Nederlandse Molendatabase
Noordwijk, Zuid-Holland
1069
ZH006
01779
Hoogewegse Molen
1652 / 1711
Wipmolen
Wipmolen
Poldermolen
Aan de Dinsdagse Wetering tussen Voorhout en Noordwijk
X: 92076 Y: 471183
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Noordwijk
Gemeente Noordwijk, sectie K, nr. 147
30766
Zeer groot
Rijnlandse Molenstichting
In 1961 kocht de Rijnlandse Molenstichting deze molen aan van de polder Hoogeweg, die sinds sinds de bouw eigenaar van deze molen (en van de voorganger) was geweest.
Maalvaardig
Bemalen van de polder Hoogeweg; thans op vrijwillige basis
W.G. Langeveld
071 - 4020262
Op afspraak
Constructie
Ondertoren gedekt met riet op veldmuren van 0,25 m.
Bovenhuis zwart geverfd; wit afgebiesd
17,30 / 17,40 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0098binnen19951996aanw.17.30 m.
klik voor meer info Straathof0099buiten19951996aanw.17.40 m.
klik voor meer info Bremer0107binnen19661966199617.20 m.
klik voor meer info Bremer0108buiten19661966199617.20 m.
klik voor meer info Pot2655binnen192919301938?17.40 m.
klik voor meer info Pot2498binnen192219081938?17.40 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Schretlen & Co, D.A.017118711938aanw.03.45 m.
Zetelkruiwerk; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
Gesloten ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 3,80 m., breedte 0,32 m.
Bovenwiel 47 kammen
Bovenschijfloop 26 staven, steek 12,5 cm.
Onderschijfloop 14 staven
Onderwiel 46 kammen, steek 16,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1,82 : 1
Bruin Jansz. Hogewaert (1652)
Adriaen van Leeuwen, Warmond (1711)
Opvallende windvaan in de vorm van een bokkerijder.
Verwijzingen
Geschiedenis
De polder Hoogeweg werd op 10 februari 1652 gesticht. In datzelfde jaar werd een wipmolen gebouwd. Deze moest in 1711, na zware stormschade, grotendeels worden vernieuwd. Dat werd dus, in beginsel, de wipmolen die er nog altijd staat. Vermoedelijk is het bovenhuis van deze molen bij de herbouw van 1711 blauw geverfd, want er wordt in veel stukken gesproken van de 'Blauwe molen' maar ook zelfs van de 'Blauwe polder'. Allemaal verleden tijd, want het bovenhuis is al sinds mensenheugenis zwart. Wél met verf, niet met teer!

In 1938 was er wederom zware stormschade, waarbij bovenas, roeden en een deel van het bovenhuis verloren ging. Kort daarna volgde herstel met onderdelen van de toen net gesloopte molen van de Klinkenbergerpolder. As, bovenwiel, vang en (aan te nemen) bovenschijfloop moeten afkomstig zijn van de Klinkenberger molen. Niet duidelijk is, wat er met de roeden is gebeurd: de Hogewegse molen had in 1938 al ijzeren roeden, met een houten as; bij de Klinkenberger was dat precies het omgekeerde. Zijn de roeden van de Hogewegse na de stormschade gerepareerd en opnieuw gestoken?

In 1959 werd naast de molen een dieselgemaal neergezet, waarmee de windkracht als hoofdbemaling kwam te vervallen. Niettemin bleef de molen maalvaardig en werd ook af en toe nog op windkracht gemalen. De molen is dan ook zeer goed voor zijn taak berekend: het water hoeft bepaald niet hoog op te worden gevoerd en de molen draait bijzonder licht.

In 1961 werd de molen overgenomen door de Rijnlandse Molenstichting, die de molen diverse malen liet restaureren. Bij de restauratie van 1969 werd de lange spruit weer verwijderd, zodat de molen weer de aanblik van vóór 1938 kreeg.

Aangezien het polderpeil onder (zomerse) omstandigheden hoger kan zijn dan het boezempeil, had deze molen vroeger een voorziening om in te kunnen malen. Thans is dat niet meer mogelijk. Wél kan het nog gebeuren dat, bij lage standen van het boezemwater, de wachtdeur vanzelf openvalt en het polderwater de boezem instroomt!

Molenaars van deze molen:
C. Romijn (? -1933)
Willem Langeveld (1933 - 1939)
Sybrandus 'Gijs' Langeveld (1939 - 1977)
Willem Langeveld (1977 - heden)
Aanvullingen

Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.
Dit is niet altijd zo geweest: lange tijd, in ieder geval in een groot deel van de 18e eeuw, werden polder en molen 'Blauwe polder' en 'Blauwe molen' genoemd. Blijkbaar was toentertijd het bovenhuis van deze wipmolen blauw geverfd.

Andries Veloo, 'Willem Langeveld van de Hoogewegse molen te Noordwijk', in: Molenwereld 151 (2011) 305 - 308
Overige foto's
Hoogewegse Molen, Noordwijk, Foto: Anja Hoogduin (18-10-2005).
© Foto: Anja Hoogduin (18-10-2005).
Hoogewegse Molen, Noordwijk, Foto
© Foto's: Piet Glasbergen (20-5-2014).
Hoogewegse Molen, Noordwijk, Foto: Wim Zwitser (7-12-2008).
© Foto: Wim Zwitser (7-12-2008).
Hoogewegse Molen, Noordwijk, Foto: Frank Moerland (9-2-2014).
Hoogewegse Molen, Noordwijk, Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).
© Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).
Hoogewegse Molen, Noordwijk, Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).
© Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).
Hoogewegse Molen, Noordwijk, Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).
© Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Hoogewegse Molen, Noordwijk home vorige pagina