij vele pogingen ondernomen om de molen weer herbouwd te krijgen, zowel in de jaren '30 als de jaren '50, steeds zonder succes. Wél werd in 1963 de Gemeente Haarlem eigenaar van de grond en nam de plicht op zich de herbouw van de molen te verzorgen. Een serieuze poging strandde echter op geldgebrek; ook wist men geen goede bestemming meer te bedenken. Rond 1968 werd ‘definitief’ afgezien van herbouw. Het sinds 1932 verzamelde geld werd besteed aan herstel van de Haarlemse houtzaagmolen 'De Eenhoorn'.

Toch werden in de jaren '80 wederom initiatieven genomen; het duurde alleen nog een tijd voordat het allemaal serieus werd. Tenslotte ging ook de gemeente overstag. Dankzij de steun van sponsors, de bewoners van Haarlem en molenvrienden werd in 1999 met de herbouw gestart.
Op 14 november 2000 werden met een drijvende bok onderachtkant, achtkant, kap en roeden gemonteerd.

Wél moet het volgende worden opgemerkt: in vergelijking met de voorganger is de huidige molen qua vlucht een stuk vergroot; hierdoor lijkt met name de kap iets te groot. Verder zijn er, ook niet tot ieders genoegen, brede fokken gemonteerd in plaats van Oud-Hollands tuig. Tamelijk zinloos, want de molen heeft, gezien de bijzonder goede windvang, aan Oud-Hollands ruim voldoende.

Vanaf het voorjaar van 2012 wordt er ook af en toe in de molen gemalen.
Aanvullingen
Over de naam:
De naam 'De Adriaan' is ontleend aan Adrianus de Booys, die in 1778 toestemming vroeg en kreeg om op de (deels te slopen) Goevrouwetoren een molen te bouwen.
Literatuurverwijzingen:
J.S. Bakker, 'Herbouw van De Adriaan in Haarlem vrijwel voltooid', in: Molenwereld 5 (2001), 128 - 135.
Ed van Gerven, ''De Adriaan is van alle Haarlemmers'' in: Molens 66 (2002) pp. 4 -7.
Overige foto's

© Foto: Frits Kruishaar (1-8-2009).

© Foto: Gerard Stals (31-5-2013).

© Foto's: Abel van Loenen (13-10-2012).

© Foto: Abel van Loenen (13-10-2012).

© Foto: Elly Mense (19-9-2012).

© Mooi plaatje van de originele Adriaan, met op de achtergrond de St.-Bavokerk.
Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 7 december 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Adriaan, Haarlem home vorige pagina