Nederlandse Molendatabase
Schiedam, Zuid-Holland
1105
De Drie Koornbloemen
1770
Stellingmolen
Ronde stenen molen
Vellevest 5
3111 PR Schiedam
X: 86581 Y: 437047
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Schiedam
Gemeente Schiedam, sectie A, nr. 1731
Gemeente Schiedam
Gemeente Schiedam is eigenaar sinds 1976; daarvoor de fam. Van Voorden
Maalvaardig
2014: 125.225
2013: 306.108
Vh. het malen van graan, thans buiten bedrijf
Theo de Rooij / Tim Dreessen
Op afspraak
Groot
ZH119
01172
33287
Constructie
Ronde stenen molen, deels gepleisterd en gewit
Gedekt met gepotdekselde planken en EPDM
26,20 / 26,40 m.
Binnenroede Oud-Hollands; buitenroede systeem-Fauël met automatische remkleppen
Vanaf 1979 had deze molen op beide roeden het systeem-Fauël (fokwieken) met automatische remkleppen. Daarvoor was deze molen steeds Oud-Hollands opgehekt geweest.
Na het vervangen van de roeden in 2014: binnenroede Oud-Hollands (zonder bordschroot, mét spoorijzers); buitenroede fokwieken met automatische remkleppen.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags 0318 buiten 2014 2014 buiten aanw. 26.40
klik voor meer info Vaags 0319 binnen 2014 2014 binnen aanw. 26.20
klik voor meer info Bremer 0141 binnen 1968 1979 binnen 2014 26.60
klik voor meer info Bremer 0142 buiten 1968 1979 buiten 2014 26.60
klik voor meer info Pot 2281 buiten 1913 1913? buiten 1970 26.30
klik voor meer info Pot 2071 binnen 1907 1907? binnen 1978 26.30
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed. A. 0288 1864 1864? aanw.
46 houten rollen; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Twee koppel 17der kunststenen; één koppel 16der blauwe stenen; sleepluiwerk; elektrisch luiwerk; koekenbreker; restanten van een pelwerk.
Bovenwiel 83 kammen
Bovenschijfloop 38 staven, steek 10,9 cm.
Spoorwiel 114 kammen
Steenschijflopen kunststenen 31 en 36 staven, blauwe stenen 30 staven; schijfloop vm. 4e koppel, 28 staven, steek 9,0 cm.
Overbrengingsverhoudingen resp. 1 : 8,03, 1 : 6,91, 1 : 8,30
van de stelling: 16,00 m.
Eenvoudige baard, groen geverfd, wit afgebiesd met opschrift:
AN NO
1770
WH WH

Fraai snijwerk in het bovenwiel:
7
ID 17 70
24

Aan de oostzijde een zeer fraaie gevelsteen met opschrift:
DE DRIE KOORN BLOEMEN
D’EERSTE STEEN GELEYT
DEN 16 MEY 1770
DOOR IOHs BRAAMKAMP
Verwijzingen
Geschiedenis
De Vroedschap van Schiedam gaf op 26 februari 1770 toestemming tot het bouwen van de molen, waarbij rekening gehouden moest worden met de reeds bestaande molens De West en De Star; de molen mocht niet hoger worden in verband met de windvang van voorgenoemde molens.
De Drie Koornbloemen was de eerste moutmolen na 43 jaar die gebouwd werd in opdracht van een „Compagnieschap van geïnteresseerden" (branders). Erg lang heeft de molen niet gemalen voor die branders (toen 18 personen), want al in 1814 werd dit een 'bakkersmolen'.

In 1844 werd de molen verbouwd; de maalstenen verhuisden een zolder hoger en werden tot vier uitgebreid. Tevens kwamen er twee pelstenen bij waarmee, in ieder geval tot 1917, voornamelijk rijst gepeld werd. Dit alles gebeurde in opdracht van Willem Kouwenhoven, die vanaf 12 maart 1831 eigenaar was. Hij was het ook die, waarschijnlijk in 1832, een woning in de molen realiseerde en een huisje tegen de molen liet bouwen. Hierbij werd de zijgevel van een naastgelegen pandje van de Vlaardinger Poort en de verbindingsmuur tussen de molen en de poort gebruikt, zodat de huisje een wat vreemd uiterlijk kreeg. Eén muur bouwen en een dak er op was voldoende. Ook werden er grote vensters in de molenromp gemaakt. Behalve voor malen en pellen werd de molen toentertijd ook gebruikt voor het zagen van mahoniehout.
Willem Kouwenhoven bleef molenaar tot 1882, toen zijn zoon Jan het molenaarschap overnam. Deze overleed al in 1895 en toen werd de derde generatie Kouwenhoven, opnieuw een Willem, molenaar.

Op 10 juni 1927 verkocht Willem Kouwenhoven de molen aan Jacob Poot, een Vlaardingse graanhandelaar. In die tijd 'sierden' reclames de molenromp, maar de molen raakte in verval en werd in 1935 alweer verkocht aan de Schiedamse molenvriend J.R. Sjoer, die met veel moeite een restauratie kon laten uitvoeren. Vervolgens ging Sjoer, zomer 1938, malen voor zijn eigen steen- en tegelbedrijf. Op windkracht werden stenen tot gruis gemalen via een 'kogelmolen'. Deze kogelmolen stond helemaal beneden en werd via een voormalige steenschijfloop en een lange stalen as door het spoorwiel aangedreven. Het zal veel stof en lawaai hebben gegeven!
Sjoer hield dit een aantal jaren vol en verhuurde in 1951 de molen aan P. van Voorden, die hier een graan- en veevoederbedrijf startte.

In 1955 werd Van Voorden eigenaar en liet een jaar later enige herstelwerkzaamheden uitvoeren. Langzamerhand werd de windkracht echter minder gebruikt. In 1970 werd de molen stilgezet en de buitenroede, die onbetrouwbaar was geworden, verwijderd.
In 1976 werd de gemeente Schiedam eigenaar, het onderhoud was voor Van Voorden niet langer op te brengen. 

Drie jaar later werd de molen zodanig gerestaureerd, dat deze weer kon draaien: twee Bremer-roeden, afkomstig van De Vrijheid, werden hier gestoken en voorzien van fokwieken met remkleppen; dringend was ook een nieuwe stelling nodig. Maalvaardig maken kwam vijf jaar later, tegelijk met herstelwerk aan de molenromp.
Arie van Voorden, die zijn vader inmiddels was opgevolgd, bleef hier tot augustus 1991 werkzaam (hij huurde de molen tot stellinghoogte), waarna hij zijn bedrijf beëindigde.
Sindsdien staat de molen leeg, met een onderbreking van febr. 1996 tot april 1998, toen de molenaars van de uitgebrande Walvisch hun winkeltje onderin deze molen voerden.
In het voorjaar van 1999 werden molenaarshuisje en de woning in de molen gerestaureerd.

In 2003 is veel aan de molen gebeurd: de gehele tweede en derde zolder; daarbij zijn tevens alle balkkoppen hersteld met kunsthars. De molenromp werd ontdaan van algen en mos en enkele scheuren onder de stelling zijn ingeboet. De rest van de molen is geschilderd, zodat hij er weer fris uitziet. Een zinken goot is rond de binnenkant van de stelling aangebracht om het regenwater af te voeren, dat van de romp boven de stelling komt.

Ondertussen gaf het metselwerk weer de nodige zorgen: vooral de bovenkant van de romp vertoonde scheuren. Om te kijken of deze nog 'werkten' werd in 2003 een groot aantal meetpunten aangebracht. Als gevolg viel het besluit om in het vroege najaar van 2013 te starten met groot herstel van het metselwerk.

In het voorjaar van 2014 werden beide roeden kaalgezet en later ook gestreken om gecontroleerd te worden op plaatdikte en levensverwachting. Verder werden werkzaamheden aan de staart voorbereid. Besloten werd om beide gelaste roeden te vervangen door nieuwe.

In juni 2014 zijn twee nieuwe roeden gestoken en een staartbalk aangebracht. Ook is het metselwerk inmiddels geheel hersteld.
Aanvullingen

Deze molen heeft, gezien de gevelsteen, zijn naam al vanaf de bouw.
Overige foto's
De Drie Koornbloemen, Schiedam, De molen is na de laatste restauratie weer veel draaiend te zien.  Foto: Rob Pols (4-1-2015).
© De molen is na de laatste restauratie weer veel draaiend te zien.
Foto: Rob Pols (4-1-2015).
De Drie Koornbloemen, Schiedam, Aan de toppen van de roede met het Oudhollands wieksysteem zijn spoorijzers in plaats van kluften aangebracht. Dit is besloten na bestudering van een oude foto.  Foto: Rob Pols (3-8-2014).
© Aan de toppen van de roede met het Oudhollands wieksysteem zijn spoorijzers in plaats van kluften aangebracht. Dit is besloten na bestudering van een oude foto.
Foto: Rob Pols (3-8-2014).
De Drie Koornbloemen, Schiedam, Boven: het merkwaardige wiel dat deel heeft uitgemaakt van het vroegere pelwerk. De functie van het wiel is (nog) niet helemaal duidelijk.  Onder: één van de twee oorspronkelijke pelstenen.  Foto's: Rob Pols (boven 28-2-2004, onder 13-9-2014).
© Boven: het merkwaardige wiel dat deel heeft uitgemaakt van het vroegere pelwerk. De functie van het wiel is (nog) niet helemaal duidelijk.
Onder: één van de twee oorspronkelijke pelstenen.
Foto's: Rob Pols (boven 28-2-2004, onder 13-9-2014).
De Drie Koornbloemen, Schiedam, Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).
© Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).
De Drie Koornbloemen, Schiedam, Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).
© Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).
De Drie Koornbloemen, Schiedam, Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).
© Foto's: Vincent Mepschen (15-6-2013).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Drie Koornbloemen, Schiedam home vorige pagina