Nederlandse Molendatabase
Leerdam, Zuid-Holland
1024
Ter Leede
onbekend
Wipmolen
Wipmolen
Poldermolen
Provincialeweg 2
4142 EE Leerdam
X: 134486 Y: 433526
toon op kaartje
toon in Google Streetview
Leerdam
Gemeente Leerdam, sectie B, nr. 7359
SIMAV
SIMAV is eigenaar sinds 1985
Maalvaardig in circuit

2013: 214.350
2012: 157.655
2011: 254.177
2010: 152.223
Vh. bemalen van de polder Bruinsdeel en Hoog-Leerbroek (2e trap), thans buiten bedrijf; woning
0345-682239 / 06-22960455
Op afspraak
Niet al te groot door omringende begroeiing en de glasfabriek in de directe nabijheid
ZH193
01212
24048
Constructie
Gedekt met gepotdekselde planken
Gedekt met hout, voorzijde in visgraatverband, geheel geteerd
25,60 / 25,50 m.
Oud-Hollands
Wiekenkruis
Fabrikaat Nummer Positie Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Pot?buiten??198525.50 m.
klik voor meer info Straathof0014buiten19841985aanw.25.60 m.
klik voor meer info Straathof0015binnen19841985aanw.25.50 m.
klik voor meer info Pot1726binnen1895?198525.50 m.
Bovenas
Fabrikaat Nummer Jaar Steek Verdw. Lengte
klik voor meer info Sterkman & Zn, wed. A.020918631911>aanw.05.45 m.
Zetelkruiwerk; kruirad
Losse Vlaamse blokvang uit vier stukken; vangbalk met haak; evenaar; kneppel
Open ijzeren scheprad buiten de molen, Ø 6,00 m., breed 0,40 m.
Woning in de molen
Bovenwiel 57 kammen
Bovenschijfloop 25 staven, steek 14,5 cm.
Onderschijfloop 19 staven
Onderwiel 86 kammen, steek 16,3 cm.
Overbrengingsverhouding 1,99 : 1
Fraaie makelaar
Verwijzingen
Geschiedenis
De bemaling van de polder Bruinsdel en Hoog-Leerbroek werd eeuwenlang verricht door de Achtermolen en de Voormolen (in de meeste andere regio's onder- en bovenmolen genoemd). Het exacte bouwjaar is niet bekend: al zeer lang staat op deze plaats een molen.

De ondertoren is gedekt met zwart geteerde horizontaal gepotdekselde planken. De molen is de enige in deze streek met deze afdekking. Dit heeft te maken met de zeer grillige waterstanden van de Linge: soms stonden landerijen en ook molens enige tijd onder water en dan was riet nadelig omdat het snel kon verrotten. De meeste molens langs de Linge waren om diezelfde reden ook niet bewoond.

In 1920 werden plannen gemaakt om de molen op een drie meter hoge onderbouw te plaatsen, maar dit is nooit uitgevoerd. Wel werd het onderwiel vergroot en de overbrengingsverhouding veranderd voor een hoger rendement. Daartoe werd het 6 meter grote scheprad enkele centimeters lager geplaatst om het water tot 1.50 m. te kunnen opvoeren.

Toen in 1940 de bovenas van de Achtermolen tijdens het malen brak en besloten werd, deze molen niet meer te herstellen, kwam daarmee ook de Voormolen buiten gebruik. Een dreigende sloop werd voorkomen doordat de dichtbij de molen gelegen glasfabriek deze kocht. Om verder verval tegen te gaan kocht in 1982 de gemeente Leerdam de molen van de glasfabriek.

In 1984 werd een uniek restauratieproject door een aantal werklozen onder leiding van een molenmaker en een metselaar gestart. Daarna werd de herstelde molen, die voor het symbolische bedrag van ƒ 1,- was overgedragen aan de regionale Molenstichting SIMAV, opnieuw in bedrijf gesteld.
 
In 2006 onderging de molen een flinke restauratie: een gescheurde middenzomer werd vervangen, evenals het gehele front van het bovenhuis; diverse balken werden hersteld met kunsthars en tenslotte kreeg het onderwiel een nieuwe velg en gang kammen. Op 14 juni 2007 is de molen feestelijk in gebruik genomen.

De molen draait en maalt regelmatig.
Aanvullingen

De molen kreeg in 1985 de naam Ter Leede. Deze naam duidt op het gelijknamige waterschap dat na een reorganisatie van de polderindeling in de regio Leerdam en Schoonrewoerd in 1915 werd ingesteld. Met de vernoeming naar dit waterschap zal de oorspronkelijke en in vergetelheid geraakte naam Voormolen of Voorste Molen wellicht voorgoed zijn verdwenen.
Overige foto's
Ter Leede, Leerdam, Foto: Piet Glasbergen (18-5-2013).
© Foto: Piet Glasbergen (18-5-2013).
Ter Leede, Leerdam, Foto: Justin van den Heuvel (12-4-2008).
© Foto: Justin van den Heuvel (12-4-2008).
Ter Leede, Leerdam, Het vernieuwde onderwiel. Foto: Frits Kruishaar (30-8-2008).
© Het vernieuwde onderwiel. Foto: Frits Kruishaar (30-8-2008).
Ter Leede, Leerdam, Foto
© Foto's: Piet Glasbergen (boven: 18-8-2012, onder 18-5-2013).
Ter Leede, Leerdam, Boven: niet echt het landschap dat bij een poldermolen hoort.... (7-3-2015).  Midden: overhek op een zomeravond (1-7-2014).  Onder: avondsfeer bij noordenwind (17-6-2014).  Foto
© Boven: niet echt het landschap dat bij een poldermolen hoort.... (7-3-2015).
Midden: overhek op een zomeravond (1-7-2014).
Onder: avondsfeer bij noordenwind (17-6-2014).
Foto's: Justin van den Heuvel.
Ter Leede, Leerdam, Foto n.n., datum onbekend (coll. Rob Pols).
© Foto n.n., datum onbekend (coll. Rob Pols).
Draag zelf bij

Laatst bijgewerkt: dinsdag 10 maart 2015 | Foto Gebruiksvoorwaarden en auteursrechten    
zoek in database zoek op provincie Stuur een e-mail over molen Ter Leede, Leerdam home vorige pagina