Nederlandse Molendatabase  
Zuid-Beijerland, Zuid-Holland
Database nr. 1150
Inventaris nr. ZH204
Naam Landzigt
Bouwjaar 1857 / 1992
Type Grondzeiler
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Molendijk 19
3284 LE Zuid-Beijerland
Rijksdriehoek X: 83957 Y: 418603
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Korendijk
Kadaster Gemeente Zuid-Beijerland, sectie H, nr. 431
Monumentennummer 41071
Landsch. waarde Groot, domineert de lage bebouwing in de omgeving
Eigenaar P. Reedijk
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan op professionele basis
Molenaar Peter Reedijk
Telefoon 06-41840372
Bezoekmogelijkheid Vrijdag 13.30 - 17.00 uur en zaterdag 9.00 - 12.30 en 13.30 - 17.00 uur en als de molen draait. Meelverkoop.

© Foto: L.A. van der Meijden (13-8-2005).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met riet
Vlucht 22,40 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Van 1985 tot de brand van 25 januari 1990 was deze molen op de binnenroede voorzien van het systeem-Fauël (fokwieken). Bij de herbouw is de molen op beide roeden weer voorzien van Oud-Hollandse ophekking.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pannevisg.n.buiten??198422.50 m.
klik voor meer info Straathof0060buiten19921992aanw.22.40 m.
klik voor meer info Straathof0059binnen19921992aanw.22.40 m.
klik voor meer info Straathof0013buiten19841984199022.40 m.
klik voor meer info Pot1753binnen1896?199022.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld003419891991aanw.04.55 m.
klik voor meer info Penn & Comp, F.J.009618571857199004.55 m.
Kruiwerk Engels met 30 rollen; kruihaspel
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting EŽn koppel 16der blauwe en ŽŽn koppel 16der kunststenen; twee regulateurs; mengketel; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 63 kammen
Bovenschijfloop 29 staven, steek 11,7 cm.
Spoorwiel 75 kammen
Steenschijflopen 26 staven, steek 9,5 cm.
Schijfloop mengketel 27 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 6,27
Molenmaker D.D. van Dijk, Piershil (1857)
Fa. Verbij, Hoogmade (1992)
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met het opschrift
AN 1857 NO
LANDZIGT

Aardige achterbaard, donkergroen geverfd, wit afgebiesd, met de opschriften '1857''1992' en 'Landzigt'.

Eenvoudige gevelsteen met de tekst
DE EERSTE STEEN GELEGD
DOOR Am BLAAK Bz
OP DEN 24 MAART 1857
GEBOREN 27 DEC. 1849
Verwijzingen
Eigen website Landzigt
Ten-Bruggencatenr. 03607
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Landzigt voorganger, Zuid-Beijerland
Geschiedenis
Na de bedijking van de polder Groot Zuid-Beijerland in 1631 ontstond een langgerekte bebouwing in dit relatief jonge dorp. Hier stond al in 1659 aan de Hitsertsedijk een houten wipkorenmolen, eigendom van de ambachtsheren van Zuid-Beijerland. De streekbewoners waren verplicht hun graan door hem te laten malen. Het was dus een zgn. dwangmolen.
Voor rekening van de diaconie werd ook tarwe voor de armen gemalen. Als maalloon ontving de molenaar lange tijd tien stuivers per zak. In verband met de belasting op het gemaal moesten molenaar en knecht vanaf 1805 bij ordonnantie de eed op het gemaal afleggen.

Een gevelsteen op de noordoostzijde herinnert aan de bouw van de nieuwe ronde stenen molen. Het opschrift luidt: De eerste steen gelegd door Am Blaak Bzn op den 24 maart 1857 geboren 27 dec. 1849. Dit was de 7-jarige zoon van eigenaar Bastiaan Blaak. Deze stenen molen was de opvolger van de wipkorenmolen. Deze stond op dezelfde plaats en is vanwege de bouw van de nieuwe molen afgebroken.

Van 1925 tot 1953 huurde Hendrik de Kuyper de molen en maalde met twee koppel 16der stenen, een regulateur en een gecombineerde haverpletter/graanbreker.
In 1955 werd hij eigenaar van deze, inmiddels wat vervallen, molen en liet prompt een restauratie uitvoeren. Het rollenkruiwerk werd vervangen door het voeghoutenkruiwerk van de voormalige molen van de polder De Vereeniging in Pieterzijl.
In 1962 werd fouragehandelaar Adrianus Kruidenier eigenaar. Tot 1975 gebruikte hij de molen als opslagplaats. Hij heeft ook nog enige tijd geprobeerd met de molen te malen, maar beschikte niet over het benodigde vakmanschap.

Toen Maarten Hunink eigenaar werd, verliep het anders: de molen werd grotendeels in eigen beheer en met behulp van vele vrijwilligers gerestaureerd en kwam daarna weer in bedrijf voor het malen van graan. Hunink verwierf al snel een trouwe klantenkring voor zijn zelfgemalen producten.

Huninks bedrijf draaide uitstekend, maar op 25 januari 1990 ging het mis: als gevolg van de zeer zware storm die de gehele dag woedde liep het wiekenkruis (in eerste instantie langzaam) door de vang en ontstond er brand. Hunink was die dag weg en niet op tijd in Zuid-Beijerland terug om nog te kunnen ingrijpen. Toen de vang eenmaal was doorgebrand sloeg de molen op hol en kon niet meer tot stilstand worden gebracht. Tenslotte, toen de roeden de grond raakten na het inzakken van de verbrande kapdelen, werd de bovenas tezamen met het wiekenkruis uit de molen geslingerd. In de val van het wiekenkruis werd de lange spruit door de bovenas kromgeslagen en brak de askop.

Na deze enorme tegenvaller zat men niet bij de pakken neer maar ging over tot actie: om te beginnen werd op 1 februari 1990 de Stichting Molen Landzigt opgericht. Deze had als duidelijk doel, de molen in maalvaardige staat te herbouwen.
Ongeveer een jaar later was het herstel daadwerkelijk aan de gang: eerst werd bet muurwerk van de romp hersteld, waarna nieuwe zolderbalken, een spoor- en bovenwiel en een koningspil werden geplaatst. Boven- en spoorwiel waren door vrijwilligers gemaakt. Het bovenschijfloop, anno 1801, is afkomstig van de Putmolen in Aarlanderveen en, door de brand aldaar, voor die molen ongeschikt geworden. Het is verkleind van 33 naar 29 staven en de staven zelf zijn afgedraaid (vanwege de brandschade), maar de brandplekken zijn nog steeds zichtbaar.
De nieuwe bovenas was reeds vóór de brand gegoten en oorspronkelijk bedoeld voor Daams' molen in Vaassen.

Op 16 mei 1992 werd een geheel maalvaardige Landzigt officieel in gebruik genomen en was sindsdien weer geregeld in bedrijf voor het malen van graan. In 2006 kocht Hunink de molen terug van de stichting.

Begin 2014 droeg Maarten Hunink molen en bedrijf over aan Peter Reedijk.
Aanvullingen
Overige wetenswaardigheden:
In 1984 werd de toenmalige Pannevis-roede gestreken en vervangen door een nieuw gelast exemplaar. De Pannevis bleek toch minder slecht dan gedacht en doet inmiddels alweer jaren dienst als staartbalk van 'The Lily' te Amelup (Australië), de molen die daar werd gebouwd op initiatief van een geboren Nederlander en een kopie is van 'De Lelie' te Puttershoek.
Literatuurverwijzingen:
18'Landzigt'57 (Z.p. Z.j.)

© Foto: Rob Pols (11-5-2012).

© Foto's: Ton Koorevaar (18-5-2010)

© Foto: Rob Simons (17-8-2005).

© Foto: Frits Kruishaar (2-6-2012).

© Foto boven: Frits Kruishaar (2-6-2012).
Foto onder: John Scholte (11-6-2013).

© Foto: Rob Simons (17-8-2005).

© Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 30 april 2014 | Verwijzingen

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Landzigt, Zuid-Beijerland home vorige pagina