Nederlandse Molendatabase  
Nijetrijne, Frysln
Database nr. 111
Inventaris nr. FR122
Naam De Rietvink
Bouwjaar 1855
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante molen
Functie Poldermolen
Ligging Veendijk 6
8481 JC Nijetrijne
Rijksdriehoek X: 190369 Y: 540942
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Weststellingwerf
Kadaster Gemeente Oudetrijne, sectie B, nr. 2620
Monumentennummer 38871
Landsch. waarde Deze is sterk toegenomen na het begin van de restauratie. De molen komt vrijwel geheel 'uit het hout', na tientallen jaren ingegroeid te hebben gestaan.
Eigenaar R. en L. van der Mark
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de Groote Veenpolder, thans op vrijwillige basis
Molenaar Rolf en Lia van der Mark
Telefoon 06-53174163
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en op afspraak

© Foto: Jos de Jong (29-09-2010)   
Constructie
Romp Houten achtkant, gedekt met riet, met stenen veldmuren
Kap Gedekt met riet
Vlucht 20,10 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Op deze molen is nooit een wiekverbetering toegepast.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0203binnen20092009aanw.20.04 m.
klik voor meer info Vaags0202buiten20092009aanw.20.20 m.
klik voor meer info Pot1276binnen18811881?200820.10 m.
klik voor meer info Pot1277buiten18811881?200820.10 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Enthoven & Co, L.I.055518701870?aanw.-
Kruiwerk Neutenkruiwerk; kruilier
Vang Vlaamse vang: vangbalk met duim: vangstok; pal
Inrichting Houten vijzel 1,35 m.; woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 61 kammen
Bovenbonkelaar 31 kammen, steek 10,0 cm.
Onderwiel 43 kammen
Vijzelwiel 41 kammen, steek 10,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 2,06
Molenmaker Bouw '75, Workum (2009)
Versiering
Eenvoudige baard, wit geverfd, met de opschriften 'Anno 1855' en daaronder 'Riet - vink'
Verwijzingen
Eigen website De Rietvink
Ten-Bruggencatenr. 03877
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De eerste van de zes grote molens, die op de begroting ter voltooiing van de Veenpolder voorkomen, is Molen No. 1 bij de Scheenesluis te Nijetrijne, recht voor de Helomavaart. Op 17 april 1855 wordt een opzichter bij de bouw van de molens benoemd. Men vond n opzichter voldoende, omdat de aannemer slechts met n molen begint.
De traktementen van de molenaars worden op 23 oktober 1855 vastgesteld, de molenaar bij de Scheenesluis verdient 4,- per week plus vrij wonen in de molen en hij wordt tevens sluiswachter.
De molen is intussen klaar en als eerste molenaar wordt op 26 november 1855 Rommert Koenders Dijkstra benoemd zonder de post van sluiswachter voor 3,- per week. Op 26 november wordt hij ontslagen en wordt Rommert Bouwes Oosten benoemd.

Op de bestuursvergadering van 22 december 1857 wordt medegedeeld, dat volgens een bericht in de krant molenaars van de Sint Johannisgaaster Veenpolder 100,- per jaar verdienen plus vrij wonen. De Grote Veenpolder betaalt dus veel te veel. Besloten wordt dan ook de beloning van de molenaars terug te brengen naar 100,- per jaar plus vrij wonen en een stukje land, ingaande 12 mei 1858. Rommert Bouwes Oosten gaat hiermee niet akkoord en neemt ontslag. Als derde molenaar wordt op 23 februari 1858 Gerben Minnes de Hoop benoemd.

Op 6 december 1862 komt het polderbestuur bijeen, omdat de molenaar is overleden. Zijn zoon, Minne Gerbens de Hoop, vraagt het bestuur om de functie van de vader over te mogen nemen, die hij na het overlijden van zijn vader zolang heeft vervuld. Het bestuur is daarmee accoord en hij wordt dus de vierde molenaar.
Op 28 maart 1864 wordt als vijfde molenaar Foppe Fritskes Hepkema benoemd. Op 14 maart 1896 vraagt Hepkema schriftelijk ontslag aan, per 12 mei van dat jaar. Dit ontslag wordt verleend en per 12 mei 1896 wordt als zesde molenaar benoemd Jacob Konings.
Na 35 jaar trouwe dienst als molenaar draagt Jacob Konings in 1931 zijn taak over aan zijn zoon Albert. Deze is nog 33 jaar molenaar, waarna de molen in 1964 buiten bedrijf komt en wordt verkocht aan een particulier.

Vanaf 1964 sleet de molen zijn dagen als recreatiewoning. Uitwendig verkeerde De Rietvink, na ruim 40 jaar vrijwel zonder onderhoud en beweging, in treurige staat. Bovendien werd er niets aan de omgeving gedaan, zodat de molen binnen tien jaar geheel ingegroeid stond: de molen was op het laatst vrijwel niet meer terug te vinden.

Pas in 2008 leek voor deze molen een betere toekomst aangebroken: de vervallen molen werd te koop aangeboden, verkocht en viel vervolgens in goede handen: de nieuwe eigenaren hadden restauratieplannen en kregen hiervoor steun ter plaatse en ook van provincie en monumenteninstanties.

In december 2008 werd begonnen met een ingrijpende restauratie. Eerst werden beide roeden gestreken; het bleek om Potroeden uit 1881 te gaan.
Vanaf de zomer van 2009 werd volop aan deze molen gewerkt.
Alles werd geheel op de ouderwetse manier gedaan, omdat deze molen onbereikbaar is voor groot hijsmaterieel. De molenmakers en vele vrijwilligers hebben bepaald niet stilgezeten. Vernieuwd werden voeghouten, staart en wiekenkruis en vijzel, alsmede het gehele rietdek.
Minstens zo belangrijk als een totale restauratie was het opschonen van de omgeving: er werden honderden bomen en struiken gerooid om deze molen weer 'in beeld' te krijgen.

In juni 2010 maalde deze molen voor het eerst sinds 1964 weer water uit de polder.
Aanvullingen
Over de naam:
De naam "De Rietvink" is pas gegeven toen de molen buiten bedrijf was en verkocht voor recreatiedoeleinden. Vanouds werd deze molen betiteld als de "Nr. 1".
Literatuurverwijzingen:
Rolf en Lia van der Mark, De Rietvink gered. Restauratieverslag van een verweesde molen & realisatie van een droom. Leeuwarden 2010.

© Foto's: Vincent Mepschen (2010).

© foto: Rob Hoving(28-02-2012)

© De molen nog helemaal vrij in het landschap in 1934!
Foto: ? (verzameling Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 16 januari 2013 | Constructie

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Rietvink, Nijetrijne home vorige pagina