Nederlandse Molendatabase
Oud Ade, Zuid-Holland
1076
De Vrouw Venner
1835
Wipmolen
Wipmolen
Poldermolen
Leidseweg 3
2374 AN Oud Ade
X: 98414 Y: 467276
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Kaag en Braassem
Gemeente Alkemade, sectie F, nr. 829
Rijnlandse Molenstichting
In 1961 kocht de Rijnlandse Molenstichting deze molen aan van de Vrouw Vennepolder.
Maalvaardig
Bemalen van de Vrouw Vennepolder, thans op vrijwillige basis
Hans Lippens
071-3315851
Op afspraak
Zeer groot; de molen vormt een fraai accent ten westen van het dorp Oud Ade
ZH026
01810
7135
Constructie
Ondertoren gedekt met riet
Bovenhuis rood geverfd, wit afgebiesd; kap gedekt met dakleer
21,50 / 21,60 m.
Binnenroede systeem-Fauël; buitenroede Oud-Hollands
Vanaf 1951 was deze molen uitgerust met de omstreden imitatie-fokken, ontwikkeld door molenmaker Dekker (soms foutief wel 'Half-Verdekkerd' genoemd). Dit uiteraard tot groot ongenoegen van de uitvinder van dé fokwiek, Ir. Fauël.
Bij de restauratie van 1963 werden de imitatie-fokken vervangen door echte.
Sinds de restauratie van 1997/98 heeft de molen op één roede fokken en op de andere Oud-Hollands.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof 0100 binnen 1995 1996 binnen aanw. 21.50
klik voor meer info Straathof 0101 buiten 1995 1996 buiten aanw. 21.60
klik voor meer info Pot 2761 binnen 1937 1937? binnen 1996 21.50
klik voor meer info Pot 2545 buiten 1924 1924 buiten 1996 21.50
klik voor meer info Pot 2138 binnen 1909 1909 binnen 1937? 21.50
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje 0907 1874 1874? aanw.
Zetelkruiwerk; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Halfgesloten ijzeren scheprad buiten de molen
Woning in de molen (niet in gebruik).
Bovenwiel 59 kammen
Bovenschijfloop 38 staven, steek 12,5 cm.
Onderschijfloop 26 staven
Onderwiel 99 kammen
Overbrengingsverhouding 2,45 : 1.
Gerrit van Heteren, Hoogmade / Gerrit van Geer, Woubrugge (1835)
Verwijzingen
Geschiedenis
Deze molen dateert van oorsprong uit 1632, maar in 1835 is deze grotendeels vernieuwd, sterker nog: aan te nemen is dat van de huidige molen vrijwel niets ouder is dan 1835.
Bij die bouw werden in het bovenhuis de onderste weegbanden 'trekkend' in plaats van 'stekend' aangebracht, zodat deze geen goede functie hebben. Minstens zo opvallend zijn de zeer vlak staande veldkruisen tussen burriebalken en daklijsten. Opmerkelijk in dat bovenhuis is ook de staander waarin de vangbalk scharniert: een fragment uit een oude houten roede.

Tot 1954 werd de Vrouwe Vennepolder uitsluitend op windkracht bemalen. In dat jaar brak op een dag de koningspil, waarna een elektrisch gemaal werd geplaatst. Dit betekende het voorlopige einde van de windbemaling.

In 1961 kwam de inmiddels al behoorlijk vervallen molen in bezit van de Rijnlandse Molenstichting. In 1963 vond een algehele restauratie plaats, waarna de molen weer regelmatig in bedrijf was.

Als er één ding met deze molen verweven is, dan is het wel het door de tijd en bemaling dalende polderpeil. Diverse malen heeft men bij deze molen moeten ingrijpen en soms op drastsche wijze.
Reeds in 1920 werd het onderwiel voorzien van een extra velg. Ook moet de wielbak toen zijn verdiept en het onderschijf verplaatst. Goed is te zien dat alles vroeger hoger heeft gezeten. Dit alles om het scheprad dieper in het water te laten steken en de overbrenging te vertragen en zo te voorkomen dat de molen het water voornamelijk 'over de kop' zou malen.

Na de restauratie van 1963 heeft de molen veel gemalen,  al werd dat vanwege de al genoemde polderpeilverlagingen steeds moeilijker. In de loop van de jaren '80 ging de onderhoudstoestand sterk achteruit en was er enige tijd zelfs sprake van duidelijk verval.

In eerste instantie werd in 1996 veel constructie herstel verricht aan het bovenhuis. Zo werd het gehele trapbint vernieuwd.
Maar opnieuw moesten grote waterstaatkundige maatregelen volgen. In 1997/1998 onderging de molen grote ingrepen aan fundering en scheprad, zodat bemaling van het verlaagde polderpeil mogelijk bleef. Het scheprad werd niet alleen verlaagd (de wateras werd maar liefst 72 cm. naar beneden gebracht) maar ook het afschot werd sterk vergroot, zodat het water niet direct over de kop kon gaan. De schepradkast werd bij die gelegenheid gewijzigd van gesloten in halfgesloten, iets wat hier verantwoord was, omdat de molen lang geleden eveneens een halfgesloten schepradkast had.

Sindsdien is de molen weer geheel maalvaardig en regelmatig in bedrijf.

Molenaars op deze molen:
Gerard van der Voort (? - 1906)
Dirk Vermey (1906 - 1950)
Bram van Seggelen (1950 - 1980)
Aanvullingen

Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.

Andries Veloo, 'Hans Lippens en de Vrouw vennemolen', in: Molenwereld 173 (2013), 311 - 314.
Molenwereld 10 (1998), pp. 203-211.
Overige foto's
De Vrouw Venner, Oud Ade, Foto: Piet Glasbergen (25-1-2013). De molen staat in de rouw vanwege de op 1 januari 2013 overleden molenmaker H. Verbij.
© Foto: Piet Glasbergen (25-1-2013). De molen staat in de rouw vanwege de op 1 januari 2013 overleden molenmaker H. Verbij.
De Vrouw Venner, Oud Ade, Dronefoto: René Pronk (27-8-2014).
© Dronefoto: René Pronk (27-8-2014).
De Vrouw Venner, Oud Ade, Foto: Rob Pols (12-7-2012).
© Foto: Rob Pols (12-7-2012).
De Vrouw Venner, Oud Ade, Foto: Rob Pols (22-4-2007).
© Foto: Rob Pols (22-4-2007).
De Vrouw Venner, Oud Ade, Foto: Rob Simons (28-10-2012).
© Foto: Rob Simons (28-10-2012).
De Vrouw Venner, Oud Ade, Het onderwiel met de opgelegde velg en daaronder de kamgaten van het oorspronkelijke wiel. Foto: Rob Simons (28-10-2012).
© Het onderwiel met de opgelegde velg en daaronder de kamgaten van het oorspronkelijke wiel. Foto: Rob Simons (28-10-2012).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen De Vrouw Venner, Oud Ade home vorige pagina