Nederlandse Molendatabase
Rijswijk, Zuid-Holland
Database nr. 1098
Inventaris nr. ZH090
Ten-Bruggencatenr. 12343
Naam Schaapweimolen
Bouwjaar 1825 / 1988
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Poldermolen
Ligging Molenwetering 2
2286 KP Rijswijk
Rijksdriehoek X: 81141 Y: 448122
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Rijswijk
Kadaster Gemeente Rijswijk, sectie I, nr. 1990
Monumentennummer 20041
Landsch. waarde Wordt inmiddels sterk verminderd door beplantingen en verlelijkt door een koppelstation van het elektriciteitsnet (zie ook 'Geschiedenis')
Eigenaar Hoogheemraadschap van Delfland sinds 1988, daarvoor de gemeente Rijswijk sinds 1960, daarvoor de Schaapwei- en Plaspoelpolder
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 110.850
2010: 91.183
2011: 142.200
2012: 106.310
2013: 79.896
Bestemming Bemalen van de Hoekpolder op vrijwillige basis
Molenaar Wim Hazeu
Telefoon 06-19662701
Bezoekmogelijkheid In principe als de molen draait

© Foto: Rob Pols (21-5-2005).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op hoge gemetselde voet van 1,90 m.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 20,80 m.
Wiekenvorm Systeem Fauël met automatische remkleppen op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0589buiten19881988aanw.20.80 m.
klik voor meer info Derckx0590binnen19881988aanw.20.65 m.
klik voor meer info Westrag.n.buiten19601960?198820.30 m.
klik voor meer info Westrag.n.binnen19601960?198820.30 m.
klik voor meer info Pot2215binnen19111912?196020.75 m.
klik voor meer info Pot2216buiten19111912?196020.85 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje04191866-aanw.04.70 m.
Kruiwerk 42 houten rollen; kruirad
Vang Vlaamse vang; vangbalk met haak; gaffelvormige vangtrommel
Inrichting IJzeren scheprad, Ø 4,70 m. breed 0,54 m. Wateras: gietijzer fabr. De Prins van Oranje no. 965
Woning in de molen (niet in gebruik)
Overbrengingen Bovenwiel 54 kammen
Bovenschijfloop 31 straven, steek 13,0 cm.
Onderschijfloop 19 staven
Onderwiel 72 kammen, steek 15,0 cm.
Overbrengingsverhouding 2,18 : 1
Versiering
Fraaie baard, lichtblauw geverfd, aan de onderzijde geschulpt, met afbeeldingen van drie schapen, een hart en de initialen van de bouwers FLM (Frederik Lakeman) en JB (Jan Blok) en het jaartal 1826.
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit Schaapweidemolen (2e), Rijswijk
Geschiedenis
Voorganger van de huidige molen was een wipmolen, die op 28 november 1825 afbrandde. In dat jaar werd op dezelfde plek de huidige molen gebouwd, met gebruikmaking van de krimpmuren en waterlopen van de verbrande molen.
In 1944 kwam een eind aan de windbemaling van de Schaapweipolder door het dempen van de molensloot i.v.m. de aanleg van een anti-tankgracht door de Duitsers. Een motorgemaal van de naburige Plaspoelpolder nam toen de bemaling van de beide gecombineerde polders op de Schie over.

Na de oorlog fuseerde de Schaapweipolder met de Plaspoelpolder. De molen is daarna nog beperkt gebruikt: de onderhoudstoestand was niet zo best meer. Bovendien was de windkracht ook niet noodzakelijk meer, omdat het gemaal van de Plaspoelpolder goed voor zijn taak berekend was.
In 1960 werd de molen eigendom van de gemeente Rijswijk en deze liet kort daarna de molen restaureren. Tussen 1960 en 1988 kon de molen het resterende gedeelte van beide polders (die inmiddels behoorlijk van woningen en kantoren waren voorzien) bemalen.

In verband met de verlenging van de autosnelweg A4 werd de molen in 1988 verplaatst (de plannen hiervoor bestonden al jaren) en werd vervolgens op een nieuwe fundering neergezet om de Hoekpolder onder Rijswijk te bemalen.
Sinds 1988 is de molen eigendom van het Hoogheemraadschap van Delfland.

Helaas: na de overplaatsing van 1988 is de omgeving van de molen steeds meer onder druk komen te staan. De molen wordt bedreigd door beplantingen en ontsierd door een koppelstation en bijbehorende elektriciteitsleidingen.
Begin 2008 zijn de berichten over vergroting en verhoging van het koppelstation, en de daarbij noodzakelijke hogere elektriciteitsmasten, erg dichtbij gekomen. De omgeving zal daardoor nog verder achteruit gaan, zo niet onhoudbaar worden.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de polder die hij op zijn vorige locatie bemaalde.
Literatuurverwijzingen:
Gerdien van Vianen, De Schaapweimolen, een monument in de Rijswijkse polder. Rijswijk 2011.
Ton Meesters, Wateras van de Schaapweimolen kwam van een poldermolen uit Zevenbergen, in: De Meule, nr. 74 (2012) 10-15.
Overige foto's

© Foto: Rob Pols (21-5-2005).

© Foto: Casper v.d. Berg (20-6-2003).

© De vangtrommel, niet ongewoon bij poldermolens in deze streek.
Foto: Rob Pols (21-5-2005).

© Foto: Rob Pols (5-1-2014).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: woensdag 15 januari 2014 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Schaapweimolen, Rijswijk home vorige pagina