Nederlandse Molendatabase  
Noordwijk, Zuid-Holland
Database nr. 1069
Inventaris nr. ZH006
Naam Hoogewegse Molen
Bouwjaar 1652 / 1711
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Aan de Dinsdagse Wetering tussen Voorhout en Noordwijk
Rijksdriehoek X: 92076 Y: 471183
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Noordwijk
Kadaster Gemeente Noordwijk, sectie K, nr. 147
Monumentennummer 30766
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Rijnlandse Molenstichting sinds 1961, daarvoor de polder Hoogeweg
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de polder Hoogeweg; thans op vrijwillige basis
Molenaar W.G. Langeveld
Telefoon 071 - 4020262
Bezoekmogelijkheid Op afspraak

© Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).   
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met riet op veldmuren van 0,25 m.
Kap Bovenhuis zwart geverfd; wit afgebiesd
Vlucht 17,30 / 17,40 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0098binnen19951996aanw.17.30 m.
klik voor meer info Straathof0099buiten19951996aanw.17.40 m.
klik voor meer info Bremer0107binnen19661966199617.20 m.
klik voor meer info Bremer0108buiten19661966199617.20 m.
klik voor meer info Pot2655binnen192919301938?17.40 m.
klik voor meer info Pot2498binnen192219081938?17.40 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Schretlen & Co, D.A.017118711938aanw.03.45 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok
Inrichting Gesloten ijzeren scheprad buiten de molen, 3,80 m., breedte 0,32 m.
Overbrengingen Bovenwiel 47 kammen
Bovenschijfloop 26 staven, steek 12,5 cm.
Onderschijfloop 14 staven
Onderwiel 46 kammen, steek 16,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1,82 : 1
Molenmaker Bruin Jansz. Hogewaert (1652)
Adriaen van Leeuwen, Warmond (1711)
Versiering
Opvallende windvaan in de vorm van een bokkerijder.
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 01779
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
De polder Hoogeweg werd op 10 februari 1652 gesticht. In datzelfde jaar werd een wipmolen gebouwd. Deze moest in 1711, na zware stormschade, grotendeels worden vernieuwd.

In 1938 was er wederom zware stormschade, waarbij bovenas, roeden en een deel van het bovenhuis verloren ging. Kort daarna volgde herstel met onderdelen van de toen net gesloopte molen van de Klinkenbergerpolder. As, bovenwiel en vang en (aan te nemen) bovenschijfloop moeten afkomstig zijn van de Klinkenberger molen. Niet duidelijk is, wat er met de roeden is gebeurd: de Hogewegse molen had in 1938 al ijzeren roeden, met een houten as; bij de Klinkenberger was dat precies het omgekeerde. Zijn mogelijk de roeden van de Hogewegse na de stormschade gerepareerd en opnieuw gestoken?

In 1959 werd naast de molen een dieselgemaal neergezet, waarmee de windkracht als hoofdbemaling kwam te vervallen. Niettemin bleef de molen steeds in goede staat en werd ook regelmatig in bedrijf gesteld. De molen is ook zeer goed voor zijn taak berekend: het water hoeft bepaald niet hoog op te worden gevoerd en de molen draait bijzonder licht.

In 1961 werd de molen overgenomen door de Rijnlandse Molenstichting, die de molen diverse malen liet restaureren. Bij de restauratie van 1969 werd de lange spruit weer verwijderd, zodat de molen weer de aanblik van vr 1938 kreeg.

Aangezien het polderpeil onder (zomerse) omstandigheden hoger kan zijn dan het boezempeil, had deze molen vroeger een voorziening om in te malen. Thans is dat niet meer mogelijk. Wl komt het nog voor dat, bij lage standen van het boezemwater, het polderpeil hoger is, de wachtdeur vanzelf kan openvallen en het polderwater zo de boezem instroomt!

Molenaars van deze molen:
C. Romijn (? -1933)
Willem Langeveld (1933 - 1939)
Sybrandus 'Gijs' Langeveld (1939 - 1977)
Willem Langeveld (1977 - heden)
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.
Dit is niet altijd zo geweest: lange tijd, in ieder geval in een groot deel van de 18e eeuw, werden polder en molen vaak 'Blauwe polder' en 'Blauwe molen' genoemd. Blijkbaar was toentertijd het bovenhuis van deze wipmolen blauw geverfd.
Literatuurverwijzingen:
Andries Veloo, 'Willem Langeveld van de Hoogewegse molen te Noordwijk', in: Molenwereld 151 (2011) 305 - 308

© Foto: Anja Hoogduin (18-10-2005).

© Foto's: Piet Glasbergen (20-5-2014).

© Foto: Wim Zwitser (7-12-2008).

© Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).

© Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).

© Foto: Matthieu Hoogduin (5-4-2014).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 3 juni 2014 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Hoogewegse Molen, Noordwijk home vorige pagina