Nederlandse Molendatabase
Wassenaar, Zuid-Holland
Database nr. 1135
Inventaris nr. ZH049
Ten-Bruggencatenr. 00989
Naam Windlust
Bouwjaar 1668 (onderbouw); 1700c (bovenbouw)
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen op achtkante stenen onderbouw
Functie Korenmolen
Ligging Molenplein 10
2242 HW Wassenaar
Rijksdriehoek X: 87104 Y: 462004
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Wassenaar
Kadaster Gemeente Wassenaar, sectie B, nr. 7022
Monumentennummer 38369
Landsch. waarde Niet bijzonder groot: door de vele omringende bebouwing valt de molen pas in de directe nabijheid op. De windvang is echter tamelijk goed.
Eigenaar Gemeente Wassenaar sinds 1962; daarvoor C. Mansvelt
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Carl Doeke Eisma / Jeroen P.M.Oorsprong
Telefoon 070-5118207
Bezoekmogelijkheid Zaterdag 12.00 - 15.00 uur en op afspraak.
Meelverkoop

© Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).
Constructie
Romp Ronde stenen molen, tot ca. 1,5 m. boven de stelling gepleisterd, op ZW deels geteerd, op achtkante stenen onderbouw (eveneens gepleisterd).
Kap Gedekt met dakleer
Vlucht 25,00 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Op 20 december 1941 werd de molen officieel in bedrijf genomen met het toen nieuw aangebrachte systeem-Van Bussel. Omdat de schoot van beide roeden te diep was, werden deze niet veel later van speciale 'windschotten' voorzien, om de zeilslag te verminderen. In 1964 werd het systeem weer vervangen door Oudhollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0358buiten19801980aanw.25.00 m.
klik voor meer info Derckx0359binnen19801980aanw.25.00 m.
klik voor meer info Pot1484binnen18861886198024.80 m.
klik voor meer info Pot0640buiten18711871?198024.80 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje14091893?aanw.05.30 m.
Kruiwerk 41 ijzeren rollen; kruihaspel
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting Eén koppel 17der blauwe en twee koppel 17der kunststenen; twee regulateurs; sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 63 kammen
Bovenschijfloop 26 staven, steek 14,5 cm.
Spoorwiel 66 kammen
Steenschijflopen kunststenen 26 staven; steenschijf blauwe steen 23 staven, steek 9,7 cm.
Overbrengingsverhouding resp. 1 : 6,15 en 1 : 6,95
Versiering
Eenvoudige baard, donkergroen geverfd, met enige krullen wit afgebiesd met de opschriften
"Anno 1668" en "Windlust".
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Windlust voorganger, Wassenaar
Geschiedenis
Al op 12 mei 1406 wordt melding gemaakt van een windkorenmolen in Wassenaar. Blijkens een kaart uit 1550 stond in de onmiddellijke omgeving van de huidige molen een standerdmolen.
Op 24 mei 1668 kreeg Jan Gerbrantsz. van Wouw van de baron van Wassenaer vergunning een nieuwe molen te bouwen; de jaarlijkse recognitie bedroeg 60 carolus guldens en 2 paar kapoenen.

Tot ca. 1990 werd altijd aangenomen, dat op 16 augustus 1861 een achtkante houten stellingmolen op deze plaats door de bliksem werd getroffen en met de naastgelegen gebouwen geheel afbrandde.
Het is niet waar en hoewel het misverstand snel werd herroepen, is het toch blijven hangen: de Leijdsche Courant van 21 augustus 1861 meldt het volgende: "Betreffende den brand, die Vrijdag j.l. te Wassenaar zou hebben plaats gehad, is het gebleken dat hetgeen door andere bladen en ook door ons is medegedeeld niet juist was...". Molenaar Mansvelt noteerde over het gebeuren: "Bliksem ingeslagen in de molen. Veel verwoesting maar geen brand. Tante Antje uit de wieg genomen door moeder, volgend ogenblik valt de thermometer aan gruzzels in de wieg". De blikseminslag heeft de molen dus wel beschadigd, maar niet verwoest, dus: de molen is ouder dan 1860.
Huidig molenaar Carl Doeke Eisma kwam na onderzoek tot de conclusie, dat de ronde stenen bovenbouw veel ouder moet zijn en hoogstwaarschijnlijk dateert uit ca. 1700.

Op 1 juni 1961 beëindigde Cornelis Mansvelt (de vierde Mansvelt op de Windlust) zijn maalbedrijf. Hij had zijn klandizie aan bakkers en vooral boeren in de omgeving sterk zien teruglopen. Op 13 januari 1962 werd de gemeente Wassenaar voor € 20.200,- eigenaar van de molen.

Aan het einde van de 20ste eeuw werden de aangebouwde huisjes grondig gerestaureerd, zeg maar herbouwd. Hierbij kwam vast te staan dat één van de huisjes zeer oud moest zijn en al vroeg één van de inrijpoorten van de molen heeft verdrongen. Bij de restauratie is het muurwerk deels gereconstrueerd.
Aanvullingen
Over de naam:
De naam 'Windlust' is vermoedelijk gegeven door een lid van de familie Mansvelt. Deze was van 1821 tot 1962 eigenaar van deze molen.
Literatuurverwijzingen:
Mickelinghoff, Frans, Molen Windlust in Wassenaar (Wassenaar 2004) 
Eisma, Carl Doeke, De korenmolen van Wassenaar ('s Gravenhage 1989)
Overige foto's

© Foto's: Martijn Scholtens (20-8-2011).

© Foto's: Martijn Scholtens (20-8-2011).

© Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).

© Boven: Naast het luiwerk heeft de Windlust ook een afschietwerk. Onder: De Windlust is voorzien van twee regulateurs.
Foto's: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).

© Een deel van de stenen romp is beschermd met een zwarte laag bitumen.
Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).

© De idyllische Molensloot van de onderste foto is later gedempt tot Gravestraat.
Foto n.n. (verzameling Jelle van Daalen).

© Een malende Windlust in vroeger tijden.
Foto: n.b. (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: donderdag 10 april 2014 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Windlust, Wassenaar home vorige pagina