Nederlandse Molendatabase
Streefkerk, Zuid-Holland

Kleine (Tiendweg) Molen

1119

Kleine (Tiendweg) Molen

onbekend
Wipmolen
Wipmolen
Poldermolen
Beneden Tiendweg 7
2959 BA Streefkerk
X: 110308 Y: 434365
N 51.896004 O 4.737898
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Molenwaard
Gemeente Streefkerk, sectie A, nr. 3094
SIMAV
SIMAV sinds 1957, daarvoor de polder Streefkerk & Kortenbroek
Maalvaardig in circuit
2014: 80.070
2013: 64.728
2012: 125.055
2011: 2.079 (restauratie)
2010: 558.767
Vh. Bemalen van de polder Streefkerk en Kortenbroek (1e trap), thans buiten bedrijf, woning
Jolanda de Vries
Op afspraak
Zeer groot
ZH164
01493
34923

Kleine (Tiendweg) Molen

Constructie

Constructie

Ondertoren, gedekt met riet, op veldmuren van 0,25 m.
Bovenhuis zwart geteerd
24,60 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft van 1935 tot 1977 op de binnenroede het systeem-Dekker gehad. Bij de grote restauratie van 1977/'78 werd weer Oud-Hollandse ophekking aangebracht.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0227 buiten 1977 1978 buiten aanw. 24.60
klik voor meer info Derckx 0228 binnen 1977 1978 binnen aanw. 24.50
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Penn & Comp, F.J. 0302 1865 1865? aanw. 05.42
Zetelkruiwerk; kruirad met hoge bank
Vaste Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; evenaar
Open ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 5,70 m.; breedte 0,48 m.
Woning in de molen
Bovenwiel 58 kammen
Bovenschijfloop 31 staven
Onderschijfloop 23 staven
Onderwiel 78 kammen
Overbrengingsverhouding 1, 81 : 1
Fa. de Gelder, Arkel (1977/78)

Kleine (Tiendweg) Molen

Kleine (Tiendweg) Molen

Verwijzingen

Verwijzingen

bezoek allemolens.nl voor historische foto’s en documenten.

Kleine (Tiendweg) Molen

Geschiedenis

Geschiedenis

Het bouwjaar van deze molen is niet bekend: hij was in ieder geval vóór 1751 aanwezig. De molen maakte als ondermolen deel uit van een getrapte bemaling van de polder Streefkerk c.a. Drie onder- en twee bovenmolens maalden het water via een hoge boezem uit op de Lek.
 
In 1775 werd het maken van een nieuwe stenen wielbak aanbesteed. Of dit is uitgevoerd is twijfelachtig, want op 15 februari 1786 vond eveneens een openbare inschrijving plaats voor het vernieuwen ervan. Laagste inschrijver was Ary van Spijk, aan wie het werk voor ƒ 439,- werd gegund.

In 1838 blijkt het scheprad te zijn ondergebracht in een ijzeren ommanteling. In een bestek van uit te voeren onderhoud aan de molen wordt deze overkapping 'het kabbelhuis' genoemd.
In 1855 werden aan de molen een nieuwe bovenzetel, steenburrie, vier nieuwe klossen om de koker en een nieuw storm- en trapbint aangebracht. Of dat een gevolg was van de schade die de molen op 17 augustus 1854 opliep, is niet duidelijk. Toen moet er namelijk brand zijn geweest.

In oktober 1935 kocht het polderbestuur een gebruikte binnenroede die door molenmakerij Gebr. van Beek uit Nieuwe Wetering werd opgehekt en voorzien van het systeem-Dekker. Een groot succes werd het niet: al op 19 november liet het polderbestuur aan Van Beek weten niet erg tevreden te zijn omdat de molen erg onregelmatig draaide en bij rukwinden 'holde'. Werd de molen iets uit de wind gekruid dan klapperden de zeilen weer. Onderhandelingen met Van Beek hadden echter geen resultaat. Het wieksysteem bleef gehandhaafd en de nukken ervan werden op de koop toe genomen.

Met de keuze voor elektrische bemaling kwam in 1951 een einde aan het actieve bestaan van één van de interessantste molengroepen van Nederland. Alle vijf molens raakten vervolgens ernstig in verval en de twee bovenmolens verdwenen resp. in 1962 en 1979 door brand. Omdat sloop dreigde werd de molen in 1957 door de SIMAV voor een symbolisch bedrag gekocht, sterker nog: deze stichting werd in eerste instantie speciaal opgericht om de molengroep van Streefkerk te redden.
Voorlopig gebeurde er echter niets: om vijf molens te kunnen redden was zeer veel geld nodig en dat was er in eerste instantie niet.

Pas in 1977-1978 kwam De Kleine Molen, die zich inmiddels in ruïneuze staat bevond, aan de beurt. De gehele kap, constructiedelen van het bovenhuis, het wiekenkruis, de staart, het rietdek van de ondertoren, kozijnen, ramen en deuren en de schoepen van het scheprad moesten worden vernieuwd. Daarnaast ook nog een groot deel van het metselwerk van de waterlopen. Het in deze streek wat ongebruikelijke, maar voor de molen wel karakteristieke kabbelhuis werd verwijderd. Het scheprad wordt nu half omsloten door een houten schot.
De kosten van deze restauratie bedroegen ƒ 300.127,73. Op 25 september 1978 werd de molen feestelijk in gebruik gesteld.

Omdat hoge boezem én de twee bovenmolens verdwenen zijn, is uitmalen voor deze molen niet meer mogelijk: er is circuitbemaling voor de waterverversing van de polder Streefkerk en Kortenbroek.

Net als bij de overige wipmolens van deze polder zijn de onderste kapdelen niet rechtstreeks op de daklijsten genageld maar op een horizontaal liggende plank die rust op enkele klossen welke zijn aangebracht tegen de buitenzijde van de daklijsten.

In 2010 onderging deze molen grondig herstel aan de waterlopen en werden diverse balken in het bovenhuis behandeld tegen schade, veroorzaakt door de bonte knaagkever.

Kleine (Tiendweg) Molen

Aanvullingen

Aanvullingen


Op 9 december 1939 verbrandde bij deze molen de penbalk (nadat het achterlager heet was gelopen); van de Oude Weteringmolen sneuvelde drie dagen later een roede (zie bij die molen, onder 'Trivia'). Aldus kwam de bemaling van deze polder tijdelijk in ernstige problemen. 

Kleine (Tiendweg) Molen

Overige foto's

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Kleine (Tiendweg) Molen, Streefkerk home vorige pagina