Nederlandse Molendatabase
Leiden, Zuid-Holland
1030
Maredijkmolen
1735
Wipmolen
Wipmolen
Poldermolen
Groene Maredijk 1
2334 CT Leiden
X: 93434 Y: 465360
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Leiden
Gemeente Leiden, sectie P, nr. 2582
Gemeente Leiden
Maalvaardig
2014: 101.000
2013: 65.000
2012: 65.000
2011: 65.000
2010: 25.000
Bemalen van de polder Maredijk (resterend gedeelte), thans op vrijwillige basis
Philip Pijnnaken / Joram Wijling
06-21976777
Als de molen draait en/of de Leidse vlag uithangt
Gering; de molen staat ingebouwd en ingegroeid; vormt wél een aardig accent aan een drukbereden weg.
ZH034
00992
25652
Constructie
Ondertoren gedekt met geteerde gepotdekselde planken, op veldmuren van 0,50 m.
Bovenhuis lichtgeel geverfd, wit afgebiesd; kap gedekt met dakleer
15,00 m.
Oud-Hollands
Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Pos. bouw Jaar Steek Positie Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx 0452 buiten 1983 1984 buiten aanw. 15.00
klik voor meer info Derckx 0453 binnen 1983 1984 binnen aanw. 15.00
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Verbij g.n. 1984 1984 aanw.
Zetelkruiwerk; kruihaspel
Losse Vlaamse blokvang uit drie stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Gesloten ijzeren scheprad, Ø 3,85 m.; breedte 0,24 m., buiten de molen
Bovenwiel 36 kammen
Bovenschijfloop 21 staven, steek 11,5 cm.
Onderschijfloop 18 staven
Onderwiel 53 kammen, steek 11,3 cm.
Overbrengingsverhouding 1,72 : 1
Op de borstnaald staat in rood het jaartal '1735' geverfd.
Verwijzingen
Geschiedenis
Reeds in 1556 werd de Mare(n)dijkerpolder opgericht als waterschap. Van 1748 tot 1752 was deze polder samengevoegd met de naastgelegen Kikkerpolder. Daarna bleef de polder zelfstandig tot de opheffing (vanwege de vrijwel totale ontpoldering) op 1 mei 1970.

De windkracht werd vermoedelijk reeds in de late jaren ’20 niet meer benut, nadat een Ericsson-installatie was geplaatst. Een dergelijke installatie bestaat uit een elektromotor met daarop een schijfloop, dat het onderwiel aandrijft. Het was steeds bedoeld als hulpinstallatie om bij te weinig wind toch te kunnen malen; hier werd de windkracht echter vrijwel verdrongen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd weer op windkracht gemalen en daarna, tot 1970, weer op de Ericsson. De polder heeft de molen echter altijd in maalvaardige staat onderhouden. De Ericsson is nog regelmatig in gebruik voor bemaling van zowel de (restanten van) de Maredijker- als de Kikkerpolder.

Tot ca. 1983 werd het wiekenkruis regelmatig in een andere stand gezet maar was draaien er feitelijk niet bij; vanaf 1983 is er weer regelmatig gedraaid en ook gemalen.

De molen werd in 2006 grondig onder handen genomen: binnenroede opnieuw opgehekt, buitenroede waar nodig hersteld, kruirad vervangen, lange schoren en spruit vervangen, evenals de zijbeplanking van de kast.

Inmiddels is door molendeskundige Jan Hofstra ontdekt, dat deze molen, vanwege de aanleg van de spoorlijn Haarlem-Leiden, rond 1840 ongeveer 100 meter moet zijn verplaatst van de Haarlemmertrekvaart naar de huidige locatie.

Opmerkelijk is, dat moderniseringen hier beperkt zijn gebleven tot de ondertoren: niet alleen vanwege de nog steeds aanwezige Ericsson-installatie, maar ook de bronzen Dekker-lagers op de wateras. De molen heeft evenwel vanaf 1735 tot de dag van vandaag een houten as gehad en tot 1983 houten roeden.
Aanvullingen

Deze molen is vernoemd naar de (nu grotendeels verdwenen) polder die hij kan bemalen.
Overige foto's
Maredijkmolen, Leiden, Bovenste foto: Rob Pols (13-5-2006), onderste foto: Charles Stokman (15-4-2012) met houtzaagmolen De Herder op de achtergrond.
© Bovenste foto: Rob Pols (13-5-2006), onderste foto: Charles Stokman (15-4-2012) met houtzaagmolen De Herder op de achtergrond.
Maredijkmolen, Leiden, Foto: Rob Pols (24-2-2005).
© Foto: Rob Pols (24-2-2005).
Maredijkmolen, Leiden, De Ericsson-installatie, nog altijd bedrijfsvaardig (zie tekst).  Foto: Joram Wijling (26-6-2005).
© De Ericsson-installatie, nog altijd bedrijfsvaardig (zie tekst).
Foto: Joram Wijling (26-6-2005).
Maredijkmolen, Leiden, Foto: Rob Pols (12-7-2012).
© Foto: Rob Pols (12-7-2012).

Bezoek allemolens.nl voor historische foto’s van deze molen.
Draag zelf bij
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Maredijkmolen, Leiden home vorige pagina