Nederlandse Molendatabase  
Maasdam, Zuid-Holland
Database nr. 1051
Inventaris nr. ZH202
Naam Poldersche Molen
Bouwjaar 1749
Type Grondzeiler
Kenmerken Ronde stenen molen
Functie Poldermolen
Ligging Polderdijk 25
3299 LL Maasdam
Rijksdriehoek X: 96703 Y: 422418
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Binnenmaas
Kadaster Gemeente Maasdam, sectie C, nr. 431
Monumentennummer 26545
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Stichting Molens Binnenmaas
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 121.021
2010: 120.174
2011: 131.534
2012: 138.926
2013: 234.943
Bestemming Bemalen van de St. Anthonypolder, thans op vrijwillige basis
Molenaar Ruben Viergever en anderen
Telefoon 06-45738427
Bezoekmogelijkheid Zaterdag 11:00 - 17:00 uur, als de molen draait en op afspraak.
Er wordt ook vaak op doordeweekse dagen 's avonds gedraaid.

© Foto: Henk van Steenbergen (3-4-2008).   
Constructie
Romp Ronde stenen molen, geheel zwart geteerd
Kap Gedekt met riet
Vlucht 28,60 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags0174binnen20082008aanw.28.60 m.
klik voor meer info Vaags0175buiten20082008aanw.28.60 m.
klik voor meer info Pot1472buiten1886n.v.t.n.v.t.28.60 m.
klik voor meer info Pot1473binnen18861886?200728.60 m.
klik voor meer info Pot1440buiten18841884?200728.60 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info NSBM Fyenoordg.n.18421842?aanw.04.17 m.
Kruiwerk 51 ijzeren rollen; kruihaspel
Vang Deel losse, deels vaste Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Inrichting IJzeren scheprad in de molen, Ø 6,20 m.; breedte 0,55 m.
Kleine woning in de molen (niet in gebruik)
Overbrengingen Bovenwiel 73 kammen
Bovenschijfloop 38 staven, steek 12,5 cm.
Onderschijfloop 25 staven
Onderwiel 100 kammen, steek 15,0 cm.
Overbrengingsverhouding 2,08 : 1
Versiering
De donkergroene baard met rode versiering draagt in wit het opschrift '1842'.

N.B. Zie 'Geschiedenis' voor de belangrijke verbouwingen in dat jaar.
Verwijzingen
Eigen website Poldersche Molen
Ten-Bruggencatenr. 01981
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Voorganger Sint Anthoniepolder, Maasdam
Geschiedenis
Al in 1514 stond er een molen in de Sint Anthoniepolder, die waarschijnlijk de eerste en langst windbemaalde polder in de Hoekse Waard is. In 1637 werd deze molen vervangen door een nieuwe wipmolen, die op zijn beurt in 1749 wegens bouwvalligheid werd vervangen door de huidige, ronde stenen molen.
Het bouwbestek uit 1749 is nog aanwezig. Waren er eerst eikenhouten schaliën op de kap, bij een grote onderhoudsbeurt in 1842 werden deze vervangen door een rietdek.

Zoals gebruikelijk vonden er in de 19e eeuw veel technische verbeteringen plaats: de houten bovenas, roeden, wateras en scheprad werden vervangen door ijzeren exemplaren. De nu nog aanwezige gietijzeren bovenas uit 1842 is ŽŽn van de oudste van het land. Zeldzaam echter is de constructie van de kap: alle belangrijke constructiedelen (voeghouten, windpeluw, lange spruit en staart) zijn hier in ijzer uitgevoerd. Het toenmalige polderbestuur was hierin bepaald vooruitstrevend.

Doorslaande muren zijn bij stenen molens een veel voorkomend euvel. Om dit tegen te gaan werden molens vaak voorzien van een teerlaag. Tot voor kort was het mode om molens na een restauratie zo “mooi” mogelijk op te leveren, en werd de teerlaag verwijderd. ÉŽn van de charmes van deze molen is dat men ook nu nog aan zijn zwart geteerde romp kan aflezen dat in het verleden de functionaliteit als werktuig voorop stond.
In en om de Polderse molen is ondanks alle technische verbeteringen het authentieke 18e eeuwse karakter goed bewaard gebleven.

In 1935 werd bij de molen een elektrisch hulpgemaal geplaatst.
De molen was tot ongeveer 1957 in vol bedrijf, en is na eigendom geweest te zijn van de Sint Anthoniepolder, de gemeente Maasdam (later: gemeente Binnenmaas) nu van de Stichting Molens Binnenmaas.
Destijds werd er gemalen door verschillende molenaarsgeslachten, zoals Weeda, Tol en Ottevanger. Laatste vakmolenaar was Siem Verrijp; hij was ook machinist.

Na de buitengebruikstelling raakte de molen in verval. Een grote restauratie werd tussen 1974 en 1977 uitgevoerd. Inmiddels was het polderpeil zodanig verlaagd, dat scheprad en waterlopen verdiept moesten worden.

Zoals gebruikelijk voor een grote watermolen is ook de Polderse molen bewoond geweest. Bij veel molens werd de woning zo goed mogelijk aan de eisen van de tijd aangepast, hier echter is de authentieke woonruimte nog in alle eenvoud aanwezig. Het kamertje (ca. 12 m2 ) voorzien van een bedstee, deed dienst als slaapkamer, huiskamer en keuken. Verder is er nog een slaapzoldertje met twee bedsteden.

In maart 2006 werd de molen in verband met ingrijpend herstel onttakeld. Niet alleen moesten diverse onderdelen, zoals staart en roeden, vervangen worden; de stenen romp was hier en daar erg slecht en moest grondig worden gerestaureerd. Het unieke ijzerwerk van de kap werd zoveel mogelijk gerestaureerd en zo min mogelijk vervangen.
In maart 2008 werd de geheel herstelde kap geplaatst; daarna werd de staart afgehangen. Kort daarna was de molen weer maalvaardig.

In juli/augustus 2013 werd het gevlucht, de romp en de ramen en deuren opnieuw geschilderd. De romp, die sinds de restauratie maar gedeeltelijk was geteerd, ziet er na deze schilderbeurt weer egaal zwart uit.
Aanvullingen
Over de naam:
Alle polderbewoners, dorpelingen en overige Hoeksche Waarders spreken van "Poldersche Molen", mŽt 'sch'!
Overige wetenswaardigheden:
Bij wateroverlast wordt de molen ingezet door het waterschap Hollandse Delta.
Maar ook buiten extreme situaties is de molen vaak in bedrijf. De capaciteit is ruim het dubbele van het volautomatische gemaal wat de polder bemaalt, namelijk ca. 80 M3 per minuut.
Uniek aan deze molen:
De kapconstructie (o.m. voeghouten, windpeluw en lange spruit en nog andere onderdelen) zijn van geklonken ijzer, alles vervaardigd door de fa. Pot uit Kinderdijk.

De molen straalt nog veel orginaliteit uit, de molenaarswoning is vrijwel ongewijzigd.
Zeer bijzonder is, dat de staven in het onderschijf nog de orginele uit 1749 zijn. Zij zijn erg zwaar uitgevoerd en al vele malen 'gekeerd'. De betreffende overbrenging draait er geruisloos mee!

© Foto: Rob Pols (24-12-2008)

© Foto: Luc Ruijgt (30-4-2008).

© Foto: Luc Ruijgt (30-4-2008).

© Foto: John Scholte (6-6-2013).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 7 januari 2014 | Tellerstand

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Poldersche Molen, Maasdam home vorige pagina