Nederlandse Molendatabase
Leiderdorp, Zuid-Holland
1037
Doeshofmolen
1830
Grondzeiler
Achtkante Molen
Poldermolen
Ruigekade
2351 SX Leiderdorp
X: 98074 Y: 463377
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Leiderdorp
Gemeente Leiderdorp, sectie C, nr. 686
Rijnlandse Molenstichting
Maalvaardig
Bemalen van de Huis ter Doespolder; thans op vrijwillige basis
Willem van Duyn
Als de molen draait
Zeer groot
ZH043
02487
25699
Constructie
Eiken achtkant, gedekt met riet, op zeer lage gemetselde voet
Gedekt met riet
12,50 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Verbijg.n.buiten20042004aanw.12,50 m.
klik voor meer info Beek, v. (Rijnsaterwoude)g.n.binnen19821981aanw.12.50 m.
klik voor meer info Beek, v. (Rijnsaterwoude)g.n.buiten19821982200412.85 m.
klik voor meer info Verbijg.n.binnen19631963198112.85 m.
klik voor meer info Verbijg.n.buiten19631963198212.85 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Schretlen & Co, D.A.019018761876?aanw.03.38 m.
Neutenkruiwerk; kruihaspel
IJzeren hoepelvang; vangbalk met haak; vangstok
Gesloten houten scheprad (met metalen gordingen), Ø 3,60 m.; breedte 0,16 m., op ca. 3,50 meter buiten de molen
Bovenwiel 36 kammen
Bovenschijfloop 19 staven
Onderschijfloop 15 staven
Onderwiel 52 kammen
Overbrengingsverhouding 1,79 : 1
G. van Heteren, Hoogmade (1830)
Fa. Verbij, Hoogmade (1963)
Fa. Verbij, Hoogmade (2004)
Aardige baard, blauw geverfd, rood afgebiesd met de initialen 'IBM', 'GVH', 'AEM' en het jaartal 1830.
Verwijzingen
Geschiedenis
De Doeshofmolen is een zeer kleine poldermolen uit 1830. De molen ligt aan de zuidzijde van de Does aan de Ruigekade nabij de aftakking van de Dwarswetering.

De molen bemaalde de Huis ter Doespolder, maar werd na stormschade in 1949 niet meer hersteld; de bemaling werd overgenomen door de naastgelegen Achthovense molen. Al snel raakte het molentje sterk in verval; in december 1960 werd een sloopvergunning verleend.

Sloop volgde evenwel niet: verkoop aan de Rijnlandse Molenstichting in 1963 betekende de redding. Bij de grote restauratie die daarop volgde kon de molen alleen draaivaardig worden gerestaureerd; meer was financieel op dat moment niet mogelijk. Het in slechte staat verkerende gaandewerk werd, inclusief koningspil en het houten scheprad, verwijderd.

Sindsdien werd de molen af en toe aan het draaien gebracht; later, bij de opkomst van de vrijwillige molenaars, gebeurde dat vaker. In 1978 werd de gemetselde waterloop grondig hersteld.

Volledig maalvaardig werd de Doeshofmolen pas in 2004: er kwam een nieuw houten buitenscheprad, koningspil en drie wielen (met dezelfde aantallen kammen als vóór 1963). Ook werd een nieuwe (bilinga) buitenroede gestoken, de uitgezakte werf fors opgehoogd en werd de molen geheel geverfd. Op 12 juni 2004 volgde de officiële ingebruikname.
Bijzonder bij dit alles was de rol van Aad Wassenburg: in 1963 maakte hij, als junior medewerker van de fa. Verbij, hier zijn eerste grote klus mee; in 2004 maakte hij, kort voor zijn pensionering, als senior medewerker deze molen weer maalvaardig.

Het maalvaardig maken had een wat apart gevolg voor de vlucht: juist omdat het scheprad hier enige meters buiten het achtkant is geplaatst, moest deze, om de wateras te kunnen laten passeren, die iets worden verkleind. Vóór 2004 was de vlucht 12,85 meter.
Nog een apart constructiedetail: door een afwijkende plaatsing van de vulstukken rond de bovenas zit het bovenwiel overhoeks t.o.v. de askop.
De koningspil is gezaagd uit de vroegere, ingekorte, spil van de Bosmolen te Leiderdorp.

Waar deze Molendatabase allemaal toe kan leiden: kort voordat in 1963 de molen zou worden gerestaureerd, werd de originele molenbaard gestolen en verdween spoorloos. Eind 2007 werd de redactie van de Nederlandse Molendatabase ingelicht over de verblijfplaats en dat de eigenaar bereid was, de baard af te staan. De redactie aarzelde geen moment en haalde dit bijzondere onderdeel op.
Zo gebeurde het dat op 30 november 2007, na bijna 45 jaar afwezigheid, de originele baard aan de Rijnlandse Molenstichting kon worden teruggeschonken.

Molenaars van deze molen:
Cornelis van Tol (1833 - 1866)
Arie van Tol (1866 - 1893)
Gijsbert den Braver (1893 - 1904)
Gerrit van den Bosch (1904 - 1949, werd in 1922 ook molenaar van de Achthovense molen en ging daar wonen).
Aanvullingen

Het kleinste 'echte' achtkant van Zuid-Holland en wijde omgeving.

Ergens tussen 1940 en 1945 waren vader en zoon Verbij bezig met herstelwerk aan deze molen. Plotseling werden zij verrast door een enorm gebrul uit het nabijgelegen (allang verdwenen) molenaarshuisje. Er bleken twee personen bezig met illegale slacht.
De Verbijs kregen een flink stuk vlees mee op voorwaarde, dat zij hun mond zouden houden!

F. Grims, Ontstaan en geschiedenis van de poldermolens in Leiderdorp (Leiderdorp 2009),
pp. 99 -118.
Overige foto's
Doeshofmolen, Leiderdorp, Foto: Joop Vendrig (19-2-2003).
© Foto: Joop Vendrig (19-2-2003).
Doeshofmolen, Leiderdorp, Foto: Leo Middelkoop (26-4-2004).
© Foto: Leo Middelkoop (26-4-2004).
Doeshofmolen, Leiderdorp, Foto: Willem Jans (14-5-2005).
Doeshofmolen, Leiderdorp, Foto: Frank Hendriks (5-1-2014).
© Foto: Frank Hendriks (5-1-2014).
Doeshofmolen, Leiderdorp, Foto: Piet Glasbergen (25-1-2013).
© Foto: Piet Glasbergen (25-1-2013).
Doeshofmolen, Leiderdorp, Foto: Rob Simons (28-10-2012).
© Foto: Rob Simons (28-10-2012).
Doeshofmolen, Leiderdorp, Foto: Rob Simons (28-10-2012).
© Foto: Rob Simons (28-10-2012).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zondag 10 mei 2015 | Geschiedenis Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Doeshofmolen, Leiderdorp home vorige pagina