Nederlandse Molendatabase  
Oukoop (Reeuwijk), Zuid-Holland
Database nr. 1084
Inventaris nr. ZH088
Naam Oukoopse Molen
Bouwjaar onbekend
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Prinsendijk 6
2811 NG Reeuwijk
Rijksdriehoek X: 113890 Y: 449575
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Bodegraven-Reeuwijk
Kadaster Gemeente Reeuwijk, sectie L, nr. 474
Monumentennummer 32410
Landsch. waarde Bijzonder groot, uit sommige hoeken al van verre  zichtbaar
Eigenaar Rijnlandse Molenstichting
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de polder Oukoop en Negenviertel (ca. 240 ha.), thans op vrijwillige basis
Molenaar Johan Ottevanger / Nico van den Bos
Telefoon 0180 - 638180 / 079-5932245
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en op afspraak

© Foto: Casper v/d Berg (22-03-2003).   
Constructie
Romp Ondertoren, gedekt met riet, op veldmuren van 0,50 m.
Kap Bovenhuis donkergroen geverfd met witte randen: voorzijde gepotdekseld in visgraatvorm; kap gedekt met dakleer
Vlucht 23,60 m.
Wiekenvorm Systeem Fauel met steekborden op beide roeden
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pannevisg.n.binnen??198923.60 m.
klik voor meer info Pannevisg.n.buiten??198923.60 m.
klik voor meer info Derckx0601buiten19891989aanw.23.40 m.
klik voor meer info Derckx0602binnen19891989aanw.23.30 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje130918851885?aanw.04.75 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk met neuten, kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; evenaar
Inrichting Halfgesloten ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 5,40 m.; breedte 0,40 m. Wateras fabr. De Prins van Oranje nr. 1357 (1889).
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 52 kammen
Bovenschijfloop 35 staven
Onderschijfloop 20 staven
Onderwiel 71 kammen
Overbrengingsverhouding 2,39 : 1
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 00099
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Over de vroege geschiedenis van deze molen is niet zo veel bekend. Zo is er bijvoorbeeld geen zekerheid over het bouwjaar van deze molen, die tot 1969 de 239 ha grote polder Oukoop en Negenviertel bemalen heeft. Oukoop was het westelijk deel van de in 1964 opgeheven gemeente Hekendorp; Negenviertel was het oostelijkste deel van de gemeente Reeuwijk.
Het is wel bekend, dat zowel Oukoop als Negenviertel oorspronkelijk ieder hun eigen bemaling en afwatering op de Hollandsche IJssel hadden. Doordat deze rivier bij lJsselstein verlandde en in 1291 zelfs afgedamd werd, versterkte het aanslibbingsproces zich, waardoor het gebruik ervan voor uitwatering steeds moeilijker werd. Op 17 april 1597 kreeg Oukoop van het hoogheemraadschap Rijnland toestemming om op de Wiericke en daarmee op Rijnlands boezem af te malen. Er kwam toen nog niets van terecht, zodat er in 1607 en 1608 nieuwe afspraken gemaakt werden. Bij dit akkoord werd ook Negenviertel betrokken. In 1609 besloten Oukoop en Negenviertel hun polders gemeenschappelijk met een molen te gaan bemalen: die van Oukoop.
De molen van die polder was al ouder: in 1528 had Oukoop al een molen op deze plaats. Dat zou dan een voorganger van de huidige molen geweest zijn. Over het bouwjaar daarvan zijn we in het ongewisse. Er zijn aanwijzingen over een geldlening door de polder uit 1688. Een lening, nodig voor de bouw van een nieuwe molen? In 1672 hadden Franse troepen nogal huisgehouden in de omgeving en ook molens vernield.

In 1950 werd de molen grondig onderhanden genomen door de Moerkapelse molenmaker Bas Hertog. Sluitstuk was het aanbrengen van fokwieken in 1952. Omdat de molen nogal zwaar aanliep werd toen ook de overbrengingsverhouding gewijzigd in 2,39 : 1. Ook het scheprad was eens verdiept. In 1904 had het een doorsnede van 5,10 m. bij een breedte van 45cm; in 1979 bedroegen deze maten 5,40 resp. 40 cm.

Op 31 juli 1970 kocht de Goudse Verzekerings Mij. NV. de molen met de bedoeling om hem als recreatieruimte te gebruiken. Er kwam nu ook een vrijwilliger op de molen in de persoon van Gerard Ottevanger uit Zevenhuizen. In 1983 verwisselde de molen weer van eigenaar en kwam in handen van de Rijnlandse Molenstichting.
In 1989 volgde een grote restauratie, waarbij met name het bovenhuis grotendeels moest worden vernieuwd. Bijzonder was, dat dit werk geheel met ouderwetse middelen (zoals de hijslier) moest worden gedaan, omdat de molen zeer ver van normaal toegankelijke wegen is gelegen.
Bijna was de molen op 19 juli 1989 nog slachtoffer geworden van brandstichting, maar de brandweer, die in een zeer vroeg stadium was gewaarschuwd, zag kans, de zaak te blussen. De schade aan het rietdek was groot; de rest van molen kwam er goed van af. Op 12 oktober 1989 werd een geheel gerestaureerde molen officieel in bedrijf gesteld.

In het najaar van 2002 kreeg deze molen een nieuw bovenwiel.
Bij de laatste grote restauratie werd de vangstok vervangen door een evenaar.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar (een gedeelte van) de polder die hij kan bemalen.
Trivia:
Van 1847 tot 1884 was Klaas van Rijswijk hier molenaar. Hij overleed tragisch: zijn krankzinnige zoon Bastiaan stak hem dood met een mes.

© Foto: Joop Vendrig (22-03-2003).

© Foto: Wout van Groenestijn (27-04-2006).

© Foto's: Ton Koorevaar (13-04-2010)
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 4 november 2012 | Aanvullingen

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Oukoopse Molen, Oukoop (Reeuwijk) home vorige pagina