Nederlandse Molendatabase
Maasdam, Zuid-Holland
1051
Poldersche Molen
1749
Grondzeiler
Ronde stenen molen
Poldermolen
Polderdijk 25
3299 LL Maasdam
X: 96703 Y: 422418
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Binnenmaas
Gemeente Maasdam, sectie C, nr. 431
Stichting Molens Binnenmaas
Maalvaardig
2014: 332.843
2013: 234.943
2012: 138.926
2011: 131.534
2010: 120.174
Bemalen van de St. Anthonypolder, thans op vrijwillige basis
Ruben Viergever en anderen
06-45738427
Zaterdag 11:00 - 17:00 uur, als de molen draait en op afspraak.
Er wordt ook vaak op doordeweekse dagen 's avonds gedraaid.
Zeer groot
ZH202
01981
26545
Constructie
Ronde stenen molen, geheel zwart geteerd
Gedekt met riet
28,60 m.
Oud-Hollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Vaags 0174 binnen 2008 2008 binnen aanw. 28.60
klik voor meer info Vaags 0175 buiten 2008 2008 buiten aanw. 28.60
klik voor meer info Pot 1472 buiten 1886 n.v.t. buiten n.v.t. 28.60
klik voor meer info Pot 1473 binnen 1886 1886? binnen 2007 28.60
klik voor meer info Pot 1440 buiten 1884 1884? buiten 2007 28.60
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info NSBM Fyenoord g.n. 1842 1842? aanw.
51 ijzeren rollen; kruihaspel
Losse Vlaamse blokvang uit vijf stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
IJzeren scheprad in de molen, Ø 6,20 m.; breedte 0,55 m.
Kleine woning in de molen (niet in gebruik)
Bovenwiel 73 kammen
Bovenschijfloop 38 staven, steek 12,5 cm.
Onderschijfloop 25 staven
Onderwiel 100 kammen, steek 15,0 cm.
Overbrengingsverhouding 2,08 : 1
De donkergroene baard met rode versiering draagt in wit het opschrift '1842'.

N.B. Zie 'Geschiedenis' voor de belangrijke verbouwingen in dat jaar.
Verwijzingen
Geschiedenis
Al in 1514 stond er een molen in de Sint Anthoniepolder, die waarschijnlijk de eerste en langst windbemaalde polder in de Hoekse Waard is. In 1637 werd deze molen vervangen door een nieuwe wipmolen, die op zijn beurt in 1749 wegens bouwvalligheid werd vervangen door de huidige, ronde stenen molen.
Het bouwbestek uit 1749 is nog aanwezig. Waren er eerst eikenhouten schaliën op de kap, bij een grote onderhoudsbeurt in 1842 werden deze vervangen door een rietdek.

Zoals gebruikelijk vonden er in de 19e eeuw veel technische verbeteringen plaats: de houten bovenas, roeden, wateras en scheprad werden vervangen door ijzeren exemplaren. De nu nog aanwezige gietijzeren bovenas uit 1842 is één van de oudste van het land. Zeldzaam echter is de constructie van de kap: alle belangrijke constructiedelen (voeghouten, windpeluw, lange spruit en staart) zijn hier in ijzer uitgevoerd. Het toenmalige polderbestuur was hierin bepaald vooruitstrevend.

Doorslaande muren zijn bij stenen molens een veel voorkomend euvel. Om dit tegen te gaan werden molens vaak voorzien van een teerlaag. Tot voor kort was het mode om molens na een restauratie zo “mooi” mogelijk op te leveren, en werd de teerlaag verwijderd. Één van de charmes van deze molen is dat men ook nu nog aan zijn zwart geteerde romp kan aflezen dat in het verleden de functionaliteit als werktuig voorop stond.
In en om de Polderse molen is ondanks alle technische verbeteringen het authentieke 18e eeuwse karakter goed bewaard gebleven. Bij veel molens werd de woning zo goed mogelijk aan de eisen van de tijd aangepast, hier echter is de authentieke woonruimte nog in alle eenvoud aanwezig. Het kamertje (ca. 12 m2 ) voorzien van een bedstee, deed dienst als slaapkamer, huiskamer en keuken. Verder is er nog een slaapzoldertje met twee bedsteden.

In 1935 werd bij de molen een elektrisch hulpgemaal geplaatst. Tot ongeveer 1957 werd de windkracht nog zoveel mogelijk benut. Hier werd gemalen door verschillende molenaarsgeslachten, zoals Weeda, Tol en Ottevanger. Laatste vakmolenaar was Siem Verrijp; hij was ook machinist.

Na de buitengebruikstelling raakte de molen in verval. Tussen 1974 en 1977 werd een grote restauratie uitgevoerd, waarbij de molen ook weer geheel maalvaardig werd. Inmiddels was het polderpeil zodanig verlaagd, dat scheprad en waterlopen verdiept moesten worden.

Zo'n 30 jaar later, maart 2006, werd de molen in verband met ingrijpend herstel onttakeld. Niet alleen moesten diverse onderdelen, zoals staart en roeden, vervangen worden; de stenen romp was hier en daar erg slecht en moest grondig worden gerestaureerd. Het unieke ijzerwerk van de kap werd zoveel mogelijk gerestaureerd en zo min mogelijk vervangen.
In maart 2008 werd de geheel herstelde kap geplaatst; daarna werd de staart afgehangen. Kort daarna was de molen weer maalvaardig.

In juli/augustus 2013 werd het gevlucht, de romp en de ramen en deuren opnieuw geschilderd. De romp, die sinds de restauratie maar gedeeltelijk was geteerd, ziet er na deze schilderbeurt weer egaal zwart uit.

Na de grote restauratie van 2006/08 bleef er één probleem over: de molen was in de regel nogal moeilijk te vangen. In februari 2015 is de vang grotendeels vernieuwd en weer geheel scharnierend gemaakt.
Aanvullingen

Alle polderbewoners, dorpelingen en overige Hoeksche Waarders spreken van "Poldersche Molen", mét 'sch'!

Bij wateroverlast wordt de molen ingezet door het waterschap Hollandse Delta.
Maar ook buiten extreme situaties is de molen vaak in bedrijf, de capaciteit is bij flinke wind namelijk ruim het dubbele van het volautomatische gemaal dat de polder bemaalt, namelijk ca. 80 M3 per minuut.

De kapconstructie (o.m. voeghouten, windpeluw en lange spruit en nog andere onderdelen) zijn van geklonken ijzer, alles vervaardigd door de fa. Pot uit Kinderdijk.

De molen straalt nog veel orginaliteit uit, de molenaarswoning is vrijwel ongewijzigd.
Zeer bijzonder is, dat de staven in het onderschijf nog de orginele uit 1749 zijn. Zij zijn erg zwaar uitgevoerd en al vele malen 'gekeerd'. De betreffende overbrenging draait er geruisloos mee!
Overige foto's
Poldersche Molen, Maasdam, Foto: Rob Pols (24-12-2008)
© Foto: Rob Pols (24-12-2008)
Poldersche Molen, Maasdam, Foto: Luc Ruijgt (30-4-2008).
© Foto: Luc Ruijgt (30-4-2008).
Poldersche Molen, Maasdam, Foto: Luc Ruijgt (30-4-2008).
© Foto: Luc Ruijgt (30-4-2008).
Poldersche Molen, Maasdam, Foto: John Scholte (6-6-2013).
© Foto: John Scholte (6-6-2013).
Poldersche Molen, Maasdam, Foto's: Abel van Loenen (18-10-20014).
© Foto's: Abel van Loenen (18-10-20014).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: maandag 23 februari 2015 | Geschiedenis Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Poldersche Molen, Maasdam home vorige pagina