Nederlandse Molendatabase
Lexmond, Zuid-Holland
Database nr. 1044
Inventaris nr. ZH187
Ten-Bruggencatenr. 00824
Naam Vlietmolen
Bouwjaar onbekend / 2002
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Ligging Zederikkade 223
4128 LS Lexmond
Rijksdriehoek X: 128386 Y: 439473
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Zederik
Kadaster Gemeente Lexmond, sectie C, nr. 619
Monumentennummer 25816
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar SIMAV sinds 1972
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 1.126.904
2010: 1.018.518
2011: 508.452 (restauratie)
2012: 741.067
2013: 769.778
Bestemming Bemalen van de polder Lakerveld; thans op vrijwillige basis
Molenaar Thijs van Hoof
Bezoekmogelijkheid Op afspraak

© Foto: Mark Dwarswaard (5-11-2005).
Constructie
Romp Ondertoren, gedekt met riet, op veldmuren van 0,60 m.
Kap Bovenhuis zwart geverfd (windpeluw en borstnaald wit met rood); kap gedekt met gepotdekselde planken.
Vlucht 26,15 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Op deze molen is nooit een wiekverbetering toegepast.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?buiten?19281980? m.
klik voor meer info Derckx0375buiten19811981aanw.26.15 m.
klik voor meer info Derckx0376binnen19811981aanw.26.00 m.
klik voor meer info Pot0913binnen18751875?198026.00 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info De Prins van Oranje140018921892?aanw.05.95 m.
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruilier
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; evenaar
Inrichting Open ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 5,62 m.; breedte 0,41 m.
Woning in de molen
Overbrengingen Bovenwiel 62 kammen
Bovenschijfloop 35 staven, steek 13,4 cm.
Onderschijfloop 20 staven
Onderwiel 81 kammen, steek 17,5 cm.
Overbrengingsverhouding 2,29 : 1
Molenmaker Fa. de Gelder (2002)
Versiering
In de borstnaald staat het jaartal '2001' uitgehakt.
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Geschiedenis
Het oorspronkelijke bouwjaar van deze molen is vooralsnog niet uit archiefstukken te achterhalen; de oudste vermelding is 1609, maar die ging over een al bestaande molen, ofwel: al vóór 1609 stond er een molen op deze plaats. Vrijwel zeker is dat steeds een wipmolen geweest.

Deze molen heeft zich zeer lang in de belangstelling van het polderbestuur mogen verheugen, want pas in 1986 werd hij buiten gebruik gesteld. Hij was op dat moment al veertien jaar eigendom van de SIMAV. De eveneens nog bestaande Bonkmolen bemaalde dezelfde polder, maar was al vele jaren buiten bedrijf.

Op 13 december 1980 brak tijdens het malen de buitenroede. Deze was in 1928 gestoken en afkomstig van de in dat jaar gesloopte wipmolen van de polder Bolgarijen. De vallende roede vernielde ook de makelaar op de kap. Besloten werd, ook de uit 1875 daterende Pot-binnenroede te vervangen en twee nieuwe gelaste exemplaren te bestellen.

Op 1 november 1997 werd de Vlietmolen slachtoffer van brand, als gevolg van een slecht trekkend rookkanaal. De bewoners ontsnapten op tijd, maar de schade aan de molen was zeer groot. Luttele dagen na de brand werd de molen geheel onttakeld.

Een grote restauratie werd gestart in 2001; in 2002 werd de geheel herstelde molen feestelijk in gebruik genomen. De overbrenging is bij deze gelegenheid gewijzigd: het vroegere bovenschijfloop had 30 staven, het huidige 35. De verhouding tussen wiekenkruis en scheprad is aldus verlangzaamd van 2,09 tot 2,29 op 1.

Typisch voor de molens hier in de buurt is dat de schuine gedeelte boven deuren en ramen met zinken dakjes zijn afgewerkt en niet zo als gebruikelijker het riet doorgelegd.

Ongebruikelijk voor een wipmolen is de kruilier.
Aanvullingen
Literatuurverwijzingen:
Vlietmolen 'terug' in Lexmond, in: Molens 67 (2002), pp. 4 - 7
Mark Dwarswaard, De Vlietmolen mag blijven malen!, in: Molenwereld 109 (2007), pp. 406 - 407.
Overige foto's

© Foto: Mark Dwarswaard (24-10-2005).

© Foto: Harmannus Noot (15-4-2006).

© Foto: Donald Vandenbulcke (juni 2006).

© Foto: Frits Kruishaar (25-7-2012).

© Foto: Abel van Loenen (21-9-2013).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 14 september 2014 | Aanvullingen

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Vlietmolen, Lexmond home vorige pagina