Nederlandse Molendatabase
Schiedam, Zuid-Holland
Database nr. 1106
Inventaris nr. ZH117A
Ten-Bruggencatenr. 12213
Naam De Nieuwe Palmboom
Bouwjaar 1992, onderbouw deels 1781
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Noordvest 34
3111 PH Schiedam
Rijksdriehoek X: 86998 Y: 437382
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Schiedam
Kadaster Gemeente Schiedam, sectie A, nr. 763
Monumentennummer 33267(ged)
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Stichting de Schiedamse Molens
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen
2011: 365.867
2012: 360.791
2013: 252.357
Bestemming Het malen van graan op professionele basis; museum
Molenaar Theo de Rooij / Matthieu Zuiderwijk / Robert Berkovits / Vincent Mepschen
Telefoon 010 - 4267675 (molen)
Bezoekmogelijkheid
1 april -  31 oktober: dinsdag t/m zondag 11.30 - 17:00 uur.
1 nov - 31 maart: zaterdag 11:30 - 17:00 uur en zondag 12:30 - 17:00 uur.
Gesloten op 1 januari en 1e en 2e Kerstdag.

© Foto: Rob Pols (12-10-2003).
Constructie
Romp Ronde stenen molen
Kap Gedekt met gepotdekselde delen
Vlucht 26,70 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft bij zijn reconstructie geen wiekverbetering gekregen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0722binnen19921992aanw.26.60 m.
klik voor meer info Derckx0721buiten19921992aanw.26.70 m.
klik voor meer info Pot1626binnen18911891?190126.75 m.
klik voor meer info Pot1627buiten18911891?190126.75 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld004819921992aanw.05.73 m.
Kruiwerk Engels met 41 rollen; kruirad
Vang Vlaamse blokvang uit 4 stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Inrichting Eén koppel 17der kunststenen (fabr. Kees Leende); één koppel 17der blauwe stenen; één koppel 17der kunststenen (afkomstig van De Vrijheid); sleepluiwerk
Overbrengingen Bovenwiel 86 kammen
Bovenschijfloop 45 staven, steek 9.96 cm.
Spoorwiel 117 kammen
Steenschijflopen resp. 41, 34 en 40 staven
Overbrengingsverhoudingen resp. 1 : 5,45 / 1 : 6.58 / 1 : 5,59
Hoogte van de stelling: 16,92 m.
Molenmaker Daniël van de Pauwert, Schiedam (1781)
Stichting Restauratiewerkplaats Schiedam (molenmakerswerk), Fa. Leenderts, Schiedam (metselwerk) (1992)
Versiering
Eenvoudige baard met opschrift
ANNO 1992 1781

Gevelsteen met de tekst:

De Palm Boom
De eerste steen gelegt
Door
Ian Bredero
Den 28 april
1781
N.B. Deze steen is inmiddels vrijwel onleesbaar geworden.

Verwijzingen
Eigen website De Nieuwe Palmboom
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger De Palmboom, Schiedam
Geschiedenis
In 1780 gaven Burgemeester en Gecommiteerde Vroedschappen toestemming tot het oprichten van een nieuwe molen. Een aantal coornwijnbranders richtte een compagnieschap op tot bouw en exploitatie van de molen, voor 26 ketels. Op 28 april 1781 legde Jan Bredero de eerste steen.

Op 14 december 1853 werd door een hevige noordoosterstorm een roe afgeworpen; in de val vernielde deze een gedeelte van de balie. Datzelfde jaar was luijongen Johannes van der Klink uit één van de wieken gevallen, nadat iemand te vroeg de vang had gelicht; hij overleefde dit niet.

Tot 1894 werkten hier dagelijks negen personen om mout- en roggemeel te produceren voor de branderijen. Omstreeks 1895 werd het vennootschap Windkorenmolen De Palmboom ontbonden en de molen verkocht aan een 'gewone' graanmolenaar. Zo werd dit van een 'brandermolen' een 'bakkersmolen'. In 1899 werd Pieter Treurniet eigenaar.

Op 19 juli 1901 brak er brand uit in de aan de overzijde van de Noordvest gelegen stoombranderij De Kraton. Door de overslaande vonken onstond er ook brand op De Palmboom en die bleek niet meer te blussen: de molen brandde geheel uit.
Er volgde geen herstel: de romp werd tot halverwege de tweede zolder gesloopt en voorzien van een kapje. Treurniet treurde evenwel niet maar verhuisde zijn bedrijf naar de naastgelegen Noordmolen; ondertussen verhuurde hij de peperbus van De Palmboom voor opslag.

Rond 1955 werd J.J. Fontijne eigenaar. Deze bracht de tweede zolder omlaag zodat er ruimte kwam voor een extra zolder (die nog steeds aanwezig is). Hij gebruikte tot 1986 de molenstomp als garage voor zijn vrachtwagen en voor opslag van pompen. Daarna kocht de gemeente dit molenrestant aan.

In deze periode lagen al plannen klaar om deze molenstomp weer te completeren tot maalvaardige molen. Het werd een feit: op 6 mei 1987 gaf mr. Pieter van Vollenhoven, geboren Schiedammer, het startsein voor de herbouw.
Eerst werd de stomp gerestaureerd en voorzien van een nieuwe fundering, waarna in 1989 werd begonnen om de romp weer geheel op te metselen.
Op 26 september 1992 werden de roeden gestoken en op 14 mei 1993 volgde de officiële ingebruikname, wederom door Pieter van Vollenhoven.

In De Nieuwe Palmboom werd het Nederlands Malend Korenmolenmuseum gevestigd. Vervolgens werd er gemalen, onder meer voor Branderij De Tweelingh die sinds 1986 Notaris moutwijnjenever vervaardigde uit mais-, rogge- en moutmeel.
Exploitant van het molengedeelte was Stichting Molen De Vrijheid, molenaar werd Leen Sprong die vanaf 1989 daar in dienst was. De molen kreeg een breek- en een pletwals op de vierde zolder, zodat er diverse soorten granen geplet en gebroken konden worden voor het Echte Bakkersgilde.

In 1999 nam Niek Boekestein jr. (van de Aeolus in Vlaardingen) de bedrijfsleiding van diverse Schiedmase molens over. Zijn plotselinge overlijden, op 1 april 2000, maakte helaas een voorlopig einde aan alle maalactiviteiten.

Gedraaid werd er daarna nog veel: ook werd voor deze molen een stadsmolenaar benoemd, die de molen zeer vaak in beweging zet. Inmiddels wordt er ook weer geregeld gemalen.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen werd vanouds 'De Palmboom' genoemd. Nadat de molen in 1901 door brand grotendeels werd verwoest, bleef het restant die naam dragen.
Bij de grote reconstructie van 1992 is gekozen voor de naam 'De Nieuwe Palmboom'.
Overige foto's

© De Nieuwe Palmboom gefotografeerd vanaf buurman De Noord.
Foto: Robert van 't Geloof (4-5-2007).

© Foto: Rob Pols (april 2003).

© Foto: Rob Pols (13-1-2013).

© Foto: Vincent Mepschen (15-6-2013).

© De uitgebrande Palmboom, een dag na de brand van 19 juli 1901.
Foto: J. van Diggelen. (met dank aan Frans Kroon).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 6 januari 2014 | Tellerstand

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Nieuwe Palmboom, Schiedam home vorige pagina