Nederlandse Molendatabase  
Nieuwerbrug, Zuid-Holland
Database nr. 1067
Inventaris nr. ZH083
Naam Weijpoortse Molen
Bouwjaar 1674
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Weijpoort 25
2415 BW Nieuwerbrug
Rijksdriehoek X: 114391 Y: 454761
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Bodegraven-Reeuwijk
Kadaster Gemeente Bodegraven, sectie C, nr. 5403
Monumentennummer 9762
Landsch. waarde Zeer groot; de omgeving is in 2009 tussen ZW en NW belangrijk verbeterd door de kappen en snoeien van tientallen bomen en struiken.
Eigenaar Rijnlandse Molenstichting
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 212.130
2010: 197.251
2011: 200.487
2012: 210.326
2013: 214.071
Bestemming Bemalen van de Weijpoortsche polder, thans op vrijwillige basis
Molenaar Leo v.d. Vlist / Jan Vroege / Dick Verweij
Telefoon 0172-614061
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en op afspraak

Foto: Willem Jans (10-3-2007).   
Constructie
Romp Ondertoren, gedekt met riet, op veldmuren van 0,90 m.
Kap Bovenhuis donkergroen geverfd, wit afgebiesd
Vlucht 27,30 / 27,45 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0784buiten19941995aanw.27.45 m.
klik voor meer info Derckx0785binnen19941995aanw.27.30 m.
klik voor meer info Pot1240binnen1881?199527.00 m.
klik voor meer info Pot0507buiten1869c?199527.00 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Gieterij Hardinxveld005219931995aanw.-
klik voor meer info Sterkman & Zn, Wed.A.027418661866?19955.90 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruirad
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; evenaar (tot 1995 vangstok)
Inrichting Stalen vijzel Ø 1,62 m.
Woning in de molen (niet in gebruik)
Overbrengingen Bovenwiel 60 kammen
Bovenschijfloop 30 staven, steek 15,3 cm.
Onderwiel 29 kammen
Vijzelwiel 31 kammen, steek 16,0 cm.
Overbrengingsverhouding 1 : 1,87
Versiering
Het jaartal 1674 bevindt zich op het kroonijzer van de koningsspil. In het bovenhuis bevinden zich nog meer inkrassingen met allerhande jaartallen.
Verwijzingen
Eigen website Weijpoortse Molen
Ten-Bruggencatenr. 00045
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Weipoortpolder, Weijpoortsche Molen, Nieuwerbrug
Geschiedenis
Deze polder kende van 1363 tot 1564 een gezamenlijke afwatering met de Zuidzijderpolder te Bodegraven op de Hollandse IJssel, sinds 1480 met een molen en 1529 met een boezemmolen. Na 1564 werd een molen op de huidige plaats gebouwd; deze is afgebrand op oudejaarsnacht 1672 door plunderende terugtrekkende Franse troepen en herbouwd in 1674.

De molen had tot 1938 een scheprad; in dat jaar werd de molen vervijzeld. In verband hiermee werden de schaarstijlen verwijderd en kwamen er trekstangen om de kokerbalken. Het wiekenkruis werd voorzien van het systeem Dekker.
De toen aangebrachte onder- en vijzelwielen waren zeer waarschijnlijk afkomstig van een gesloopte Schermermolen, gezien de karakteristieke kamverhouding 27/31.

Door schaalvergroting kwam de Weijpoortse Polder onder het bestuur van het Groot Waterschap van Woerden. In 1975 werd de windbemaling van de polder overgenomen door het gemaal van de aangrenzende polder Lange Weide.
Bij de grote restauratie van 1994/95 is de overbrenging van de vijzel iets gewijzigd door het aanbrengen van een ander onderwiel. In april 2007 werd het bovenwiel uitgenomen voor een grondige herstelbeurt. In juli werd het herplaatst.

De ondertoren en de woning daarin hebben een aparte geschiedenis: in 1909 werd de woning afgekeurd; in 1910 werd daarom naast de molen een nieuwe woning gebouwd door Johan de Hoog uit Driebruggen. Toen in 1936 het scheprad werd vervangen door een vijzel, werd de molen door aannemer Floris Boer zodanig verbouwd, dat van de oude woning in de ondertoren vrijwel niets overbleef.
In 2005 begonnen de vrijwillige molenaars het resterende kamertje weer uit te breiden tot molenaarswoning; zo werd op de oorspronkelijke plek een bedstede gereconstrueerd. Alles zorgvuldig met materialen en kleuren zoals tussen ± 1850 en 1910. Het resultaat: de ondertoren is weer zo goed als oud.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen wordt vernoemd naar de polder die hij kan bemalen.
Literatuurverwijzingen:
Rob Alkemade en Leo van der Vlist, De Weijpoortsemolen. Het verhaal over de enig overgebleven poldermolen rond Nieuwerbrug en Bodegraven. Bodegraven 2009.

© Foto: Donald Vandenbulcke (27-4-2011).

© Foto's: Ton Koorevaar (13-4-2010).

© Foto: Leo van der Vlist (2006).

© Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).

© Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).

© Foto's: Piet Glasbergen (2-4-2014).

© Foto: Piet Glasbergen (11-2-2013).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 11 april 2014 | Foto

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Weijpoortse Molen, Nieuwerbrug home vorige pagina