Nederlandse Molendatabase  
Vlaardingen, Zuid-Holland
Database nr. 1122
Inventaris nr. ZH117
Naam Aeolus
Bouwjaar 1790 / 1956
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Kortedijk 16
3134 HB Vlaardingen
Rijksdriehoek X: 83335 Y: 436860
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Vlaardingen
Kadaster Gemeente Vlaardingen, sectie M, nr. 1917
Monumentennummer 37414
Landsch. waarde De molen is van groot belang voor Vlaardingen en bepaalt mede het silhouet van de stad.
Eigenaar Stichting Exploitatie Molen Aeolus (SEMA) sinds 13-09-2009; daarvoor de gemeente Vlaardingen
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Het malen van graan, thans op vrijwillige basis
Molenaar Peter van der Windt
Telefoon 010-4346131
Bezoekmogelijkheid Laatste zaterdag van de maand 10.00 - 15.00 uur en op afspraak.

Foto: Louis Kleijberg (25-5-2013).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met gepotdekselde planken en dakleer
Vlucht 25,90 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?buiten?1956197625.90 m.
klik voor meer info Pot?binnen?1956197625.90 m.
klik voor meer info Derckx0206buiten19761976aanw.25.90 m.
klik voor meer info Derckx0207binnen19761976aanw.25.90 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.?1845c1956aanw.-
Kruiwerk Engels met 32 rollen; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; pal; kneppel
Inrichting Twee koppel 16der stenen op windkracht, twee koppel stenen op motorkracht op de begane grond; sleepluiwerk; diverse maalwerktuigen op elektrische kracht
Overbrengingen Bovenwiel 65 kammen
Bovenschijfloop 34 staven
Spoorwiel 83 kammen
Steenschijflopen 24 staven
Overbrengingsverhouding 1 : 6,61
Hoogte van de stelling: 15,00 m.
Molenmaker Daniël van de Pauwert (ontwerp); Frederik de Man (molenmaker); Cornelis Drogendijk (metselwerk) (1790)
Van der Loo, Kethel (1956)
Versiering
Fraaie blauw geverfde baard met o.a. twee windblazende wolkfiguren en de opschriften '1790' '1956' en 'AEOLUS'. Tussen de koppen van de twee steunders het wapen van de provincie Zuid-Holland.

Twee gevelstenen op het oosten. De eerste met de tekst:

DEN EERSTEN
STEN GELEGT
DOOR ARY
VOOGD JUNIOR
OP DEN 25 MAART
ANNO 1790

en de tweede met:

Deze molen is gebouwt
in den jare 1790
als regerende
burgemeesteren waren
Antony Ruiterus
en
Abraham van Rijn

Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 03505 l
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Aeolus 3e voorganger, Vlaardingen
Geschiedenis
Reeds in 1407 zou ter plekke een molen hebben gestaan, die in 1585 werd aangekocht door het stadsbestuur, welke ook eigenaar blijft van de huidige molen tot 1878. In 1668 wordt door Gerrit Cente Palestijn een stenen molen gebouwd, die op zijn beurt in 1790 vervangen werd door de huidige molen.
Op 8 september 1797 brandde de molen uit en werd vlak daarna hersteld door Jan van der Mey.

De huidige molen had behalve een aantal standerdmolens ook een vergelijkbare molen als voorganger. Deze stellingmolen uit 1688 werd in 1788 gesloopt wegens bouwvalligheid. Aansluitend werd de huidige Aeolus gebouwd.

De molen heeft begin 20ste eeuw korte tijd zelfzwichting op beide roeden gehad. Na een windhoos in 1904 verdween deze van ŽŽn roede, niet lang daarna ook van de andere. In de 19e eeuw is de molen - evenals een aantal andere industriemolens in Vlaardingen - ook in bedrijf geweest als rijstpelmolen.

In 1915 werd de molen geheel onttakeld tot kale romp, in 1956 volgde rehabilitatie met het gaandewerk uit de korenmolen Windlust in Wateringen en de bovenas van de in 1953 gesloopte Nieuwe Molen van de polder Berkel.

In de late jaren '90 van de 20ste eeuw werd deze molen door de gemeente verkocht aan de fa. Boekestijn, die de molen reeds gedurende jaren huurde en in bedrijf had. Helaas kwam alles door het veel te vroege overlijden van Niek Boekestijn jr. het maalbedrijf weer tot stilstand. De Aeolus werd vervolgens weer terugverkocht aan de gemeente.

De molen is in 2004/2005 ingrijpend hersteld aan het metselwerk. In juli 2005 kon de molen weer draaien.
In 2009 werd de molen door de gemeente overgedragen aan een speciaal voor de Aeolus opgerichte stichting.
De twee elektrisch aangedreven steenkoppels zijn zeer regelmatig in bedrijf; af en toe wordt er ook op windkracht gemalen. De molen draait zeer regelmatig.

Op 15 juni 2011 werd de molen in de rouw gezet vanwege Niek Boekestijn sr. Deze was die dag op 79-jarige leeftijd gestorven. Hij had zijn zoon en naamgenoot, die in 2000 plotseling overleed, lang overleefd.

In 2012 werd het Engels kruiwerk grotendeels vernieuwd; dit gold ook voor de vulstukken rond de bovenas: de oude bleken door ongedierte deels weggevreten!
Aanvullingen
Over de naam:
De molen kreeg de naam "Aeolus" officieel op 30 april 1957 tijdens de heropening, hoewel de molen al eind 19e eeuw zo werd genoemd door de toenmalige molenaars. In de volksmond stond de molen destijds bekend als "de Stadskorenmolen".
Uniek aan deze molen:
In deze molen bevindt zich vrijwel het gehele gaandewerk van de ´Windlust` te Wateringen. Die laatste molen werd later geheel gerehabiliteerd en kreeg daarbij het binnenwerk van de in 1971 onttakelde (en later geheel gesloopte) molen 'Het Hert' te Rhoon.
Trivia:
Een gedeelte van de begane grond en de eerste verdieping zijn tot in het begin van de twintigste eeuw bewoond geweest. Laatste bewoner was molenaar Terlaak met zijn gezin. Nadat de bliksem was ingeslagen en een aantal personen gewond was geraakt, wilde de vrouw van de molenaar niet langer in de molen wonen.
Literatuurverwijzingen:
Hoek, Arie van der m.m.v. Matthijs A. Struijs, 'Eeuwen leven van de wind' (Vlaardingen 1990)

© Foto: Rob Pols (28-4-2007).

© Foto: Rob Simons (5-4-2006).

© Foto: Rob Simons (5-4-2006).

© Foto: Rob Simons (5-4-2006).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 26 mei 2013 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Aeolus, Vlaardingen home vorige pagina