Nederlandse Molendatabase
Rijpwetering, Zuid-Holland
Database nr. 1074
Inventaris nr. ZH031
Ten-Bruggencatenr. 01813
Naam Blauwe Molen
Bouwjaar 1904 (1772)
Type Grondzeiler
Kenmerken Achtkante Molen
Functie Poldermolen
Ligging Blauwemolenweg 10
2375 LZ Rijpwetering
Rijksdriehoek X: 99456 Y: 465806
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Kaag en Braassem
Kadaster Gemeente Alkemade, sectie F, nr. 1247
Monumentennummer 7124
Landsch. waarde Zeer groot, maar de belevingswaarde is sinds 2001 verminderd door de nabijgelegen hogesnelheidslijn.
Eigenaar Stichting Het Zuid-Hollands Landschap sinds 1967, daarvoor de Blauwe Polder
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig in circuit
Bestemming Vh. bemalen van de Blauwe Polder, thans buiten bedrijf; woning
Molenaar Alice de Wit
Bezoekmogelijkheid Niet te bezichtigen

© Foto: Frits Kruishaar (23-6-2012).
Constructie
Romp Grenen achtkant, gedekt met riet, op gemetselde voet van ca. 2 m.
Kap Gedekt met riet
Vlucht 27,35 / 27,50 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen was vanaf ca. 1955 uitgerust met de 'spleetwiek' volgens Dekker; dit systeem vormde een inbreuk op het octrooi op de fokwiek van Ir. Fauël en was daarom omstreden. Betrekkelijk snel nadat de molen buiten gebruik was gekomen, werd dit systeem verwijderd.
Bij de grote herstelbeurt van 1971 is weer Oud-Hollands aangebracht.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?binnen?1904?199527.35 m.
klik voor meer info Pot?buiten?1904?199527.35 m.
klik voor meer info Straathof0105binnen19951995aanw.27.35 m.
klik voor meer info Straathof0106buiten19951995aanw.27.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje?18731904aanw.05.00 m.
Kruiwerk 47 houten rollen; kruirad met lage bank
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Inrichting IJzeren scheprad in de molen, Ø 5,70 m.; breedte 0,48 m.
Wateras merk onbekend (1897)
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 50 kammen
Bovenschijfloop 27 staven, steek 16,5 cm.
Onderschijfloop 18 staven
Onderwiel 81 kammen, steek 14,0 cm.
Overbrengingsverhouding 2,43 : 1
Molenmaker P. Vrijburg, Oud Ade (1904)
Versiering
Eenvoudige baard met de jaartallen '1772' en '1904'

Gevelsteen in het zuidoostveld met de tekst:
De eerste steen gelegd
door
H. Straathof Az. voorzitter
C. v.d. Post bestuurslid
C. Borst
C.H. Krebbers secretaris
16 juni 1904


Zeer opvallend is de fel blauw geverfde kuip: een duidelijke verwijzing naar de naam van de molen.
Verwijzingen
Geschiedenis
De Oud Aasepolder werd op 7 april 1629 gesticht, maar zou later bekend worden als de Blauwe polder. Ongetwijfeld vernoemd naar zijn toenmalige molen, een wipmolen met een blauw geverfd bovenhuis.
Die wipmolen werd in 1903 afgebroken vanwege de slechte staat, waarna de huidige molen werd opgericht. Deze werd hiertoe voor ƒ 950,- gekocht van sloper J.B. Thobé uit Dordrecht en ter plekke herbouwd door molenmaker Vrijburg uit Oud-Ade. Zeer waarschijnlijk gaat het om één van de acht gesloopte boezemmolens te Hillegersberg uit 1772; deze molens werden 1 november 1899 buiten gebruik gesteld en successievelijk verkocht. Er wordt wel beweerd dat de romp van molen nr. 2 en de kap van molen nr. 3 hier samengevoegd zijn tot één molen.

Tot 1960 bemaalde de molen de Blauwe polder (ca. 250 ha, opvoerhoogte 1,55 m.) en raakte, eenmaal buiten bedrijf, snel in verval. In 1968 werd de molen eigendom van de Stichting Zuid-Hollands Landschap en in 1971 volgde een grondige restauratie.
De molen is sindsdien voor beheer en onderhoud ondergebracht bij de Rijnlandse Molenstichting. Al in de jaren '70 werd er op vrijwillige basis vrij veel met deze molen gedraaid.
Als gevolg van de afdamming van de Achterwatering, het stuk boezemwater waarop de molen uitmaalde, kan de molen sinds ca. 1980 alleen nog in circuit malen. Helaas is dit circuit veel te klein om deze molen met zijn grote capaciteit recht te doen.

Naast de molen is een overhaal aanwezig; een soort windas waarmee boten over de kade van boezem- naar polderpeil konden worden gesleept en andersom. Deze overhaal is, net als de molen, Rijksmonument.

Molenaars van de Blauwe Molen:
Piet Kraan (1877 - 1912)*
Gerrit Kraan (1912 - 1960)
* Piet Kraan was ook molenaar op de voorganger.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kon bemalen.
Overige foto's

© Foto: Rob Pols (28-10-2007).

© Foto: Rob Pols (28-10-2007).

© Rechts de in de tekst besproken Rijksmonumentale overhaal.
Foto: Rob Pols (28-10-2007).

© Foto: Ton Koorevaar (10-9-2009).

© Foto: Frits Kruishaar (23-6-2012).

© Foto: Piet Glasbergen (25-1-2013).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 9 november 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Blauwe Molen, Rijpwetering home vorige pagina