Nederlandse Molendatabase
Hoogmade, Zuid-Holland
Database nr. 1036
Inventaris nr. ZH048
Ten-Bruggencatenr. 12220
Naam Onderste Doesmolen / Kalkmolen
Bouwjaar 1684 / 2009
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Doespolder, Hoogmade
Rijksdriehoek X: 98867 Y: 463949
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Kaag en Braassem
Monumentennummer 25702
Landsch. waarde Zeer groot
Eigenaar Rijnlandse Molenstichting sinds 2009; daarvoor de gemeente Leiderdorp sinds 1958
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen
2011: 402.500
2012: 401.000
Bestemming Bemalen van de Doespolder (eerste trap) op vrijwillige basis
Molenaar Arie Driesprong
Telefoon 06-54604512
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en op afspraak

Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met riet
Kap Bovenhuis rood geverfd; kap gedekt met losanges
Vlucht 17,30 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft op zijn huidige, noch zijn vorige plaats een wiekverbetering ondergaan.
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Straathof0221buiten20072010aanw.17.30 m.
klik voor meer info Straathof0222binnen20072010aanw.17.30 m.
klik voor meer info Pot1469binnen18861932?200617.50 m.
klik voor meer info Pot1470buiten18851932?200617.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Kon.Ned.Grofsmederijg.n.19001900?aanw.-
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vang Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel; pal
Inrichting Gesloten houten scheprad (met ijzeren gordingen), Ø 4,10 m.; breedte 0,23 m. op ca. 3 meter buiten de molen
Overbrengingen Bovenwiel 44 kammen
Bovenschijfloop 17 staven, steek 12,0 cm.
Onderschijfloop 15 staven
Onderwiel 56 kammen, steek 13,5 cm.
Overbrengingsverhouding 1,44 : 1
Molenmaker ?? (1684)
Fa. Verbij, Hoogmade (2009)
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit Kalkpolder, Kalkmolen, Leiderdorp
Geschiedenis
De molen bemaalde de Kalkpolder. Die polder werd gesticht in 1636; de huidige molen dateert van 1684. In dat jaar werd deze als opvolger van een uit 1666 daterende molen - zonder vergunning - gebouwd; in 1685 werd alsnog toestemming verleend.
De molen bleef in bedrijf tot 1959; in dat jaar nam een elektrisch gemaal de bemalingstaak over.

De Kalkpolder werd opgeheven op 1 juli 1972. Op dat moment was het bemalingsgebied al grotendeels verdwenen door woningbouw, een waterzuiveringsinstallatie en een jachthaven.
Omdat aan alle (bouw)plannen nog lang geen einde was gekomen (zo stond de verbreding van de autosnelweg A4 vrijwel vast), was de omgeving van deze molen anno 2004 erg slecht geworden. Besloten werd, elders in Leiderdorp een plaats te vinden.
Op 9 februari 2006 werd de molen op zijn oude plaats in delen afgebroken en per schuit naar de werkplaats van de fa. Verbij vervoerd. Daar moest de molen, die op zich in zeer behoorlijke staat verkeerde, als het ware wachten op een betere toekomst.

In september 2008 verschenen berichten dat de molen niet in Leiderdorp zou worden herplaatst, maar in de nabijgelegen gemeente Jacobswoude. Het idee was om samen met de Doesmolen (die door diverse peilverlagingen al jaren onvoldoende water had) een getrapte bemaling gaan vormen voor de Doespolder.
Dit werd werkelijkheid. In oktober 2009 kwam de nieuwe fundering, op korte afstand van de Doesmolen, gereed.

Dinsdag 15 december 2009 werd de vm. Kalkmolen geplaatst in de Doespolder. 23 maart 2010 werden de nieuwe roeden gestoken.

Zeer opmerkelijk is, dat het bovenhuis van deze molen inmiddels rood geverfd is. Het was sinds mensenheugenis donkergroen en de huidige kleur was 'even wennen'.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen wordt (nog) aangeduid naar de polder die hij kon bemalen.
Over een specifieke naam of aanduiding ("Onderste Doesmolen" is technisch in ieder geval correct) hoopt de redactie u eens te kunnen informeren.
Trivia:
De eigenaar van de grond, waar de molen sinds eind 2009 staat, wilde alleen meewerken als het bovenhuis rood zou worden geverfd. Zo makkelijk kan het gaan!
Literatuurverwijzingen:
Dick Kenbeek, 'De Kalkmolen vindt z'n plek', in: Molenwereld 135 (2010) 100 - 103
Andries Veloo, 'Arie Driesprong, Rinus Schutte en hun molenduo', in: Molenwereld 182 (2014) 225 - 228.
Overige foto's

© Foto's: Ton Koorevaar (2-8-2011)

© Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).

© De Kalkmolen met op de achtergrond de Doesmolen.
Foto: Frits Kruishaar (12-5-2012).

© Foto: Piet Glasbergen (25-1-2013).

© Foto: Piet Glasbergen (14-1-2013).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: vrijdag 6 juni 2014 | Aanvullingen

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Onderste Doesmolen / Kalkmolen, Hoogmade home vorige pagina