Nederlandse Molendatabase  
Lexmond, Zuid-Holland
Algemeen
Database nr. 1056
Inventaris nr. ZH188
Naam Bonkmolen / De Bonk
Bouwjaar onbekend
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Lakerveld 282
4128 LM Meerkerk
Rijksdriehoek X: 128779 Y: 437083
toon op kaart
Gemeente Zederik
Kadaster Gemeente Lexmond, sectie C, nr. 2523
Monumentennummer 25817
Landsch. waarde Zeer groot; fraai gelegen aan het Merwedekanaal
Eigenaar SIMAV sinds 1972; daarvoor de polder Lakerveld
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Bestemming Bemalen van de polder Lakerveld, thans op vrijwillige basis; woning
Molenaar Leen van Aalsburg
Omwentelingen 2005: 121.939
2006: 133.167
2007: 143.057
2008: 80.000
2009:  0 (stilgezet)
Bezoekmogelijkheid In de regel zaterdag

© Foto: Mark Dwarswaard (25-02-2006).   
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met riet
Kap Bovenhuis groen geverfd; kap gedekt met gepotdekselde planken
Vlucht 25,60 / 25,75 m.
Wiekenvorm Oudhollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0660binnen1990--25.60 m.
klik voor meer info Derckx0659buiten1990--25.75 m.
klik voor meer info Pot2454buiten1920---
klik voor meer info Pot1230buiten18801926-25.42 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje08791873--05.80 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruilier
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; evenaar; kneppel
Inrichting Open ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 5,95 m.; breedte 0,43 m.
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 55 kammen
Bovenschijfloop 25 staven, steek 14,8 cm.
Onderschijfloop 18 staven
Onderwiel 84 kammen, steek 17,0 cm.
Overbrengingsverhouding 2,12 : 1
Verwijzingen
Ten-Bruggencatenr. 00826
Geschiedenis
De Bonkmolen bemaalde samen met de nog bestaande Vlietmolen, de tussen deze beide molens gelegen Lekkersche Molen en de eveneens aan de Vliet gelegen Rode- of Overtogtmolen de polder Lakerveld. Deze polder was tot 1814 een zelfstandige gemeente. Het werd toen samengevoegd met de Gemeente Lexmond-Achthoven tot de gemeente Lexmond-Lakerveld. Beide gelegen in de Vijfheerenlanden. Meerkerk is gelegen in de Alblasserwaard. Inmiddels is de Polder Lakerveld uitgebreid met de Polders Achthoven (ten NW van de Vlietmolen) en Lexmond (waarvan de ondertoren van de Pluck-op Molen nog resteert).
Van de Bonkmolen af gezien stonden richting de Lek bij Sluis: de Lekkersche molen, de Vlietmolen en de Rode- of Overtogtmolen. Na de brand van de Vlietmolen in 1997 kwam op één van de balken de tekst "No. 3" tevoorschijn. Door de complete vernieuwing van de kop van de Bonkmolen is dit hier niet meer zichtbaar, maar waarschijnlijk zijn de molens van de Bonk naar de Lek oplopend genummerd, de Bonkmolen - die peilmolen was voor de Lakerveldse molens - zou dan No.1 gehad moeten hebben. De nummers 2 en 4, resp. Lekkersche en Rode- of Overtogtmolen zijn gesloopt na de bouw van het stoomgemaal op het einde van de Vliet (volgens een 18e eeuwse kaart: "St. Nicolaasvliet"). Omdat het gemaal pal naast de Rode molen werd gebouwd kwam die te vervallen en bleef de Vlietmolen voorlopig staan. Omdat de Lekkersche molen zeer slecht was werd ook die gesloopt en bleef de Bonk voorlopig staan. Men wilde de twee molens vooralsnog enkele jaren bewaren voor als het gemaal onvoldoende capaciteit zou hebben. Ten gevolge van de vele regenval in die enkele jaren heeft men maar besloten de beide molens te bewaren. Tot 1985 heeft het gemaal samen met de Vlietmolen de Polder Lakerveld bemalen.
Dit gold niet voor De Bonk: die kwam reeds in 1945 buiten gebruik. Sinds 1972 is de molen in bezit van SIMAV. Op dat moment was de toestand slecht.

Op 2 september 1976 werd de molen na een grote restauratie, waarbij onder meer het bovenhuis geheel werd vernieuwd, officieel in gebruik gesteld. In het kader van de toenmalige wet Bescherming Waterstaatswerken in Oorlogstijd (BWO) is de restauratie van de molen voor 90% gefinancierd door het rijk.

Het sintelstuk is afkomstig van de molen van de polder Quakernaak. In het begin van de 20ste eeuw werd het kruihaspel vervangen door een lier.

In het voorjaar van 2009 werd begonnen met een forse onderhoudsbeurt: de muurplaat onder één van de hoekstijlen wordt aangegoten, het kruiwerk nagekeken en het bovenwiel gerond en van een nieuwe voering voorzien.
10 november 2009 werd de molen opgeleverd.

© Foto: Jan van der Molen (22-04-2004).

© Foto: Jan van der Molen (22-04-2004).

© Foto: Toby de Kok (20-01-2007).
Tekst

Stuur ons uw teksten over deze molen

Foto's
De redactie is tevreden over de huidige foto's.
Hier vindt u een lijst met molenfoto's die we momenteel wel zoeken.

Laatst bijgewerkt: woensdag 1 september 2010


bovenzijde Colofon en copyrights    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Bonkmolen / De Bonk, Lexmond home vorige pagina