Nederlandse Molendatabase
Schiedam, Zuid-Holland

De Noord

1107

De Noord

1803 / 1962
Stellingmolen
Ronde stenen molen
Korenmolen
Noordvest 38
3111 PH Schiedam
X: 86883 Y: 437358
N 51.920529 O 4.397018
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Schiedam
Gemeente Schiedam, sectie A, nr. 762
Gemeente Schiedam
Gemeente Schiedam is eigenaar sinds 1945, daarvoor de fam. Treurniet
Maalvaardig
2014: 203.693
2013: 233.824
2012: 210.191
2011: 205.667
2010: 198.073
Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf; restaurant
Rob Batenburg / Rob Potter e.a.
Het maalgedeelte is in principe niet te bezichtigen.
Onderin de molen is een specialiteitenrestaurant (€€€) gevestigd.
Groot
ZH118A
01174
33266

De Noord

Constructie

Constructie

Ronde stenen molen
Gedekt met dakleer
26,60 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft bij de reconstructie van 1962 geen wiekverbetering gekregen. Vóór 1937 was hier ook Oud-Hollandse ophekking.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags 0131 binnen 2005 2005 binnen aanw. 26.55
klik voor meer info Buurma 0208 Buiten 1987 1988 Buiten aanw. 26.60
klik voor meer info Bremer 0056 buiten 1962 1962 buiten 1988 26.50
klik voor meer info Bremer 0055 binnen 1962 1962 binnen 2005 26.50
klik voor meer info Pot 1666 buiten 1892 1892? buiten 1937? 26.90
klik voor meer info Pot 1528 buiten 1888 1888? buiten 1937? 26.90
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Koning 0202 1910 1962 aanw. 05.30
48 ijzeren rollen; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok
Twee koppel 17der kunststenen, één koppel 17der blauwe stenen; sleepluiwerk
Bovenwiel 65 kammen
Bovenbonkelaar 33 kammen, steek 12,7 cm.
Spoorwiel 117 kammen
Steenschijflopen 33 staven, steek 8,6 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 6,98
van de stelling: 18,50 m.
?? (1803)
Fa. Van de Loo, Kethel (1962)

De Noord

Versiering

Aardige baard, donkergroen geverfd met forse witte krullen aan de onderrand, met de opschriften:
'1803', '1962' en 'De Noord'.

De Noord

Verwijzingen

De Noord

Geschiedenis

Geschiedenis

De huidige molen is tenminste de derde op deze plek: de eerste was een standerdmolen, die in 1707 als ronde stenen molen werd herbouwd. In 1803 werd die molen op zijn beurt afgebroken en vervangen door de huidige hoge stenen molen.

Dit duurde tot 1937: in dat jaar werd de in slechte staat verkerende molen onttakeld; een grote stenen romp bleef over. In 1945 werd de gemeente Schiedam eigenaar van dit restant.

In 1962/1963 volgde rehabilitatie: de molenromp kreeg een nieuwe kap, roeden en stelling en zo werd het weer een fraaie stadsmolen.
Bij deze restauratie is de bovenas van de in 1955 gesloopte molen van poldermolen De Vereeniging te Pieterzijl, Groningen, gebruikt. Deze as, waarvan gietmerk en -jaar deels onder de vulstukken verborgen zitten, is volgens mededeling van een Groninger molenkenner van het fabikaat Koning (Foxham) en dateert uit 1910. Het nummer is niet geheel zeker. Bovenwiel, -bonkelaar en vang zijn afkomstig uit Aurora te Noordbroek, destijds de hoogste molen van de provincie Groningen. Grote delen van de kapconstructie zijn afkomstig van Molen nr. 3 (of: de Oude Molen), één van de twee ondermolens van de polder Nieuw-Lekkerland, die in 1944 asbreuk kreeg, niet meer hersteld en in 1957 geheel gesloopt werd.

Na 1962 bleef de molen voornamelijk statisch monument. Pas vanaf 1970 werd er weer regelmatig met de molen gedraaid. Zo nu en dan werd er in de molen ook gemalen, maar dat was meer bij uitzondering, ook al omdat het onderste gedeelte van De Noord in de jaren '70 van de 20ste eeuw in gebruik werd genomen voor de horeca: eerst als proeflokaal van jeneverproducent Bols; daarna als duur specialiteiten-restaurant. Dat laatste is het nog steeds.

Aan het begin van de 21ste eeuw werd duidelijk, dat de kap grondig herstel nodig had. Op 8 juni 2005 werd deze afgenomen, nadat al eerder de roeden waren kaalgezet en de staart verwijderd. De kap kreeg een zeer grote beurt, waarbij zoveel mogelijk oud materiaal behouden bleef: voeghouten, een groot deel van de overring en de rolwagens zijn allemaal nog van vóór 1962, dus van de Oude Molen van Nieuw Lekkerland. De kapbedekking is bewust naar de jaren'60-situatie gerestaureerd (en niet naar het potdekselwerk, dat er vóór 1937 op zat). Op 24 november 2005 werden de geheel herstelde kap weer geplaatst en de roeden gestoken.

Op wat in Schiedam de overslagzolder heet zit op deze molen nog een groot houten aandrijfwiel om de koning met haakse riempoelie/houten schijf aandrijving uit de tijd dat het gaande werk werd aangedreven met de dieselmotor op de begane grond. Het grote heeft 99 kammen, het aandrijfschijf 13 staven (steek 9 cm.) en de riempoelie op de horizontale as heeft een diameter van 115 cm. De dieselmotor zelf is niet meer aanwezig; die staat tegenwoordig los opgesteld langs de 's Gravelandse weg, vlakbij De Kameel. Het is de bedoeling dat die ooit weer dicht bij De Noord zal worden neergezet.

Eén van de hoger gelegen zolders is vernoemd naar Jan Kies, jarenlang vrijwillig molenaar van De Noord, die in januari 2004 op slechts 43-jarige leeftijd overleed.

De Noord

Aanvullingen

Aanvullingen


Dit is - nog - de hoogste molen ter wereld (als De Hoop te Breda-Princenhage herbouwd is, ligt dat anders...). Altijd werd gedacht dat buurman De Vrijheid dat was, maar na uitvoerige metingen kwam ca. 40 jaar geleden deze molen als hoogste uit de bus, zij het met slechts enige centimeters verschil.

De Noord

Overige foto's
De Noord, Schiedam, Foto's: Rob Pols (links 12-12-2004, rechts 13-12-2010)
© Foto's: Rob Pols (links 12-12-2004, rechts 13-12-2010)
De Noord, Schiedam, Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).
© Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).
De Noord, Schiedam, De Schiedamse molens domineren het stadsbeeld, hier aan de Lange Haven.  Foto: Rob Pols (12-1-2014).
© De Schiedamse molens domineren het stadsbeeld, hier aan de Lange Haven.
Foto: Rob Pols (12-1-2014).
De Noord, Schiedam, De Noord en De Nieuwe Palmboom gezien vanaf de stelling van De Vrijheid.  Foto: Rob Pols (13-1-2013).
© De Noord en De Nieuwe Palmboom gezien vanaf de stelling van De Vrijheid.
Foto: Rob Pols (13-1-2013).
De Noord, Schiedam, Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).
© Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).
De Noord, Schiedam, Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).
© Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Noord, Schiedam home vorige pagina