Nederlandse Molendatabase
Mijnsheerenland, Zuid-Holland
Database nr. 1059
Inventaris nr. ZH200
Ten-Bruggencatenr. 01982
Naam Oostmolen
Bouwjaar 1616 / 2012
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Provincialeweg 7
3271 LW Mijnsheerenland
Rijksdriehoek X: 95793 Y: 424131
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Binnenmaas
Kadaster Gemeente Mijnsheerenland, sectie F, nr. 144
Monumentennummer 30151
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Stichting Molens Binnenmaas
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 155.450
2010: 208.248
2011:  0
2012: 126.971
2013: 308.653
Bestemming Bemalen van de polder Mijnsheerenland van Moerkerken, thans op vrijwillige basis
Molenaar Fred de Rooij en anderen
Telefoon 06-20559503
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en op afspraak

© Foto: Abel van Loenen (18-10-2014).
Constructie
Romp Ondertoren, gedekt met riet, op veldmuren van 0,60 m.
Kap Bovenhuis geheel zwart geteerd
Vlucht 27,40 / 27,50 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Op deze molen is nooit een wiekverbetering toegepast.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0256buiten20112012aanw.27.50 m.
klik voor meer info Vaags0257binnen20112012aanw.27.40 m.
klik voor meer info Bremer0160binnen19691969201027.20 m.
klik voor meer info Bremer0161buiten19691969201027.20 m.
klik voor meer info Pot2127buiten19091909196927.68 m.
klik voor meer info Pot2128binnen19091909196927.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Penn & Comp, F.J.000818491849?aanw.04.46 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vang Vaste Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak;vangstok; kneppel; pal
Inrichting Open ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 6,40 m.; breedte 0,60 m.
Woning in de molen (niet in gebruik)
Overbrengingen Bovenwiel 67 kammen
Bovenschijfloop 29 staven
Onderschijfloop 19 staven
Onderwiel 79 kammen
Overbrengingsverhouding 1,80 : 1
Molenmaker Corstiaen Joostsz., Dordrecht (1616)
Fa. Dirkse, Mijnsheerenland (1969)
Fa. Vaags, Aalten (2011/12)
Verwijzingen
Eigen website Oostmolen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Polder Moerkerken, Oostmolen, Mijnsheerenland
Geschiedenis
Vanouds werd de polder Moerkerken (ca. 1325 ha, opvoerhoogte 1,55 m) bemalen door twee molens, de Westmolen en de Oostmolen. De Westmolen werd in 1928 gesloopt, nadat deze al enige jaren buiten bedrijf was. De Oostmolen is volgens de recentste gegevens (2013) gebouwd in 1616.

De Oostmolen kwam in 1948 buiten bedrijf en heeft nog tijdelijk dienst gedaan na de watersnoodramp van 1953.
In 1962 kocht de gemeente Mijnsheerenland de Oostmolen, die in 1984 na de herindeling eigendom van de gemeente Binnenmaas werd. Vanaf 1992 is de wipmolen in beheer bij de gemeentelijke Molenstichting Binnenmaas en momenteel reservegemaal voor de polder.

Bij de restauratie van 1969/70, die de molen redde na langdurig verval, is het uiterlijk nogal gewijzigd: de wat hoekige verhoudingen van het bovenhuis (daterend uit 1909) werden vloeiender en ook verviel de lange spruit. Als wipmolen werd het geheel stellig iets fraaier maar tegelijk ook minder karakteristiek.

In 2003/2004 werd de in de ondertoren aanwezige woning gereconstrueerd en in een fraaie kleurstelling geverfd.
De staartbalk is afkomstig van de voormalige Oude molen van de polder Het Westmaas Nieuwland in Mijnsheerenland: goed is nog te zien waar kruirad en schoren bevestigd waren. Verder zijn de vulstukken rond de bovenas overduidelijk gemaakt van de oude houten as.

Eind 2010 is begonnen met een grote restauratie: vooral het uit 1909 daterende bovenhuis verkeerde in zeer slechte staat, maar ook aan de constructie van ondertoren en koker waren gebreken geconstateerd. Opmerkelijk is dat besloten werd om het gehele onderhuis, met daarbij de authentieke molenaarswoning, te demonteren om in de werkplaats van de molenmaker volledig te herstellen.
Als gevolg was vanaf het voorjaar van 2011 op de plaats van de molen tijdelijk vrijwel niets te zien!

In het late najaar van 2011 is de ondertoren teruggeplaatst en vervolgens van nieuw riet voorzien. Een volledig gerestaureerde en maalvaardige molen was in het najaar van 2012 gereed.
Aanvullingen
Over de naam:
Tot 1928 waren voor de bemaling van de polder Moerkerken twee molens: de West- en de Oostmolen. De Westmolen, een zeer grote achtkante molen, werd in dat jaar gesloopt; de Oostmolen bleef.
Uniek aan deze molen:
De laatst overgebleven wipmolen van de Hoekse Waard.
Literatuurverwijzingen:
Paul Groen, De Oostmolen Mijnsheerenland: een bijzondere restauratie, in: Molenwereld 186 (2014), pp. 394 - 413.
Overige foto's

© De molen na de grote restauratie.
Foto: Tony Hop (20-10-2012).

© De voortgang. Foto: Nelly Sonnveld (21-6-2012).

© Foto: Joop Vendrig (2002).

© Foto: Tom Blaak (mei 2005).

© Foto's: Abel van Loenen (18-10-2014).

© Foto: Joop Vendrig (2002).

© Bemerk de mansardekap en de hoog geplaatste lange spruit.
Foto datum onbekend, ingezonden door Arie Hoek.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 7 november 2014 | Aanvullingen

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Oostmolen, Mijnsheerenland home vorige pagina