Nederlandse Molendatabase  
Schiedam, Zuid-Holland
Database nr. 1105
Inventaris nr. ZH119
Naam De Drie Koornbloemen
Bouwjaar 1770
Type Stellingmolen
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Korenmolen
Ligging Vellevest 5
3111 PR Schiedam
Rijksdriehoek X: 86581 Y: 437047
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Schiedam
Kadaster Gemeente Schiedam, sectie A, nr. 1731
Monumentennummer 33287
Landsch. waarde Groot
Eigenaar Gemeente Schiedam sinds 1976; daarvoor de fam. Van Voorden
Bedrijfsvaardigheid In restauratie
Omwentelingen
2013: 306.108
Bestemming Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Molenaar Theo de Rooij
Bezoekmogelijkheid Op afspraak

© De Drie Koornbloemen met kale roeden, in afwachting van het strijken van deze.
Foto: Rob Pols (21-2-2014).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen, deels gepleisterd en gewit
Kap Gedekt met gepotdekselde planken en EPDM
Vlucht 26,20 / 26,40 m.
Wiekenvorm Binnenroede Oud-Hollands; buitenroede systeem-Fauël met automatische remkleppen
Wiekverbeteringen Vanaf 1979 had deze molen op beide roeden het systeem-Fauël (fokwieken) met automatische remkleppen. Daarvoor was deze molen steeds Oud-Hollands opgehekt geweest.
Na het vervangen van de roeden in 2014: binnenroede Oud-Hollands (zonder bordschroot, mŽt spoorijzers); buitenroede systeem-Fauël (fokwieken) met automatische remkleppen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0318buiten20142014aanw.26.40 m.
klik voor meer info Vaags0319binnen20142014aanw.26.20 m.
klik voor meer info Bremer0141binnen19681979201426.60 m.
klik voor meer info Bremer0142buiten19681979201426.60 m.
klik voor meer info Pot2281buiten19131913?197026.30 m.
klik voor meer info Pot2071binnen19071907?197826.30 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed.A.028818641864?aanw.05.69 m.
Kruiwerk 46 houten rollen; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Inrichting Twee koppel 17der kunststenen; ŽŽn koppel 16der blauwe stenen; sleepluiwerk; elektrisch luiwerk; koekenbreker; restanten van een pelwerk.
Overbrengingen Bovenwiel 83 kammen
Bovenschijfloop 38 staven, steek 10,9 cm.
Spoorwiel 114 kammen
Steenschijflopen kunststenen 31 en 36 staven, blauwe stenen 30 staven; schijfloop vm. 4e koppel, 28 staven, steek 9,0 cm.
Overbrengingsverhoudingen resp. 1 : 8,03, 1 : 6,91, 1 : 8,30
Hoogte van de stelling: 16,00 m.
Versiering
Eenvoudige baard, groen geverfd, wit afgebiesd met opschrift:
AN NO
1770
WH WH

Fraai snijwerk in het bovenwiel:
7
ID 17 70
24

Aan de oostzijde een zeer fraaie gevelsteen met opschrift:
DE DRIE KOORN BLOEMEN
D’EERSTE STEEN GELEYT
DEN 16 MEY 1770
DOOR IOHs BRAAMKAMP
Verwijzingen
Eigen website De Drie Koornbloemen
Ten-Bruggencatenr. 01172
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De Vroedschap van Schiedam gaf op 26 februari 1770 toestemming tot het bouwen van de molen, waarbij rekening gehouden moest worden met de reeds bestaande molens De West en De Star; de molen mocht niet hoger worden in verband met de windvang van voorgenoemde molens.
De Drie Koornbloemen was de eerste moutmolen na 43 jaar die gebouwd werd in opdracht van een "Compagnieschap van geïnteresseerden" (branders). Erg lang heeft de molen niet gemalen voor die branders (toen 18 personen), want al in 1814 werd dit een 'bakkersmolen'.

In 1844 werd de molen verbouwd; de maalstenen verhuisden een zolder hoger en werden tot vier uitgebreid. Tevens kwamen er twee pelstenen bij waarmee, in ieder geval tot 1917, voornamelijk rijst gepeld werd. Dit alles gebeurde in opdracht van Willem Kouwenhoven, die vanaf 12 maart 1831 eigenaar was. Hij was het ook die, waarschijnlijk in 1832, een woning in de molen realiseerde en een huisje tegen de molen liet bouwen. Hierbij werd de zijgevel van een naastgelegen pandje van de Vlaardinger Poort en de verbindingsmuur tussen de molen en de poort gebruikt, zodat de huisje een wat vreemd uiterlijk kreeg. EŽn muur bouwen en een dak er op was voldoende. Ook werden er grote vensters in de molenromp gemaakt. Behalve voor malen en pellen werd de molen toentertijd ook gebruikt voor het zagen van mahoniehout.
Willem Kouwenhoven bleef molenaar tot 1882, toen zijn zoon Jan het molenaarschap overnam. Deze overleed al in 1895 en toen werd de derde generatie Kouwenhoven, opnieuw een Willem, molenaar.

Op 10 juni 1927 verkocht Willem Kouwenhoven de molen aan Jacob Poot, een Vlaardingse graanhandelaar. In die tijd 'sierden' reclames de molenromp, maar de molen raakte in verval en werd in 1935 alweer verkocht aan de Schiedamse molenvriend J.R. Sjoer, die met veel moeite een restauratie kon laten uitvoeren. Vervolgens ging Sjoer, zomer 1938, malen voor zijn eigen steen- en tegelbedrijf. Op windkracht werden stenen tot gruis gemalen via een 'kogelmolen'. Deze kogelmolen stond helemaal beneden en werd via een voormalige steenschijfloop en een lange stalen as door het spoorwiel aangedreven. Het zal veel stof en lawaai hebben gegeven!
Sjoer hield dit een aantal jaren vol en verhuurde in 1951 de molen aan P. van Voorden, die hier een graan- en veevoederbedrijf startte.

In 1955 werd Van Voorden eigenaar en liet een jaar later enige herstelwerkzaamheden uitvoeren. Langzamerhand werd de windkracht echter minder gebruikt. In 1970 werd de molen stilgezet en de buitenroede, die onbetrouwbaar was geworden, verwijderd.
In 1976 werd de gemeente Schiedam eigenaar: het onderhoud was voor Van Voorden niet langer op te brengen. 

Drie jaar later werd de molen zodanig gerestaureerd, dat deze weer kon draaien: twee Bremer-roeden, afkomstig van De Vrijheid, werden hier gestoken en voorzien van fokwieken met remkleppen; dringend was ook een nieuwe stelling nodig. Maalvaardig maken kwam vijf jaar later, tegelijk met herstelwerk aan de molenromp.
Arie van Voorden, die zijn vader inmiddels was opgevolgd, bleef tot augustus 1991 huurder (hij huurde de molen tot stellinghoogte), waarna hij zijn bedrijf beëindigde.
Sindsdien staat de molen leeg, met een onderbreking van febr. 1996 tot april 1998, toen de molenaars van de uitgebrande Walvisch hun winkeltje onderin deze molen voerden.
In het voorjaar van 1999 werden molenaarshuisje en de woning in de molen gerestaureerd.

In 2003 is veel aan de molen gebeurd: de gehele tweede en derde zolder; daarbij zijn tevens alle balkkoppen hersteld met kunsthars. De molenromp werd ontdaan van algen en mos en enkele scheuren onder de stelling zijn ingeboet. De rest van de molen is geschilderd, zodat hij er weer fris uitziet. Een zinken goot is rond de binnenkant van de stelling aangebracht om het regenwater af te voeren, dat van de romp boven de stelling komt.

Ondertussen gaf het metselwerk weer de nodige zorgen: vooral de bovenkant van de romp vertoonde scheuren. Om te kijken of deze nog 'werkten' werd in 2003 een groot aantal meetpunten aangebracht. Als gevolg viel het besluit om in het vroege najaar van 2013 te starten met groot herstel van het metselwerk.

In het voorjaar van 2014 werden beide roeden kaalgezet en later ook gestreken om gecontroleerd te worden op plaatdikte en levensverwachting. Verder werden werkzaamheden aan de staart voorbereid.

In juni 2014 zijn twee nieuwe roeden gestoken en een staartbalk aangebracht. Ook is het metselwerk inmiddels geheel hersteld.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen heeft, gezien de gevelsteen, zijn naam al vanaf de bouw.

© Het merkwaardige wiel dat deel heeft uitgemaakt van het vroegere pelwerk. De functie van het wiel is (nog) niet helemaal duidelijk. Foto: Rob Pols (28-2-2004).

© Foto: Rob Pols (28-2-2004).

© Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).

© Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).

© Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).

© De Drie Koornbloemen rond 1925.
Foto: ? (verzameling Frans Kroon).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 28 juni 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Drie Koornbloemen, Schiedam home vorige pagina