Nederlandse Molendatabase
Noordwijkerhout, Zuid-Holland

Hogeveensemolen

1070

Hogeveensemolen

1654
Grondzeiler
Achtkante molen
Poldermolen
Leidsevaart 82
2211 VR Noordwijkerhout
X: 96000 Y: 475424
N 52.263678 O 4.522944
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Noordwijkerhout
Gemeente Noordwijkerhout, sectie B, nr. 275
Hoogheemraadschap van Rijnland
Hoogheemraadschap van Rijnland is eigenaar sinds 1-01-2005; daarvoor het waterschap De Oude Rijnstromen
Maalvaardig
Bemalen van de Hogeveense polder; thans op vrijwillige basis
Tijdelijk geen
Niet te bezichtigen
Groot; de omgeving is wel wat rommelig door lintbebouwing.
ZH001
00994
30774

Hogeveensemolen

Constructie

Constructie

Eiken achtkant, gedekt met riet, op zeer lage gemetselde voet.
Gedekt met riet
23,40 m.
Systeem Dekker op beide roeden
Deze molen heeft sinds 1939 op beide roeden het systeem-Dekker. Daarvoor was de molen Oud-Hollands opgehekt.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0463 buiten 1984 1985 buiten aanw. 23.40
klik voor meer info Derckx 0464 binnen 1984 1985 binnen aanw. 23.40
klik voor meer info Pot ? buiten 1872 1872 buiten 1984 23.40
klik voor meer info Pot ? binnen 1872 1872 binnen 1984 23.40
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed. A. 0342 1865 1866 aanw. 05.35
56 ijzeren rollen; kruihaspel
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
IJzeren scheprad Ø 4,80 m.; breedte 0,34 m. Aandrijving van het onderwiel d.m.v. elektromotor van 30 Kw. met drijfriem (inmiddels buiten gebruik).
Bovenwiel 58 kammen
Bovenschijfloop 21 staven, steek 13,0 cm.
Onderschijfloop 19 staven
Onderwiel 70 kammen, steek 10,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1,33 : 1
Bartholomeus Dirksz. Klinkenbercg (1654)

Hogeveensemolen

Versiering

Eenvoudige baard met de tekst:
ANNO 1654

N.B. De oude baardopschriften '1654 - 1939' worden los in de molen bewaard.

Hogeveensemolen

Verwijzingen

Verwijzingen

bezoek allemolens.nl voor historische foto’s en documenten.

Hogeveensemolen

Geschiedenis

Geschiedenis

De molen bemaalt de Hogeveense polder (ca. 485 ha, opvoerhoogte 0,40 m.)
De houtconstructie van de molen is van hoge ouderdom, maar de molen is nooit een binnenkruier geweest. Enkele delen van het ondertafelement zijn nog altijd 'kruisend', hetgeen een grote zeldzaamheid is. De molen dateert uit de overgangsperiode van binnenkruier naar buitenkruier.
In tegenstelling tot wat wel beweerd is, is deze molen niet verplaatst bij het graven van de trekvaart tussen Haarlem en Leiden: dat was wél het geval met de dichtbijgelegen Lageveense molen.

In 1866 werd een ijzeren as gestoken, in 1869 kreeg de molen een ijzeren scheprad en in 1872 volgden ijzeren roeden. Molenaar was al die tijd F. van Leeuwen. De molen moet ook bewoond zijn geweest, maar daar is in de huidige situatie vrijwel niets meer van te zien. Alleen een groot raam op ZW en een stukje voormalig plafond getuigen daar nog van.

In 1924 werd gesproken over verbetering van de bemaling. Door tussenkomst van ene Visser uit Santpoort werd een motor geplaatst. Deze was echter geen groot succes, want de windkracht bleef in gebruik.
Johannes van Schie, molenaar sinds 1903, kreeg per 1 juni 1925 op eigen verzoek eervol ontslag. De daarna benoemde J. Granneman liet het echter vrijwel direct afweten, waarna Van Schie tijdelijk deze taak weer overnam.
Het molenaarschap van de uit Hillegom afkomstige Leo Cozijn werd wel een succes: voor een jaar benoemd op 24 juni 1926, werd zijn functie op 1 juli 1927 officieel. 52 jaar later nam zijn zoon Bart dit over. Tot zijn overlijden op 30 januari 2000 woonde Leo Cozijn naast de molen. Hij was windmolenaar met hart en ziel.

Rond 1930 nam de kritiek op de motor toe en werd er een nieuwe geplaatst; het polderbestuur wilde een Kromhout, enkele ingelanden een Deutz. Het werd de laatste.
Hoewel die motor goed voldeed, werd in 1939 besloten tot opknappen van de molen volgens de ideeën van A.J. Dekker uit Leiden. Voornaamste reden tot dit besluit was de vrees voor oorlog en daardoor brandstofschaarste. Op 18 november 1939 werd de molen, met Dekkerwieken, in het bijzijn van talrijke molenvrienden feestelijk in gebruik genomen. De vrees voor oorlog zou juist blijken.

Zo werd de Hogeveense polder op windkracht (en bij te weinig wind op een inmiddels via een drijfriem op het scheprad aangebrachte elektromotor) bemalen, tot in 1978 stilzetting volgde omdat roeden en Dekkersysteem aan vervanging toe waren.
Herstel vond door omstandigheden pas plaats in 1985; naast roeden en Dekkersysteem werden ook windpeluw, onderschijfloop, koningspil en grote delen van het spilkalf vernieuwd.

In mei 2003 is het gehele Dekkersysteem met alle ophekking wederom vernieuwd. De molen bleef in bedrijf, zij het dat het scheprad voornamelijk door de elektromotor werd aangedreven.

In 2014 viel het besluit, om deze molen met de hulpbemaling te vervangen door een nieuw te bouwen gemaal. Inmiddels is dat gemaal gereed en in bedrijf. Molenaar Bart Cozijn kreeg eind 2014 eervol ontslag.
Te zijner tijd zal de molen worden overgedragen aan de Rijnlandse Molenstichting.

Hogeveensemolen

Aanvullingen

Aanvullingen


Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.

De in hout uitgevoerde delen van het ondertafelement zijn kruisend uitgevoerd.

Mogelijk de enige molen waar de vloer van een zolder  getimmerd is op de vaste bintbalken.

Het polderbestuur was anno 1925 nogal verbolgen over het plotselinge vertrek van de net benoemde molenaar Granneman en liet dat in het Leidsch Dagblad van 3 juni 1925 blijken: "De nieuw benoemde watermolenaar van den Hoogeveenschen polder, de heer Gronneman, heeft reeds genoeg van zijn baantje; hij liet na enige dagen, zonder kennisgeving, de heele boel in den steek". 

Hogeveensemolen

Overige foto's
Hogeveensemolen, Noordwijkerhout, Foto's: Peter Warmerdam (14-12-2010).
© Foto's: Peter Warmerdam (14-12-2010).
Hogeveensemolen, Noordwijkerhout, Foto's: Piet Glasbergen (19-4-2013).
© Foto's: Piet Glasbergen (19-4-2013).
Hogeveensemolen, Noordwijkerhout, Foto's: Piet Glasbergen (19-4-2013).
© Foto's: Piet Glasbergen (19-4-2013).
Hogeveensemolen, Noordwijkerhout, Foto: Piet Glasbergen (19-4-2013).
© Foto: Piet Glasbergen (19-4-2013).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Hogeveensemolen, Noordwijkerhout home vorige pagina