Nederlandse Molendatabase
Leiden, Zuid-Holland
Database nr. 1030
Inventaris nr. ZH034
Ten-Bruggencatenr. 00992
Naam Maredijkmolen
Bouwjaar 1735
Type Wipmolen
Kenmerken Wipmolen
Functie Poldermolen
Ligging Groene Maredijk 1
2334 CT Leiden
Rijksdriehoek X: 93434 Y: 465360
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Gemeente Leiden
Kadaster Gemeente Leiden, sectie P, nr. 2582
Monumentennummer 25652
Landsch. waarde Gering; de molen staat ingebouwd en ingegroeid; vormt wél een aardig accent aan een drukbereden weg.
Eigenaar Gemeente Leiden
Bedrijfsvaardigheid Maalvaardig
Omwentelingen 2009: 35.000
2010: 25.000
2011: 65.000
2012: 65.000
2013: 65.000
Bestemming Bemalen van de polder Maredijk (resterend gedeelte), thans op vrijwillige basis
Molenaar Philip Pijnnaken / Joram Wijling
Telefoon 06-21976777
Bezoekmogelijkheid Als de molen draait en/of de Leidse vlag uithangt

© Foto: Joram Wijling (26-6-2005).
Constructie
Romp Ondertoren gedekt met geteerde gepotdekselde planken, op veldmuren van 0,50 m.
Kap Bovenhuis lichtgeel geverfd, wit afgebiesd; kap gedekt met dakleer
Vlucht 15,00 m.
Wiekenvorm Oud-Hollands
Wiekverbeteringen Deze molen heeft nooit een wiekverbetering ondergaan
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Derckx0452buiten19831984aanw.15.00 m.
klik voor meer info Derckx0453binnen19831984aanw.15.00 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Verbijg.n.19841984aanw.-
Kruiwerk Zetelkruiwerk; kruihaspel
Vang Losse Vlaamse blokvang uit drie stukken; vangbalk met haak; vangstok; kneppel
Inrichting Gesloten ijzeren scheprad, Ø 3,85 m.; breedte 0,24 m., buiten de molen
Overbrengingen Bovenwiel 36 kammen
Bovenschijfloop 21 staven, steek 11,5 cm.
Onderschijfloop 18 staven
Onderwiel 53 kammen, steek 11,3 cm.
Overbrengingsverhouding 1,72 : 1
Versiering
Op de borstnaald staat in rood het jaartal '1735' geverfd.
Verwijzingen
allemolens.nl zoek op Ten-Bruggencatenummer in allemolens.nl naar aanvullende informatie
Afkomstig uit Maarendijkse polder, Leiden (v/h Oegstgeest)
Geschiedenis
Reeds in 1556 werd de Mare(n)dijkerpolder opgericht als waterschap. Van 1748 tot 1752 was deze polder samengevoegd met de naastgelegen Kikkerpolder. Daarna bleef de polder zelfstandig tot de opheffing (vanwege de vrijwel totale ontpoldering) op 1 mei 1970.

De windkracht werd vermoedelijk reeds in de late jaren ’20 niet meer benut, nadat een Ericsson-installatie was geplaatst. Een dergelijke installatie bestaat uit een elektromotor met daarop een schijfloop, dat het onderwiel aandrijft. Het was steeds bedoeld als hulpinstallatie om bij te weinig wind toch te kunnen malen; hier werd de windkracht echter vrijwel verdrongen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd weer op windkracht gemalen en daarna, tot 1970, weer op de Ericsson. De polder heeft de molen echter altijd in maalvaardige staat onderhouden. De Ericsson is nog regelmatig in gebruik voor bemaling van zowel de (restanten van) de Maredijker- als de Kikkerpolder.

Tot ca. 1983 werd het wiekenkruis regelmatig in een andere stand gezet, maar was draaien er feitelijk niet bij; vanaf 1983 is er weer regelmatig gedraaid en ook gemalen.

De molen werd in 2006 grondig onder handen genomen: binnenroede opnieuw opgehekt, buitenroede waar nodig hersteld, kruirad vervangen, lange schoren en spruit vervangen, evenals de zijbeplanking van de kast.

Inmiddels is door molendeskundige Jan Hofstra ontdekt, dat deze molen, vanwege de aanleg van de spoorlijn Haarlem-Leiden, rond 1840 ongeveer 100 meter moet zijn verplaatst van de Haarlemmertrekvaart naar de huidige locatie.

Opmerkelijk is, dat moderniseringen hier beperkt zijn gebleven tot de ondertoren: niet alleen vanwege de nog steeds aanwezige Ericsson-installatie, maar ook de bronzen Dekker-lagers op de wateras. De molen heeft evenwel vanaf 1735 tot de dag van vandaag een houten as gehad en tot 1983 houten roeden.
Aanvullingen
Over de naam:
Deze molen is vernoemd naar de (nu grotendeels verdwenen) polder die hij kan bemalen.
Overige foto's

© Bovenste foto: Rob Pols (13-5-2006), onderste foto: Charles Stokman (15-4-2012) met houtzaagmolen De Herder op de achtergrond.

© Foto: Rob Pols (24-2-2005).

© De Ericsson-installatie, nog altijd bedrijfsvaardig (zie tekst).
Foto: Joram Wijling (26-6-2005).

© Foto: Rob Pols (12-7-2012).

© Van zo'n biotoop kan men alleen maar dromen.
Foto n.n., ca. 1925 (coll. Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: zaterdag 6 december 2014 | Geschiedenis

bovenzijde Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    

zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Maredijkmolen, Leiden home vorige pagina