Nederlandse Molendatabase  
Streefkerk, Zuid-Holland
Algemeen
Database nr. 1116
Inventaris nr. ZH165
Naam Broekmolen
Bouwjaar 1581
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Achterdijk
Streefkerk
Rijksdriehoek X: 110675 Y: 432851
toon op kaart
Gemeente Liesveld
Kadaster Gemeente Streefkerk, sectie A, nr. 2054
Monumentennummer 34922
Landsch. waarde Bijzonder groot
Eigenaar SIMAV sinds 1-02-2008; daarvoor Waterschap Rivierenland sinds 2005
Bedrijfsvaardigheid In restauratie (zie 'Geschiedenis')
Bestemming Bemalen van de afdeling Kortenbroek van de polder Streefkerk en Kortenbroek, thans op vrijwillige basis; woning
Molenaar Jan Noorlander
Omwentelingen 2007: 266.121
2008: 261.121
2009:  0 (stilgezet)
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

© Foto: Rob Pols (15-07-2006).   
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met riet
Kap Bovenhuis zwart geteerd; kap gedekt met gepotdekselde planken
Vlucht 25,00 m.
Wiekenvorm Systeem Fauel op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pannevisg.n.binnen??198124.40 m.
klik voor meer info Derckx0408buiten19811981201025.00 m.
klik voor meer info Derckx0409binnen19811981201024.80 m.
klik voor meer info Pot1087buiten18771877?198124.40 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed.A. --18641872-05.58 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruirad
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; evenaar
Inrichting Open ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 5,50 m.; breedte 0,35 m.
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 68 kammen
Bovenschijfloop 35 staven, steek 12,8 cm.
Onderschijfloop 23 staven
Onderwiel 94 kammen, steek 15,4 cm.
Overbrengingsverhouding 2,10 : 1
Versiering
Bovenhuis en wiekenkruis van deze molen zijn geheel geteerd, met als opvallende accenten de witte borstnaald en consoles.
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01496
Geschiedenis
Op de plaats van de huidige molen stond voor 1581 al een molen. In een resolutie uit dat jaar, handelend over de schouw over de kunstwerken van het waterschap, is al sprake van ‘de Broeckmolen’.

De molen werd in 1948 voorzien van het toen vrijwel nieuwe wieksysteem Fauël; zowel vóór als na het aanbrengen van de fokken werden metingen verricht over de effecten van dit systeem. Uit de metingen bleek dat bij gebruik van fokken de molen bij aanmerkelijk minder wind al kon malen.
Na de buitengebruikstelling in 1957 werd de polder verplicht de Broekmolen in maalvaardige staat te houden. Dit betekende in de praktijk ontsnapping aan het noodlot van de andere vijf molens van deze polder: ernstige verwaarlozing en (in twee gevallen) een fatale brand.

In de samenstelling van de zijbinten van dit bovenhuis is een opvallende constructiefout gemaakt: de twee paren achterste steekbanden zijn 'trekkend' in plaats van 'stekend' geplaatst.
De twee onderste kapdelen zijn genageld op een plank, rustend op een vijftal klossen die zijn aangebracht langs de buitenzijde van de daklijsten. Bij de overige wipmolens van deze polder komt (en kwam) deze constructiemethode ook voor, evenals (tot 1979) bij de Achterlandse Molen van de polder Liesveld.

In november 2008 werd de molen stilgezet vanwege de algeheel slechte staat van het bovenhuis. Sindsdien wachtte deze molen op een ingrijpende herstelbeurt.

In mei 2010 is begonnen met een zeer ingrijpende restauratie. Donderdag 24 juni werd de molen daartoe geheel onttakeld. Het bovenhuis van de molen bleek erg slecht en zal vrijwel geheel moeten worden vernieuwd.
Aanvullingen
Over de naam:
De aanduiding 'Broekmolen' dateert al uit de 16e eeuw. Deze molen bemaalt het onderdeel Kortenbroek van de Polder Streefkerk en Kortenbroek, vandaar de naam.

© Foto: P. Broekzitter (27-12-2004).

© Foto: Martijn Scholtens (mei 2007).
Tekst

Stuur ons uw teksten over deze molen

Foto's
De redactie is tevreden over de huidige foto's.
Hier vindt u een lijst met molenfoto's die we momenteel wel zoeken.

Laatst bijgewerkt: woensdag 1 september 2010


bovenzijde Colofon en copyrights    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Broekmolen, Streefkerk home vorige pagina